Bao nhiêu tuổi không còn phải thực hiện nghĩa vụ quân sự?

Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, Luật sư Phạm Văn Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015, độ tuổi gọi nhập ngũ của công dân được quy định từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi.

Riêng đối với công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học và đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo, thì độ tuổi gọi nhập ngũ được kéo dài đến hết 27 tuổi. Quy định này được nêu tại Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, theo đó:

"Công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi; công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi".

Công dân trẻ TPHCM lên đường nhập ngũ. Ảnh: Lan Phương.

Như vậy, cần phân biệt rõ hai trường hợp:

Thứ nhất, đối với công dân thuộc trường hợp thông thường, khi đã hết 25 tuổi thì không còn thuộc độ tuổi gọi nhập ngũ theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự.
Thứ hai, đối với công dân thuộc trường hợp được kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ theo quy định nêu trên, thì có thể được gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.

"Một điểm cần lưu ý là không phải mọi trường hợp từng được tạm hoãn gọi nhập ngũ đều đương nhiên được kéo dài độ tuổi đến 27 tuổi. Việc xác định có thuộc trường hợp kéo dài hay không phải căn cứ vào đúng lý do tạm hoãn và quá trình đào tạo theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, việc tạm hoãn gọi nhập ngũ do đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông không phải là căn cứ để mặc nhiên kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ đến 27 tuổi. Trường hợp kéo dài đến hết 27 tuổi theo Điều 30 gắn với công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học và đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo", luật sư Phạm Văn Tuấn cho hay.

Năm 2027, tuổi hết nghĩa vụ quân sự là bao nhiêu? 

Theo luật sư Phạm Văn Tuấn, việc xác định một công dân còn trong độ tuổi gọi nhập ngũ trong năm 2027 hay không không nên chỉ căn cứ vào năm sinh, mà cần xem xét ngày, tháng, năm sinh và trường hợp cụ thể của từng người.

Với trường hợp thông thường, độ tuổi gọi nhập ngũ là từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Do đó, phải xác định người đó đã hết 25 tuổi hay chưa tại thời điểm xác định độ tuổi gọi nhập ngũ.

Ví dụ, một công dân sinh vào một ngày cụ thể trong năm 2002 thì phải căn cứ vào ngày sinh thực tế để xác định thời điểm người đó hết 25 tuổi, thay vì mặc nhiên kết luận tất cả người sinh năm 2002 đều hết tuổi gọi nhập ngũ ngay từ đầu năm 2027.

Đối với trường hợp thuộc diện được kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi, cũng phải căn cứ vào ngày, tháng, năm sinh để xác định thời điểm người đó hết 27 tuổi.

Vì vậy, nếu người dân muốn xác định chính xác mình có còn thuộc độ tuổi gọi nhập ngũ trong năm 2027 hay không, cần đối chiếu ngày sinh cụ thể, tình trạng học tập trước đây và việc đã từng được tạm hoãn gọi nhập ngũ hay chưa.

Quá tuổi nhập ngũ có phải là được miễn nghĩa vụ quân sự?

Luật sư Phạm Văn Tuấn cho rằng, cần phân biệt rõ hết độ tuổi gọi nhập ngũ với được miễn gọi nhập ngũ.

Hết độ tuổi gọi nhập ngũ có nghĩa là công dân không còn thuộc độ tuổi mà pháp luật quy định để thực hiện việc gọi nhập ngũ. Đây không phải là trường hợp "được miễn nghĩa vụ quân sự".

Trong khi đó, miễn gọi nhập ngũ là trường hợp công dân thuộc một trong các diện được pháp luật quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015.

Theo quy định này, một số trường hợp được miễn gọi nhập ngũ trong thời bình gồm: con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một; một anh hoặc một em trai của liệt sĩ; một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân; cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật trong thời gian từ 24 tháng trở lên.

Do đó, một người hết tuổi gọi nhập ngũ không đồng nghĩa với việc trước đó hoặc sau đó người này thuộc diện được miễn gọi nhập ngũ.

Cũng theo luật sư Phạm Văn Tuấn, độ tuổi chỉ là một trong những điều kiện để xem xét gọi công dân nhập ngũ.

Theo Điều 31 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, công dân được gọi nhập ngũ phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật, trong đó có các yêu cầu về lý lịch, chấp hành pháp luật, sức khỏe và trình độ văn hóa.

Cụ thể, công dân được gọi nhập ngũ phải có lý lịch rõ ràng; chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo quy định; đồng thời có trình độ văn hóa phù hợp.

Bên cạnh đó, việc tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ còn phải thực hiện theo các quy định về tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ tại Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự.

Vì vậy, việc một người đang trong độ tuổi từ 18 đến 25, hoặc thuộc trường hợp có thể đến 27 tuổi, không có nghĩa là đương nhiên sẽ được gọi nhập ngũ. Cơ quan có thẩm quyền còn phải xem xét các tiêu chuẩn và điều kiện khác theo quy định.

Luật sư Phạm Văn Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội). Ảnh: NVCC.

Cần lưu ý gì đối với việc xác định độ tuổi gọi nhập ngũ năm 2027?

Theo Luật sư Phạm Văn Tuấn, một điểm cần đặc biệt lưu ý là, không phải cứ đến 26 tuổi thì tất cả công dân nam đều đương nhiên hết độ tuổi gọi nhập ngũ.

Theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, trường hợp công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học và đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì độ tuổi gọi nhập ngũ có thể kéo dài đến hết 27 tuổi.

Tuy nhiên, cũng cần tránh cách hiểu ngược lại rằng cứ từng học cao đẳng hoặc đại học thì đương nhiên được gọi nhập ngũ đến 27 tuổi. Điều kiện pháp luật đặt ra là công dân phải thuộc đúng trường hợp được quy định tại Điều 30, gắn với việc đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

Ngoài ra, trường hợp tạm hoãn do đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông cũng cần được phân biệt với trường hợp học cao đẳng, đại học. Việc đang học phổ thông thuộc trường hợp tạm hoãn theo Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự, nhưng không vì vậy mà mặc nhiên làm kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ đến 27 tuổi.

Do đó, khi xác định một công dân có còn thuộc diện có thể được gọi nhập ngũ trong năm 2027 hay không, cần xem xét ngày, tháng, năm sinh; quá trình học tập; lý do tạm hoãn trước đây và các điều kiện tuyển quân cụ thể, chứ không nên chỉ căn cứ vào năm sinh hoặc độ tuổi hiện tại", Luật sư Phạm Văn Tuấn cho hay.