Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân về nhà ở

Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Quảng Ninh Quản Minh Cường điều hành phiên thảo luận tại Tổ 5. Ảnh: Xuân Quý

Tham gia ý kiến về điều kiện thuê, thu hồi và quản lý nhà thuộc tài sản công tại các điều 59, 90 và 92 dự thảo, ĐBQH Vũ Ngọc Lâm (TP. Quảng Ninh) đề nghị rà soát, bảo đảm sự thống nhất giữa khoản 4 Điều 59 dự thảo (quy định miễn điều kiện về nhà ở/thu nhập cho một số đối tượng) và điểm d, khoản 1, Điều 92 dự thảo (quy định thu hồi nhà ở tài sản công khi người thuê không đủ điều kiện).

Đại biểu đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa hai quy định này, xác định cụ thể căn cứ thu hồi với những trường hợp được miễn điều kiện về nhà ở và thu nhập nhằm tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các địa phương. Đồng thời, cần quy định chặt chẽ trình tự thu hồi bảo đảm người thuê được thông báo, giải trình và thực hiện quyền khiếu nại theo quy định và không để xảy ra tình trạng thu hồi thiếu căn cứ làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

ĐBQH Vũ Ngọc Lâm (TP. Quảng Ninh) phát biểu. Ảnh: Xuân Quý

Đối với nhà ở thuộc tài sản công không còn nhu cầu sử dụng và các nguồn thu liên quan, đại biểu Vũ Ngọc Lâm đề nghị làm rõ cơ chế quản lý, xử lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích và thống nhất với pháp luật về ngân sách, tài chính và quản lý tài sản công.

Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Thanh Tịnh nêu thực tế tại địa phương thời gian qua có tình trạng thiết kế một số mẫu nhà chung không phù hợp với địa bàn, điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương và đề nghị thể hiện rõ hơn trong dự thảo nguyên tắc: khuyến khích thiết kế nhà ở thích ứng địa hình, khí hậu, nguy cơ thiên tai, bảo đảm an toàn nhưng vẫn giữ vững bản sắc kiến trúc, tránh áp dụng máy móc mẫu nhà ở ở vùng đô thị cho vùng cao.

Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Thanh Tịnh phát biểu. Ảnh: Xuân Quý

Nhiều ý kiến thảo luận tại Tổ 5 cũng dành sự quan tâm cho nội dung về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Đại biểu Vũ Ngọc Lâm nhấn mạnh, phát triển nhà ở xã hội cần phải căn cứ vào nhu cầu thực tế, vị trí kết nối hạ tầng thuận tiện cho người thu nhập thấp và công nhân. Cần minh bạch nguyên tắc tính giá bán/giá thuê, thời hạn hoàn trả chênh lệch sau khi quyết toán chi phí và xử lý nghiêm việc kê khai chi phí không chính xác. Cùng với đó, đẩy mạnh kết nối dữ liệu đất đai và đối tượng thụ hưởng để chống trục lợi chính sách.

ĐBQH Lê Trọng Hòa (TP. Quảng Ninh) đề nghị, quy định thống nhất về chính sách doanh nghiệp thuê nhà ở xã hội cho người lao động. Điểm b, khoản 2, Điều 59 dự thảo đã mở ra chính sách cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức được thuê nhà ở xã hội để bố trí cho người lao động của mình ở. Tuy nhiên, khoản 6 Điều 68 dự thảo lại quy định bên thuê/thuê mua chỉ được sử dụng nhà ở cho “bản thân và thành viên trong gia đình”. Quy định này chỉ phù hợp với cá nhân còn khi doanh nghiệp đứng tên ký hợp đồng thuê thì người trực tiếp ở lại là người lao động.

ĐBQH Lê Trọng Hoà (TP. Quảng Ninh) phát biểu. Ảnh Xuân Quý

Nêu lên sự bất hợp lý giữa các quy định trong dự thảo, đại biểu cũng nêu thực tiễn tại nhiều địa phương, việc doanh nghiệp thuê nhà ở xã hội để bố trí cho công nhân là phương thức cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở và đề nghị tách rõ 2 trường hợp trong khoản 6 Điều 68 dự thảo theo hướng: đối với cá nhân thuê/thuê mua, cần quy định việc thuê/thuê mua để sử dụng nhà ở cho bản thân và gia đình trong thời gian thuê/thuê mua; đối với tổ chức, việc thuê nhà ở xã hội để bố trí cho người lao động thuộc đúng đối tượng thụ hưởng.