Bao giờ 'con đường đau khổ' vào Đồng Lách hoàn thành?

Gian nan đường vào bản Đồng Lách

Đường nhỏ hẹp, dốc hiểm trở, đá lởm chởm khiến việc đi lại, học hành, khám chữa bệnh và phát triển kinh tế của 120 hộ dân nơi đây gặp nhiều khó khăn. Dự án nâng cấp tuyến đường được khởi công từ năm 2024 nhưng đến nay vẫn chưa thể hoàn thành.

Đường vào Đồng Lách nhiều năm gian nan, khó khăn

Đường vào Đồng Lách dài khoảng 5 km, bề ngang chỉ hơn 2 m, đèo dốc hiểm trở. Sau khoảng 50 m đường bê tông trước Nhà máy xi măng Công Thanh, những mỏm đá lởm chởm, sắc lạnh bắt đầu xuất hiện.

Sau gần 30 phút “đánh vật” với con đường, bản Đồng Lách mới hiện ra sau màn sương. Cách trung tâm xã Trường Lâm khoảng 10 km, bản nằm lọt giữa một thung sâu, bốn bề bao bọc bởi núi đá vôi, gần như tách biệt với bên ngoài.

Giao thông chia cắt, người dân, học sinh Đồng Lách khó tiếp cận với bên ngoài

Bản hiện có 120 hộ, gần 600 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Thái. Cuộc sống còn nhiều khó khăn, sản xuất chủ yếu tự cung, tự cấp. Sau nhiều năm chờ đợi, đến năm 2017, bản mới có điện. Tuy nhiên, con đường vẫn là rào cản lớn đối với sự phát triển của người dân.

Trẻ em thức dậy từ 4h sáng đi học

Hiện Đồng Lách có điểm trường lẻ dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 4. Từ lớp 5, các em được đưa về điểm trường chính để học cùng các học sinh khác. Tuy nhiên, điểm trường chính cách bản cả chục km.

Dự án thi công nham nhở

Theo người dân, đa số trẻ em trong bản chỉ học hết THCS. Để đến trường, bất kể mùa đông hay mùa hè, mưa hay nắng, nhiều em phải thức dậy từ khoảng 4h sáng rồi tự đi xe máy đến trường.

Với những em nhỏ hơn, phụ huynh đưa xuống chân núi, sau đó các em lấy xe đạp gửi sẵn để tiếp tục đến trường. Không chỉ giáo dục, việc tiếp cận dịch vụ y tế cũng là một thách thức.

Mưa xuống người dân đánh vật với tuyến đường lầy lội

Người dân trong bản, cho biết mỗi khi có trường hợp nguy cấp, việc gọi xe rất khó, nhất là ban đêm. Có lúc không gọi được xe, người dân phải dùng võng khiêng người bệnh vượt 4-5 km xuống núi rồi mới tìm phương tiện đến bệnh viện.

Dự án 70 tỷ đồng vẫn dang dở

Để giải quyết tình trạng trên, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối thôn Đồng Lách với các phân khu Khu công nghiệp số 14 được triển khai. Công trình cũng nhằm tạo quỹ đất khai thác nguyên, vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trong Khu kinh tế Nghi Sơn, tạo việc làm và góp phần hoàn thiện hạ tầng khu vực.

Thiếu vốn, dự án thi công cầm chừng

Tuyến đường có chiều dài khoảng 2.929 m, nền đường rộng 7,5 m, mặt đường 5,5 m, lề đường hai bên mỗi bên 1 m, đồng thời xây dựng hệ thống thoát nước và các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông. Tổng mức đầu tư dự án là 70 tỷ đồng dự kiến hoàn thành trong năm 2025 từ nguồn tăng thu.

Đến nay, nhà thầu cơ bản hoàn thành đào, đắp nền đường đoạn từ Km0+400 đến Km2+400; đang thi công tường chắn, rãnh thoát nước dọc và cống thoát nước ngang. Giá trị khối lượng thi công đạt khoảng 14 tỷ đồng, tương ứng 30% hợp đồng.

Tuy nhiên, khoảng 900 m tuyến đường từ Km2+400 đến Km3+312 chưa được bàn giao mặt bằng do liên quan đến diện tích đất có rừng tự nhiên.

Để xử lý phần diện tích này, chủ đầu tư phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, trồng rừng thay thế, phê duyệt phương án khai thác lâm sản và xử lý tài sản sau khai thác. Đây là một trong những nguyên nhân khiến tiến độ giải phóng mặt bằng kéo dài.

Chậm vốn, mưa bão ảnh hưởng tiến độ

Theo hồ sơ dự án, từ tháng 1/2025 đến ngày 20/9/2025, dự án chưa được bố trí vốn nên địa phương không có kinh phí thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đến ngày 20/9/2025 mới được bố trí vốn, trong khi thời gian còn lại đến ngày 31/12/2025 chỉ khoảng 3 tháng, không đủ để hoàn thành công trình có thời gian thi công theo hợp đồng 10 tháng.

Ngoài ra, từ tháng 9 đến tháng 11/2025, khu vực thực hiện dự án chịu ảnh hưởng của mưa, bão kéo dài, không bảo đảm điều kiện thi công đào, đắp nền đường. Đến ngày 31/12/2025, số vốn giải ngân khoảng 23,489 tỷ đồng. Theo tính toán của chủ đầu tư, dự án còn thiếu khoảng 30,825 tỷ đồng để hoàn thành.

Trong khi đó, nguồn vốn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2022 bổ sung có mục tiêu cho Thanh Hóa theo Quyết định số 1491/QĐ-TTg ngày 29/11/2023 có thời hạn giải ngân đến ngày 31/12/2025 và không được kéo dài sang năm 2026.

Ngày 25/6/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa thống nhất về nguyên tắc phương án bố trí vốn ngân sách tỉnh để tiếp tục hoàn thành các dự án sử dụng nguồn ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu. Vì vậy, việc điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn và bổ sung phần vốn còn thiếu để hoàn thành dự án được xác định là cần thiết.

Bên cạnh đó, sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoạt động từ ngày 1/7/2025, địa giới hành chính khu vực dự án thay đổi nên cần cập nhật lại địa điểm thực hiện. Đơn vị quản lý dự án cũng thay đổi sau khi Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Nghi Sơn được sáp nhập vào Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa.

Một tuyến đường được đầu tư hoàn chỉnh sẽ giúp trẻ em đến trường thuận lợi hơn, người bệnh tiếp cận bệnh viện nhanh hơn, hàng hóa dễ dàng lưu thông và mở ra thêm cơ hội việc làm, sinh kế cho người dân. Cần sớm gỡ vướng để đẩy nhanh thi công, sớm đưa dự án đường Đồng Lách vào sử dụng.