Bảo tồn, phát huy giá trị di tích Căn cứ Tà Thiết

Di tích cấp quốc gia đặc biệt Căn cứ Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, xã Lộc Thành, trở thành địa điểm về nguồn của các tầng lớp nhân dân. Ảnh: C.T.V

Phát huy giá trị di sản trong đời sống hôm nay, xã Lộc Thành đang từng bước thực hiện công tác quản lý, bảo tồn, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng của di tích cấp quốc gia đặc biệt vào giáo dục truyền thống và phát triển du lịch.

Ðịa chỉ đỏ giáo dục truyền thống

Căn cứ Tà Thiết tọa lạc tại ấp Cần Dực, xã Lộc Thành. Di tích có giá trị đặc biệt quan trọng về lịch sử, văn hóa; là nơi lưu giữ và phát huy những giá trị truyền thống trong quá trình đấu tranh cách mạng của dân tộc. Đây là nơi ghi dấu quá trình lãnh đạo, chỉ huy cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Trung ương Cục miền Nam, Quân ủy và Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam trong giai đoạn quyết định của cách mạng miền Nam (1973-1975). Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, di tích được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt năm 2015.

Không gian di tích hiện lưu giữ nhiều công trình gắn với hoạt động của Bộ Chỉ huy Miền như: Nhà ở và làm việc của Thượng tướng Trần Văn Trà - Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam; nhà ở và làm việc của đồng chí Phạm Hùng - Chính ủy; nhà ở và làm việc của đồng chí Nguyễn Thị Định - Phó Tư lệnh; nhà ở và làm việc của đồng chí Lê Đức Anh - Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng; nhà ở và làm việc của đồng chí Lê Văn Tưởng - Phó Chính ủy; Hội trường Bộ Chỉ huy Miền, hầm giao ban, bếp Hoàng Cầm, hầm chữ A.

Bên cạnh hệ thống công trình gốc và phục dựng, di tích còn có các công trình tôn vinh như: Tượng đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, Đền thờ Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục miền Nam, Nhà văn bia Cục Chính trị, phòng trưng bày di tích. Các hạng mục này tạo nên một không gian lịch sử, góp phần giúp khách tham quan hiểu rõ hơn về con người, sự kiện và những năm tháng chiến đấu tại căn cứ.

Sau khi di tích Căn cứ Tà Thiết được bàn giao cho địa phương, xã Lộc Thành đã giao Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã trực tiếp quản lý và tham mưu UBND xã trong việc thực hiện công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, duy trì việc mở cửa đón tiếp các đoàn lãnh đạo, khách tham quan.

Chủ tịch UBND xã Lộc Thành Hồ Quang Khánh cho biết: “Qua thời gian vận hành, hiện một số công trình tôn vinh và hạng mục di tích đã xuống cấp, cần được tu bổ, tôn tạo. Hệ thống phương tiện phục vụ khách tham quan cũng đã cũ, trong khi nguồn thu từ dịch vụ chưa đủ để đáp ứng nhu cầu sửa chữa, bảo dưỡng. Công tác trưng bày bổ sung còn hạn chế, chưa tương xứng với tầm vóc của một di tích quốc gia đặc biệt”.

Gỡ “điểm nghẽn”, phát huy giá trị di tích

Một trong những vấn đề lớn được xã Lộc Thành quan tâm hiện nay là quy hoạch tổng thể, chi tiết di tích. Dù đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt nhưng đến nay di tích vẫn chưa được lập và phê duyệt quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Việc lập quy hoạch là cơ sở quan trọng để xác định không gian bảo vệ, định hướng đầu tư, bảo tồn cảnh quan và tổ chức các hoạt động phát huy giá trị di tích trong lâu dài. Cùng với đó, nhân lực trực tiếp làm việc tại di tích còn mỏng nên việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn như: nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, thuyết minh, tuyên truyền, quảng bá và tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống gặp nhiều khó khăn.

Để tiếp tục phát huy giá trị di tích Căn cứ Tà Thiết, đưa nơi đây thành điểm đến thu hút khách tham quan, góp phần phát triển du lịch, UBND xã Lộc Thành đã có kiến nghị các cấp, các ngành xem xét, phối hợp lập quy hoạch tổng thể và chi tiết di tích; bố trí biên chế và kinh phí phù hợp để bảo đảm hoạt động. Bên cạnh đó, xã kiến nghị sớm ban hành cơ chế đặc thù đối với mô hình quản lý di tích, cho chủ trương thành lập Ban quản lý di tích độc lập (như trước đây), không bao gồm cả Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã.

Về lâu dài, xã Lộc Thành kiến nghị các sở, ngành liên quan tham mưu UBND thành phố chấp thuận chủ trương cho địa phương xây dựng Đề án tổng thể phát triển Di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn 2026-2035.

Tại buổi làm việc với các sở, ban, ngành, địa phương về quản lý di tích Căn cứ Tà Thiết ngày 16-8 vừa qua, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn đã đề nghị UBND xã Lộc Thành phối hợp với các sở, ngành liên quan lập quy hoạch di tích Căn cứ Tà Thiết; đồng thời rà soát từng nhiệm vụ cụ thể, xây dựng dự toán để bố trí kinh phí chăm sóc hệ thống cây xanh, thảm cỏ... Qua đó, nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và phát huy giá trị di tích, từng bước đưa nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” thu hút du khách trong và ngoài thành phố.