Bảo tồn di sản văn hóa Tày

Câu lạc bộ di sản văn hóa then cụm Na Rì.

Sau sáp nhập tỉnh, Câu lạc bộ (CLB) di sản văn hóa then cụm Na Rì, tỉnh Thái Nguyên, được thành lập với trên 40 hội viên. Đây là những hội viên của Câu lạc bộ hát then, đàn tính huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn (cũ). Ngoài những lúc lao động, sản xuất, các hội viên lại cùng nhau đến nhà văn hóa thôn, tổ tập luyện các làn điệu dân ca yêu thích.

Với số lượng hội viên đông, sau sáp nhập cũng có những xáo trộn và khó khăn trong việc duy trì sinh hoạt, tuy nhiên, chính vì lòng đam mê, nhiệt huyết với bản sắc văn hóa dân tộc, các hội viên CLB vẫn sắp xếp thời gian tổ chức các hoạt động tập luyện, truyền dạy, biểu diễn phục vụ các sự kiện chính trị, văn hóa tại địa phương.

Nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị Èn, Chủ nhiệm CLB di sản văn hóa then cụm Na Rì, chia sẻ: Các hội viên CLB luôn luôn có ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Tày, đặc biệt là nghệ thuật hát then, mỗi tháng tập trung 2 đến 3 lần để luyện tập. CLB hiện nay có các hội viên tuổi tương đối cao, nhưng mọi người vẫn rất nhiệt huyết. Thời gian tới, chúng tôi rất mong các cấp, ngành, đặc biệt là ngành văn hóa từ tỉnh đến cơ sở tạo điều kiện, giúp đỡ để CLB tiếp tục phát triển, phát huy kết quả đã có được từ nhiều năm qua.

Các tiết mục hát then, đàn tính, hát dân ca của CLB di sản văn hóa then cụm Na Rì được tập luyện và biểu diễn thời gian qua đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng và du khách thập phương. Những buổi sinh hoạt, luyện tập càng ngày càng đi vào nề nếp, có chất lượng, hiệu quả, biểu diễn thành công trên sân khấu.

CLB hát then, đàn tính liên thế hệ xã Côn Minh cũng là một CLB rất tích cực tập luyện các làn điệu dân ca dân tộc, trong đó có hát then, đàn tính. Hiện, CLB có 95 hội viên, không chỉ tập luyện và biểu diễn, một số thành viên còn biết đặt lời cho các bài hát hoặc sưu tầm lại vốn then cổ từ đời cha ông, mặc dù bận rộn với nhiều công việc của người nông dân, nhưng với lòng nhiệt huyết, đam mê, bà con vẫn dành thời gian để tập luyện hát then, đàn tính.

Ông Hoàng Văn Đức, Chủ nhiệm CLB hát then, đàn tính liên thế hệ xã Côn Minh, cho biết: Làm nông rất bận rộn với công việc đồng áng, tuy nhiên, với mong muốn không để văn hóa dân tộc mai một, nên chúng tôi đã thành lập CLB để truyền lại cho thế hệ sau, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình. Chúng tôi là thế hệ đi trước, mong muốn truyền lại những kiến thức con cháu, đặc biệt là làn điệu hát then, đàn tính.

Những năm qua, phong trào hát then, đàn tính ở khu vực các xã Na Rì, Côn Minh, Xuân Dương, Trần Phú, Cường Lợi, Văn Lang của tỉnh Thái Nguyên vẫn được gìn giữ và bảo tồn. Đặc biệt là các làn điệu then cổ được biểu diễn tại các lễ hội, giao lưu, biểu diễn tại các xã trong và ngoài tỉnh, với nhiều thể loại đặc sắc, như: Hát đồng then, tốp then, song then, đơn then, múa then, hát lượn, hát sli, hòa tấu đàn then, then cổ... Một số nghệ nhân mặc dù tuổi đã cao, song vẫn ngày đêm đau đáu với bản sắc văn hóa dân tộc mình, đặc biệt là việc bảo tồn then cổ.

Thực tế cho thấy, ngoài phát triển kinh tế và các lĩnh vực khác thì bản sắc văn hóa dân tộc là một trong những lĩnh vực có vai trò đặc biệt quan trọng. Chính vì vậy, việc bảo tồn di sản văn hóa dân tộc là hết sức cần thiết, là nền tảng vững chắc để hội nhập và phát triển.

Úy Thương