Bảo tồn đa dạng sinh học ở Hòn Bà

Thời gian qua, tại Khu Bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) Hòn Bà ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài động vật quý hiếm; hệ thực vật tại đây có nhiều loài nguy cấp, quý hiếm cần được bảo vệ. Để gìn giữ tài nguyên rừng và bảo tồn đa dạng sinh học, lực lượng Kiểm lâm Hòn Bà cùng lực lượng bảo vệ rừng của Ban Quản lý khu bảo tồn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý, bảo vệ rừng.

Nhiều loài động, thực vật quý hiếm

Thời gian gần đây, KBTTN Hòn Bà ghi nhận sự xuất hiện của 1 loài động vật đẹp, độc đáo là bọ ngựa phong lan. Đây là loài bọ ngựa có kích thước nhỏ, màu sắc và hình dáng cuốn hút như một đóa hoa phong lan rừng. Bên cạnh đó, thông qua hoạt động khảo sát và đặt bẫy ảnh của đơn vị quản lý cùng các nhà khoa học, khu bảo tồn còn ghi nhận sự hiện diện của nhiều loài động vật quý hiếm như: Voọc chà vá chân đen, vượn đen má vàng, cu li nhỏ, khỉ đuôi vàng, khỉ đuôi lợn, kỳ đà vân, kỳ đà hoa, rùa núi vàng, rùa núi viền, rắn hổ chúa, cóc đốm, cóc mày mắt trắng... Không chỉ phong phú về động vật, khu bảo tồn còn có nhiều loài thực vật quý hiếm như: Pơ mu, thông lá dẹt, trắc, giáng hương, sến mật, gõ đỏ, tuế lá xẻ, tuế lược, vù hương, lan hài, lan kim tuyến… góp phần tạo nên giá trị đa sinh học đặc sắc của khu vực.

Lực lượng của Hạt Kiểm lâm Hòn Bà kiểm tra rừng tại khu vực Đá Giăng.

Ông Nguyễn Quốc Cường - Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế (Ban Quản lý KBTTN Hòn Bà) cho biết: “Khu bảo tồn có tổng diện tích hơn 19.285ha, trong đó hơn 17.708ha là đất có rừng, chủ yếu là rừng tự nhiên. Hệ sinh thái rừng Hòn Bà phong phú và đa dạng, nhiều khu vực vẫn còn giữ được trạng thái tương đối nguyên vẹn, là nơi có đa dạng sinh học cao với nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Theo thống kê chưa đầy đủ, hệ thực vật tại KBTTN Hòn Bà có 1.445 loài thuộc 708 chi và 174 họ; trong đó có 209 loài quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam, Sách đỏ thế giới. Động vật hoang dã ở Hòn Bà cũng phong phú, phân bố ở các sinh cảnh và độ cao khác nhau. Đến nay, đã ghi nhận 77 loài thú, 224 loài chim, 71 loài bò sát và 48 loài ếch, nhái; trong đó có 89 loài động vật quý hiếm. Qua các đợt nghiên cứu tại KBTTN Hòn Bà, nhiều loài mới đã được các nhà khoa học trong và ngoài nước phát hiện, công bố, góp phần khẳng định giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của khu bảo tồn".

Bảo vệ hệ sinh thái rừng

Để hệ sinh thái rừng tại KBTTN Hòn Bà ngày càng phát triển, bảo tồn được sự đa dạng, thời gian qua, lực lượng kiểm lâm, lực lượng bảo vệ rừng của khu bảo tồn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, chú trọng tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã; đồng thời thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát, bảo vệ rừng từ gốc. Qua đó, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, ngăn chặn và đẩy đuổi các đối tượng xâm nhập rừng trái phép để khai thác lâm sản, săn bắt động vật hoang dã, không để phát sinh điểm nóng trong lâm phận. Tình trạng săn bắn, đặt bẫy thú rừng cơ bản được đẩy lùi, hoạt động khai thác lâm sản trái phép được kiểm soát hiệu quả. Nhờ làm tốt công tác bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học, những năm qua, KBTTN Hòn Bà đã thu hút nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước đến khảo sát, nghiên cứu, góp phần làm sáng tỏ thêm những giá trị sinh thái đặc sắc của khu vực.

2 cá thể voọc chà vá chân đen tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà được bẫy ảnh ghi lại.

Bọ ngựa phong lan ghi nhận tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà.

Ông Nguyễn Triều Dương - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hòn Bà cho biết: “Bảo vệ sự đa dạng sinh học và phòng cháy, chữa cháy rừng trong KBTTN Hòn Bà là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt hằng năm của Hạt Kiểm lâm Hòn Bà và các trạm bảo vệ rừng của Ban Quản lý KBTTN Hòn Bà. Trên cơ sở xác định các khu vực có nguy cơ cháy hoặc bị xâm hại như: Đường mòn của tuyến đường Hòn Bà, Đá Giăng, Trà Dâng, Đá Trắng (xã Suối Dầu); khu vực Ma O, Chi Chay (xã Đông Khánh Sơn); khu vực Tà Gụ, Ko Lắk (xã Khánh Sơn); khu vực kho đạn, suối nước nóng, Khu vực tiểu khu 196, 212 (xã Khánh Vĩnh)…, Hạt Kiểm lâm Hòn Bà đã phối hợp với lực lượng bảo vệ rừng của Ban Quản lý KBTTN Hòn Bà tổ chức chốt trực tại các vị trí trọng điểm nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã thực hiện 78 đợt tuần tra, kiểm soát bảo vệ rừng, trong đó có nhiều đợt tuần tra chuyên sâu kéo dài cả ngày lẫn đêm. Thời gian tới, Hạt Kiểm lâm Hòn Bà tiếp tục tăng cường công tác tuần tra, bảo vệ rừng tự nhiên, nhất là trong thời điểm nắng nóng cao điểm; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về phòng cháy, chữa cháy rừng, bảo vệ rừng và động vật hoang dã trong lâm phần được giao quản lý. Đồng thời, phối hợp với đơn vị chủ rừng là Ban Quản lý KBTTN Hòn Bà và chính quyền các địa phương thực hiện hiệu quả quy chế phối hợp bảo vệ rừng đã ký kết; tăng cường kiểm tra, phát hiện và ngăn chặn kịp thời từ sớm, từ xa các hành vi có nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng và đa dạng sinh học tại Hòn Bà.