Bảo hiểm nhân thọ thay đổi cấu trúc cạnh tranh

Số lượng ít vẫn dẫn dắt thị trường

Tuy nhiên, một trật tự cạnh tranh mới đang dần thành hình khi các doanh nghiệp nội địa vẫn giữ vững được vị thế dẫn dắt cốt lõi dù ít về số lượng. Bằng chứng là xét theo doanh thu phí khai thác mới, Bảo Việt Nhân thọ dẫn đầu với 20,8%, tăng so với mức 16,7% trước đó; MB Life đã vươn lên vị trí thứ 6 với 6,6% thị phần, tăng mạnh so với mức 5,2% và cải thiện đáng kể trong thứ hạng…

Các chuyên gia cho rằng, lợi thế của doanh nghiệp nước ngoài không chỉ nằm ở nguồn lực tài chính, mà còn ở kinh nghiệm vận hành, năng lực thiết kế sản phẩm và hệ thống quản trị rủi ro đã được chuẩn hóa tại nhiều thị trường. Trong khi đó, ưu thế lớn nhất của doanh nghiệp trong nước là sự hiện diện lâu dài trên thị trường, cùng mạng lưới phân phối rộng khắp và khả năng hiểu rõ đặc thù khách hàng trong nước.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, những thay đổi về công nghệ, kênh phân phối và hành vi khách hàng đang làm xuất hiện một trật tự cạnh tranh mới. Những thay đổi này cho thấy ngành bảo hiểm nhân thọ đang chuyển từ giai đoạn mở rộng sang cạnh tranh về chất lượng. Khi thị trường dần bão hòa, yếu tố quyết định không còn là quy mô, mà là khả năng giữ chân và khai thác giá trị khách hàng.

Phát triển thị trường bảo hiểm theo xu hướng “xanh, sạch” là điều tất yếu

“Vắt nước trong miếng bọt biển”

Quá trình chuyển đổi cấu trúc này được phản ánh chân thực qua bức tranh thị trường những tháng đầu năm 2026. Theo báo cáo mới nhất từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tính đến hết tháng 4/2026, số lượng hợp đồng khai thác mới của các sản phẩm chính chỉ đạt 348.010 hợp đồng, giảm 22% so với cùng kỳ năm trước. Sự suy giảm này kéo theo tổng doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới ước đạt 6.653 tỷ đồng, giảm 11,5%. Nhìn sâu vào cấu trúc sản phẩm khai thác mới, sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 56%, nhưng đã giảm 24% so với cùng kỳ.

Đà sụt giảm của các hợp đồng có hiệu lực phản ánh thực tế các doanh nghiệp lớn đang trong giai đoạn thanh lọc và tìm kiếm phương thức hoạt động hiệu quả hơn. Theo chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán, các doanh nghiệp bắt đầu siết chặt kiểm soát bằng cách đưa các tỷ lệ K2, K3 trở thành yếu tố tiên quyết trong các chỉ tiêu thưởng hiệu quả và thi đua bán hàng. Sự khắt khe này tạo ra áp lực buộc đại lý phải bán hàng thực chất hơn, tạo nên một khoảng “thời gian quá độ của chính sách”. Việc sụt giảm doanh số năm 2026 chính là cơ hội vàng để toàn ngành nhìn nhận lại giá trị của chất lượng hợp đồng.

Bởi, nếu cứ tiếp tục bơm chi phí đổi lấy doanh thu đầu vào mà phớt lờ tỷ lệ tái tục, các doanh nghiệp chắc chắn sẽ vướng vào khủng hoảng tài chính nội bộ trong vòng 5 năm tới. Sự sụt giảm hiện tại chính là quá trình “vắt nước trong miếng bọt biển” để thị trường phát triển lành mạnh và thực chất, chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán khẳng định.

Để thích ứng với quá trình thanh lọc khốc liệt này và bước qua rào cản, các doanh nghiệp bảo hiểm cũng hiểu rằng, việc phát triển thị trường theo xu hướng “xanh, sạch” là điều tất yếu. Do đó, ngoài nâng cấp chất lượng tư vấn, việc tuyển dụng và đào tạo thế hệ đại lý chuyên nghiệp, am hiểu về tài chính, có kỹ năng thẩm định bảo hiểm nhân thọ chuẩn và thực sự xem bảo hiểm là công việc toàn thời gian, thay vì “nghề tay trái”, cũng sẽ giúp các công ty bảo hiểm duy trì tỷ lệ hợp đồng ở mức cao. Bởi chỉ khi tỷ lệ duy trì hợp đồng cao bền vững thì mới giúp các công ty bảo hiểm nhân thọ ghi nhận lợi nhuận ổn định.

Để bước qua thời kỳ khó khăn và giải quyết triệt để những tồn tại, bài toán cốt lõi đặt ra là phải tái cấu trúc toàn diện khâu chăm sóc khách hàng và chất lượng tư vấn. Muốn làm được điều đó, giải pháp cấp thiết nhất là các công ty phải gia tăng mạnh mẽ hoạt động đào tạo. Không chỉ dừng lại ở kiến thức tài chính hay nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng thực tiễn mới là chìa khóa cần được mài giũa liên tục trong suốt năm 2026. Bên cạnh yếu tố con người, sức mạnh của công nghệ cũng đang định hình lại cách thức chăm sóc khách hàng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trung gian đại lý như trước đây, việc áp dụng sâu rộng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) và CRM đang cho phép doanh nghiệp kết nối, chăm sóc trực tiếp và thu thập phản hồi chéo từ khách hàng. Điều này giúp công ty kiểm soát rủi ro đầu vào và đánh giá đúng chất lượng của người tư vấn, một chuyên gia đề xuất.