Bảo tồn di sản văn hóa dân gian

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa có ý nghĩa to lớn trong việc khẳng định bản sắc văn hóa của mảnh đất và con người Đà Nẵng. Trong ảnh: Lễ hội đình làng Hải Châu năm 2025. Ảnh: ĐOÀN HẠO LƯƠNG

Nhà nghiên cứu Huỳnh Viết Tư, nguyên Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian thành phố Đà Nẵng, cho rằng di sản văn hóa dân gian Đà Nẵng có đặc điểm đa dạng và phong phú, thể hiện qua lễ hội, những loại hình nghệ thuật như Bài chòi, Tuồng và các làng nghề truyền thống nổi tiếng...

Các di sản này mang đậm dấu ấn lịch sử, tính cộng đồng cao, tính nhân văn sâu sắc và gắn liền với đời sống thường nhật của người dân xứ Quảng, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế du lịch của thành phố. Đà Nẵng cũng là trung tâm kết nối các di sản văn hóa thế giới là cố đô Huế, phố cổ Hội An, khu đền tháp Mỹ Sơn và khu sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm...

“Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa có ý nghĩa to lớn trong việc khẳng định bản sắc văn hóa của mảnh đất và con người Đà Nẵng, là nguồn lực quan trọng đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ, xây dựng phát triển thành phố”, nhà nghiên cứu Huỳnh Viết Tư nhấn mạnh.

Thời gian qua, ngành văn hóa Đà Nẵng đã thực hiện khảo sát thực địa, đánh giá hiện trạng, đo vẽ kỹ thuật hệ thống nhà cổ trên địa bàn thành phố; thực hiện cắm mốc một số di tích; thống kê, sao chụp và số hóa toàn bộ các bản sắc phong tại Đà Nẵng; đồng thời triển khai các phương án phòng, chống mối mọt, cháy nổ, trộm cắp tại các di tích; làm các bảng thông tin giới thiệu lịch sử, văn hóa cho một số di tích trên địa bàn.

Thành phố đã ban hành quy chế phối hợp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn để phân công trách nhiệm cho các ngành trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Đồng thời, triển khai hiệu quả các kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hoạt động bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa dân gian góp phần thúc đẩy ngành kinh tế du lịch phát triển. Tuy nhiên, hiện nay một số địa phương ưu tiên khai thác di sản văn hóa để phục vụ du lịch hơn là dành nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu, bảo tồn đúng nghĩa; thiếu quản lý và khai thác di sản văn hóa một cách bền vững. Trong khi đó, các hình thức quảng bá chưa phong phú, hình thức tuyên truyền để lan tỏa chưa thật sự sáng tạo và phù hợp nên hiệu quả mang lại chưa cao.

Với mục đích bảo tồn tính đặc sắc văn hóa, văn nghệ dân gian của các tộc người, Hội Văn nghệ dân gian thành phố Đà Nẵng đã tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm và xuất bản các ấn phẩm nhằm khai thác tốt các giá trị đầy tiềm năng của di sản văn hóa dân gian.

Đáng chú ý là việc xuất bản tập sách “Sắc màu văn hóa dân gian Đà Nẵng” tạo được không gian nghiên cứu đa chiều khi kết nối từ lý luận đến thực tiễn. Theo nhà nghiên cứu Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố Đà Nẵng, tập sách còn có các hiến kế về phát sinh nguồn lực văn hóa dân gian trong phát triển kinh tế; bảo tồn và phát huy giá trị ẩm thực dân gian; khai thác không gian đô thị nhằm khơi dậy tình yêu văn hóa dân gian của giới trẻ trong đời sống đô thị...

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc cần có sự phối hợp chặt chẽ với người dân, các tổ chức đoàn thể, nhất là các nhà nghiên cứu văn hóa, văn nghệ dân gian để có những dự án khả thi; đảm bảo mối quan hệ hài hòa giữa phát triển văn hóa và kinh tế, giữa bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa...

Thành phố cần ưu tiên bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa được quốc tế, quốc gia và thành phố công nhận, các di sản mang tính đặc trưng của thành phố nhằm lưu giữ bản sắc văn hóa Đà Nẵng cho thế hệ mai sau.