Bảo đảm tổ chức công đoàn có điều kiện thực hiện vai trò giám sát, phòng ngừa an toàn lao động

Chiều 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về một số dự án luật quan trọng, trong đó có dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động

Tham gia ý kiến, đại biểu Nguyễn Văn Thắng (Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hà Nội) bày tỏ đồng tình với sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Ông Thắng cho rằng, việc sửa đổi luật không chỉ nhằm tạo thuận lợi cho nhà quản lý, nhà nước và doanh nghiệp mà trước hết là phải nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và quyền lợi của người lao động.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: M.C.

Đề xuất cụ thể một số nội dung cụ thể, ông Nguyễn Văn Thắng cho rằng, cần ưu tiên rà soát, hoàn thiện các quy định về khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo tai nạn lao động.

Ông Nguyễn Văn Thắng cho rằng, vấn đề quan trọng là phải xác định rõ khi tai nạn xảy ra, cơ quan nào tiếp nhận đầu tiên, cơ quan nào có trách nhiệm xác minh, thời hạn phối hợp ra sao và người lao động cần đến đâu để được hướng dẫn giải quyết quyền lợi.

"Xin nêu một tình huống thường gặp trong thực tiễn lao động tại một công trình xây dựng có nhà thầu chính, nhà thầu phụ và tổ lao động giao khoán. Nếu một người lao động bị tai nạn nghiêm trọng, việc xác định chủ thể trách nhiệm khai báo, lập hồ sơ bồi thường có thể gặp khó khăn, nhất là khi lao động không có hợp đồng bằng văn bản”, ông Thắng nêu, đề nghị tổ chức trực tiếp sử dụng lao động có trách nhiệm báo cáo cơ quan chức năng. Việc này sẽ gắn với trách nhiệm trong quy trình thực hiện an toàn lao động và cơ chế giải quyết, khắc phục, đảm bảo quyền lợi người lao động.

Ông Thắng cũng cho rằng, về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, cần sửa đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục nhưng phải kiểm soát được chất lượng thực chất. Điều cần đặc biệt quan tâm là nguy cơ huấn luyện mang tính hình thức, nặng về hồ sơ chứng nhận nhưng chưa tương xứng với năng lực làm việc an toàn của người lao động. “Tinh thần là giảm giấy phép, giảm thủ tục không cần thiết nhưng tuyệt đối là không giảm tiêu chuẩn an toàn”, ông Thắng nhấn mạnh.

Nghiên cứu cơ chế quản lý điện tử theo vòng đời đối với những thiết bị có nguy cơ cao

Về khai báo máy móc, thiết bị, vật tư có tính yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, ông Thắng đề nghị cân nhắc kỹ việc đơn giản hóa thủ tục. Việc chỉ yêu cầu khai báo khi đưa thiết bị vào sử dụng giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu không có cơ chế theo dõi thiết bị ngừng sử dụng, chuyển nhượng hoặc thải bỏ có thể phát sinh các khoảng trống trong quản lý rủi ro.

Từ đó, ông Thắng đề nghị nghiên cứu cơ chế quản lý điện tử theo vòng đời đối với những thiết bị có nguy cơ cao, thiết bị đặc thù có tính chuyên dụng cao, tận dụng dữ liệu sẵn có, không tạo thêm các thủ tục hành chính trùng lặp. Việc cắt giảm thủ tục phải gắn với khả năng kiểm soát nguy cơ trên thực tế.

Ông Nguyễn Văn Thắng cũng cho rằng, cần rà soát về quyền, trách nhiệm của công đoàn cơ sở, bảo đảm đồng bộ với Luật Công đoàn và mô hình tổ chức công đoàn hiện nay.

Trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, tổ chức công đoàn có vai trò đặc biệt quan trọng vì là lực lượng gần người lao động và có thể phát hiện những nguy cơ ngay từ cơ sở. Tuy nhiên, tại những nơi chưa có công đoàn cơ sở, cơ chế để công đoàn cấp trên cơ sở có thẩm quyền tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và tham gia bảo vệ người lao động cần được quy định một cách rõ hơn.

“Tôi đề nghị làm rõ trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin và xem xét kiến nghị về nguy cơ mất an toàn lao động, bảo đảm tổ chức công đoàn có điều kiện thực hiện vai trò giám sát, phòng ngừa, không chỉ tham gia sau khi tai nạn đã xảy ra. Và trong các nội dung liên quan đến công đoàn, cần có quy định rõ thời hạn trả lời và thời hạn khắc phục nếu vi phạm”, ông Thắng nêu.

Đại biểu Huỳnh Quyết Thắng. Ảnh: M.C.

Cùng mối quan tâm, đại biểu Huỳnh Quyết Thắng (đoàn Hà Nội) cho rằng, về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, ông đồng tình với chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu hậu kiểm không chặt chẽ, việc huấn luyện có thể trở thành hình thức, người lao động có chứng nhận nhưng thiếu kiến thức thực chất để bảo đảm an toàn.

Đại biểu đề nghị quy định ngay trong luật các nguyên tắc hậu kiểm, gồm công khai danh sách tổ chức huấn luyện, kiểm tra định kỳ và đột xuất, xử lý nghiêm vi phạm, liên thông dữ liệu người được huấn luyện để ngăn chặn cấp chứng nhận khống.

Cùng với đó, cần bổ sung hành vi huấn luyện không bảo đảm chất lượng vào danh mục hành vi bị nghiêm cấm; quy định nội dung, thời lượng huấn luyện phù hợp với vị trí việc làm và mức độ rủi ro, đặc biệt đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn...