Bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu và chủ quyền tài sản số của quốc gia

Nếu được thiết kế đúng, tài sản mã hóa không chỉ mở ra một kênh đầu tư mới, mà còn có thể trở thành hạ tầng niềm tin số cho nền kinh tế trong kỷ nguyên số. (Ảnh minh họa)

Chia sẻ về giải pháp mã hóa tài sản thực, cân bằng lợi ích và rủi ro cho nhà đầu tư, Trung tướng Đặng Vũ Sơn, nguyên Trưởng Ban cơ yếu Chính phủ, cố vấn cấp cao Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) nhấn mạnh, thị trường tài sản số Việt Nam, nhất là lớp tài sản thực được mã hóa (Real-World Asset, RWA) hiện nay đã và đang trong giai đoạn thí điểm nhiều tiềm năng và song hành cùng đó cũng không kém phần thách thức.

Theo Trung tướng Đặng Vũ Sơn, chúng ta đang đứng trước một làn sóng công nghệ không thể đảo ngược, một cuộc tái cấu trúc toàn diện của thị trường vốn.

Trung tướng Sơn nhận định, thực tiễn quốc tế đã cho thấy xu hướng này không còn mang tính thử nghiệm, khi nhiều loại tài sản như vàng, trái phiếu, bất động sản đã bắt đầu được token hóa và giao dịch trên quy mô toàn cầu, từng bước hình thành một lớp hạ tầng tài chính mới song song với hệ thống truyền thống.

Việt Nam có tốc độ phát triển thị trường tài sản số nhanh và mạnh

“Với mức độ chấp nhận tài sản mã hóa cao, nhu cầu đầu tư lớn và tốc độ số hóa nhanh khiến Việt Nam trở thành một trong những thị trường có thể bước vào chu kỳ RWA sớm và mạnh mẽ nhất”, Trung tướng Sơn nói.

Theo nhiều báo cáo quốc tế, Việt Nam liên tục nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ người dân sở hữu và sử dụng tài sản số cao trên thế giới, đây là nền tảng xã hội quan trọng để thử nghiệm các mô hình tài sản mã hóa gắn với tài sản thực.

Điểm tựa lớn nhất cho sự bứt phá này chính là sự chuyển mình của hành lang pháp lý. Từ ngày 1/1/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên đưa khái niệm “tài sản số” và “tài sản mã hóa” vào hệ thống pháp luật Việt Nam.

Cùng với đó, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa; Chiến lược Blockchain Quốc gia, Quyết định 1131/QĐ-TTg, Quyết định 2815/QĐ-TTg về việc ban hành danh mục công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay tiếp tục củng cố môi trường pháp lý linh hoạt và cởi mở. Những văn bản này cho phép Việt Nam thử nghiệm mô hình token hóa trong khuôn khổ được giám sát rõ ràng.

Tạo không gian đổi mới sáng tạo, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính

Trung tướng Đặng Vũ Sơn. (Ảnh: VBA)

Phân tích về những diễn biến trên, Trung tướng Sơn nhấn mạnh, tất cả thể hiện một bước chuyển quan trọng, từ cách tiếp cận thận trọng sang chủ động thử nghiệm có kiểm soát, qua đó tạo không gian cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.

Tuy nhiên, pháp lý mới chỉ là điều kiện cần. Do đó, Trung tướng Sơn nhìn nhận, để thị trường vận hành thực tế, cần phải giải quyết đồng bộ hai yếu tố kỹ thuật và hệ sinh thái.

Trong đó bao gồm xây dựng nền tảng Blockchain đạt chuẩn quốc tế về bảo mật, có khả năng xử lý giao dịch thực tế lớn và quan trọng nhất là tính liên thông. Theo đó, tính liên thông không chỉ là kết nối giữa các nền tảng blockchain khác nhau, mà còn là khả năng tích hợp với hệ thống tài chính truyền thống, hệ thống định danh số và các hạ tầng dữ liệu quốc gia.

“Tài sản mã hóa không thể tồn tại trong những "ốc đảo" công nghệ riêng biệt mà cần một hạ tầng cho phép kết nối thông suốt giữa các tổ chức tài chính, đơn vị lưu ký và cơ quan quản lý. Đây chính là nền tảng để bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu và chủ quyền tài sản số của quốc gia”, Trung tướng Sơn chia sẻ.

Do đó, Trung tướng Sơn đánh giá, một hệ sinh thái toàn diện sẽ tạo ra tính thanh khoản với thị trường. Chúng ta cần các giải pháp toàn diện về tài chính-tuân thủ-bảo mật và sự hiện diện của các định chế tài chính uy tín trong vai trò bảo chứng tài sản gốc, các đơn vị định giá độc lập và các sàn giao dịch minh bạch.

Đặc biệt, đối với các tài sản như vàng mã hóa, yếu tố bảo chứng vật lý, kiểm toán độc lập và minh bạch chuỗi cung ứng là điều kiện tiên quyết để xây dựng niềm tin thị trường.

Kiểm soát tốt rủi ro giúp phát triển thị trường bền vững. (Ảnh minh họa)

Việc giải quyết các thách thức về xác thực danh tính (KYC), phòng chống rửa tiền (AML) và bảo vệ nhà đầu tư chính là "điều kiện đủ" để thị trường vận hành ổn định.

Đồng thời, cần từng bước hình thành các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình vận hành chung cho thị trường RWA, tránh tình trạng phát triển phân mảnh và thiếu nhất quán.

Bên cạnh cơ hội, chúng ta cũng cần nhận diện rõ các rủi ro tiềm ẩn như rủi ro định giá tài sản gốc, rủi ro pháp lý xuyên biên giới, nguy cơ đầu cơ hoặc thao túng thị trường, cũng như các thách thức về an toàn hệ thống. Việc kiểm soát tốt các rủi ro này ngay từ giai đoạn đầu sẽ quyết định sự phát triển bền vững của thị trường trong dài hạn.

Với sự hội tụ đầy đủ từ khung pháp lý, hạ tầng đến hệ sinh thái vận hành, đồng thời đặt trong bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định và nhu cầu vốn cho chuyển đổi số đang mở rộng, RWA hoàn toàn có cơ hội để tăng trưởng với tốc độ vượt trội.

Quan trọng hơn, nếu được thiết kế đúng, tài sản mã hóa không chỉ mở ra một kênh đầu tư mới, mà còn có thể trở thành hạ tầng niềm tin số cho nền kinh tế trong kỷ nguyên số.

“Tôi tin tưởng Việt Nam sẽ kiến tạo nên một thị trường tài sản số minh bạch-bền vững-hiệu quả. Và cơ hội lớn nhất của chúng ta không chỉ là đi nhanh, mà là đi đúng ngay từ đầu”, Trung tướng Sơn bày tỏ.