Báo động hết công suất dự trữ dầu ở đảo Kharg

Iran được cho là đang mở rộng năng lực lưu trữ dầu thô tại đảo Kharg bằng cách tái kích hoạt tàu chở dầu cỡ siêu lớn M/T Nasha đã 30 năm tuổi. Diễn biến là dấu hiệu cho thấy đảo Kharg - trung tâm dầu mỏ chính của Iran đang tiến gần giới hạn lưu trữ trong bối cảnh Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, tờ Gulf News đưa tin ngày 24-4.

Các nhà phân tích hàng hải cho biết tàu M/T Nasha, vốn đã neo đậu rỗng suốt nhiều năm, đang được điều chuyển thành kho chứa nổi để tiếp nhận lượng dầu thô.

Áp lực tại đảo Kharg xuất phát từ sự mất cân đối giữa cung và cầu, theo tổ chức nghiên cứu Tanker Trackers.

Đảo Kharg của Iran. Ảnh: GOOGLE EARTH

Các nhà phân tích ước tính còn khoảng 13 triệu thùng dung lượng lưu trữ trên bờ chưa sử dụng tại đảo Kharg, trong khi lượng dầu ròng đổ vào khoảng 1,0 đến 1,1 triệu thùng mỗi ngày. Với tốc độ đó, kho chứa có thể đầy trong khoảng 12 đến 13 ngày, đồng nghĩa điểm bão hòa của đảo Kharg có thể rơi vào cuối tháng 4, đầu tháng 5 nếu dòng chảy hiện tại được duy trì.

Liên quan việc Iran có thể cầm cự bao lâu trước khi phải cắt giảm sản lượng, bà Natasha Kaneva - Giám đốc bộ phận hàng hóa của tập đoàn JP Morgan viết trên trang Investing.com rằng ước tính năng lực lưu trữ trên bờ của Iran vào khoảng 86 triệu thùng và được cho là đã đầy khoảng một nửa vào đầu tuần này.

Điều đó có nghĩa Iran có thể tiếp tục tích trữ dầu trong khoảng 22 ngày nếu xuất khẩu vẫn bị đình trệ do phong tỏa.

Khoảng thời gian này có thể kéo dài lên 26 ngày nếu tính thêm 4 tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) mà Iran đang sử dụng. Tuy nhiên, do việc giảm hoặc tạm dừng sản xuất thường bắt đầu trước khi kho chứa đạt giới hạn, Iran nhiều khả năng sẽ phải bắt đầu cắt giảm sản lượng sau khoảng 16 ngày kể từ khi bị phong tỏa, theo phân tích này.

Dù vậy, các nhà phân tích vẫn chưa thống nhất về năng lực lưu trữ trên bờ của Iran. Hãng Reuters dẫn ước tính của công ty tư vấn FGE NextantECA cho rằng Iran có thể duy trì mức sản xuất hiện tại trong tối đa hai tháng.

Câu hỏi đặt ra là tại sao Iran không ngừng khai thác dầu ngay lập tức. Theo các chuyên gia, các vỉa dầu không phải là những “hồ dầu” dưới lòng đất; chúng là các lớp đá xốp chứa đầy hydrocarbon, được giữ ổn định nhờ áp suất từ khí, nước và các lớp đá xung quanh. Hoạt động khai thác diễn ra bằng cách kiểm soát cẩn thận áp suất này để dầu có thể chảy lên bề mặt.

Khi các giếng bị đóng đột ngột, sự cân bằng này bị phá vỡ. Ở những mỏ đã khai thác lâu năm như nhiều mỏ tại Iran, việc dừng khai thác có thể khiến nước từ bên dưới dâng lên - hiện tượng gọi là “xâm nhập nước”.

Khi nước tràn vào lớp đá chứa dầu, một phần dầu sẽ bị mắc kẹt vĩnh viễn và không thể thu hồi. Vì vậy, việc đóng giếng không chỉ là tạm dừng. Nó có thể làm giảm sản lượng khai thác trong suốt vòng đời của mỏ và vĩnh viễn làm mất đi một phần tài nguyên.