Bảo tồn các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa của đồng bào DTTS ở Cà Mau

Điệu múa dân gian của đồng bào dân tộc Khmer.

UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án "Bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc thiểu số (DTTS) gắn với du lịch và phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới" trên địa bàn tỉnh.

Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2035

Theo kế hoạch, tỉnh Cà Mau phấn đấu kiểm kê, rà soát và lập danh mục bảo tồn cho 90% giá trị văn hóa truyền thống cũng như không gian văn hóa DTTS có nguy cơ mai một. Ít nhất 70% các lễ hội truyền thống tiêu biểu (Chôl Chnăm Thmây, Ok Om Bok, Sen Đôn-ta...), nghệ thuật trình diễn dân gian (Nhạc ngũ âm, múa Rô-băm, hát Dù-kê, Đờn ca tài tử...) và các nghề thủ công truyền thống của đồng bào DTTS sẽ được phục dựng, bảo tồn.

Đáng chú ý, tỉnh chú trọng phát triển không gian văn hóa cộng đồng thông qua việc hỗ trợ bảo tồn, phục hồi không gian văn hóa tại các phum, sóc, khóm, ấp có đông đồng bào DTTS sinh sống; đảm bảo 80% xã, phường vùng DTTS có ít nhất 1 câu lạc bộ hoặc đội nhóm thực hành văn hóa hoạt động thường xuyên.

Hoạt động đua ghe ngo của đồng bào dân tộc Khmer.

Về chuyển đổi số và phát triển du lịch, Cà Mau đặt mục tiêu số hóa tối thiểu 70% giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu; 100% các tuyến, điểm du lịch văn hóa cộng đồng cấp xã được hỗ trợ ứng dụng nền tảng số để quảng bá. Bên cạnh việc nâng cao chất lượng các điểm đến du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn di sản, tỉnh sẽ xây dựng các mô hình sinh kế gắn với sản phẩm OCOP đặc trưng từ văn hóa dân tộc.

Công tác phát triển nguồn nhân lực cũng được chú trọng với 100% công chức làm công tác văn hóa cấp xã vùng DTTS được bồi dưỡng kỹ năng quản lý, bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng; ít nhất 50% nghệ nhân, chủ thể văn hóa được tập huấn kỹ năng số.

Trình diễn văn hóa Khmer tại một sự kiện.

Đến năm 2035, Tỉnh Cà Mau hướng tới mục tiêu 100% giá trị văn hóa truyền thống và không gian văn hóa DTTS có nguy cơ mai một được lập danh mục và triển khai phương án bảo tồn phù hợp; phục dựng, bảo tồn và phát huy 90% lễ hội, nghề thủ công và nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu.

Đồng thời, 100% giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu đủ điều kiện sẽ được số hóa, tích hợp vào cơ sở dữ liệu văn hóa chung của tỉnh và kết nối dữ liệu quốc gia, góp phần định hình thương hiệu du lịch văn hóa cộng đồng đặc trưng Cà Mau, kết nối chuỗi điểm du lịch sinh thái với các điểm du lịch văn hóa phum, sóc Khmer tại các xã, phường…

Nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm

Để đạt được các mục tiêu trên, UBND tỉnh Cà Mau đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: Rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách địa phương; Phục hồi, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào DTTS; Gắn kết bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển du lịch văn hóa bền vững; Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Đào tạo, tập huấn và nâng cao năng lực cho cán bộ, cộng đồng DTTS; Đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá; Tổ chức truyền dạy và bảo tồn di sản văn hóa; Phát triển sản phẩm về phát triển du lịch văn hóa - du lịch cộng đồng; Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Biểu diễn dàn nhạc ngũ âm - một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc của dân tộc Khmer.

UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương triển khai thực hiện kế hoạch nghiêm túc, đồng bộ, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và điều kiện thực tiễn. Quá trình thực hiện phải tôn trọng bản sắc văn hóa, quy luật phát triển tự nhiên và nguyên tắc tự nguyện, lấy đồng bào các DTTS làm chủ thể trung tâm trong việc thực hành, bảo vệ, giữ gìn và thụ hưởng các giá trị văn hóa; đồng thời bảo đảm quản lý, sử dụng hiệu quả, minh bạch các nguồn lực đầu tư.

Sở GD&ĐT Cà Mau được giao nhiệm vụ hướng dẫn lồng ghép giáo dục di sản, lịch sử, văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số vào môn học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt tập thể, Đoàn, Đội, Hội và câu lạc bộ phù hợp từng cấp học; khuyến khích các trường xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa.