Bảo tàng Quốc gia Afghanistan và hành trình giữ ký ức dân tộc
Giữa nhiều năm xung đột, biến động chính trị và bất ổn, Bảo tàng Quốc gia Afghanistan vẫn âm thầm lưu giữ ký ức lịch sử và bản sắc văn hóa của đất nước Trung Á này.

Các hiện vật lịch sử tại Bảo tàng Quốc gia Afghanistan
Nằm ở phía Tây Thủ đô Kabul, bảo tàng được xem như một “thánh địa ký ức”, nơi quá khứ hàng nghìn năm của Afghanistan được gìn giữ qua hàng chục nghìn hiện vật quý giá.
Nhân Ngày Bảo tàng Quốc tế 18.5, nơi đây tiếp tục thu hút đông đảo khách tham quan bất chấp những khó khăn mà Afghanistan trải qua suốt nhiều thập kỷ.
Hiện bảo tàng lưu giữ hơn 60.000 hiện vật lịch sử, phản ánh dòng chảy văn minh phong phú từ thời đại đồ đồng, Đế chế Achaemenid, thời kỳ Hy Lạp hóa, vương triều Hy Lạp - Bactria cho đến các triều đại Hồi giáo và nền văn hóa Hy Lạp - Phật giáo từng phát triển mạnh ở khu vực này.
Trong số các báu vật nổi bật có những bản thảo được dát vàng, đồ trang trí bằng đá lapis lazuli cùng nhiều tài liệu lịch sử quý hiếm, góp phần kể lại câu chuyện về một Afghanistan từng là điểm giao thoa của nhiều nền văn minh lớn.
Ông Yahya Muhibzada, Giám đốc bộ phận phục chế của bảo tàng, cho biết nơi đây đã đón khoảng 21.000 lượt khách trong năm qua, trong đó có hơn 6.700 du khách quốc tế.
“May mắn là lượng khách tham quan đã tăng so với những năm trước”, ông nói.
Theo ông Muhibzada, bảo tàng thường xuyên tổ chức các chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng về việc bảo vệ và gìn giữ các hiện vật văn hóa, lịch sử và nghệ thuật.
Với nhiều người Afghanistan, chuyến thăm bảo tàng không đơn thuần là hoạt động tham quan mà còn là hành trình tìm về cội nguồn.
Tameem Qarizada, một thanh niên ngoài 20 tuổi, cho biết anh đã ấp ủ mong muốn tới thăm bảo tàng từ lâu. Dành nhiều giờ đi qua các phòng trưng bày, anh chăm chú đọc từng bảng giới thiệu để hiểu hơn về lịch sử dân tộc mình.
“Tôi muốn bạn bè mình cũng đến đây để hiểu hơn về tổ tiên và quá khứ của Afghanistan”, anh chia sẻ.
Ông Mayel Aqa Karimi, phụ trách bộ phận tiền xu học của bảo tàng, đã dành hơn 20 năm gắn bó với công việc bảo tồn hiện vật. Theo ông Karimi, việc bảo vệ di sản lịch sử cũng chính là bảo vệ bản sắc dân tộc.
“Nếu chúng ta gìn giữ các di sản lịch sử, điều đó đồng nghĩa với việc chúng ta đang gìn giữ lịch sử và bản sắc của tổ tiên”, ông nói.
Đội ngũ chuyên gia tại bảo tàng hiện vẫn miệt mài phục hồi những hiện vật bị hư hại sau nhiều năm chiến tranh và lãng quên văn hóa.
Song song với đó, chính quyền Afghanistan cũng tăng cường nỗ lực ngăn chặn nạn buôn lậu cổ vật. Trong năm qua, lực lượng chức năng đã chặn đứng nhiều vụ vận chuyển trái phép hiện vật ra nước ngoài.
Số liệu chính thức cho thấy hơn 5.290 di vật văn hóa đã được đưa về bảo tàng trong vòng 5 năm qua, trong khi hơn 3.430 hiện vật được phục hồi và sửa chữa.
Trong bối cảnh di sản văn hóa ngày càng dễ bị tổn thương bởi chiến tranh và bất ổn, Bảo tàng Quốc gia Afghanistan không chỉ là nơi lưu giữ quá khứ mà còn trở thành biểu tượng của sự kiên cường, bản sắc và hy vọng của người dân Afghanistan.









