Bảo vệ nguồn nước mùa chế biến cà phê

Đại diện các tổ, bản ký cam kết với lãnh đạo UBND phường về trách nhiệm quản lý hoạt động thu mua cà phê, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước sinh hoạt.

Hiện nay, phường Chiềng An có 3.262,6 ha cà phê, trong đó khoảng 2.700 ha cho thu hoạch, sản lượng niên vụ 2026-2027 ước đạt 24.300 tấn, giá trị khoảng 486 tỷ đồng. Trên địa bàn có 69 doanh nghiệp, HTX, cơ sở thu mua, sơ chế, chế biến cà phê. Hoạt động thu mua, chế biến tạo điều kiện tiêu thụ sản phẩm cho người trồng cà phê, song cũng đặt ra yêu cầu quản lý chất thải phát sinh, nhất là nước thải từ hoạt động sơ chế ướt.

Bên cạnh quy mô sản xuất cà phê lớn, Chiềng An còn giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ nguồn nước sinh hoạt. Phường có hang Thẳm Tát Tòng, nơi tiếp nhận nguồn nước từ suối Hốc, cung cấp nước đầu vào cho Nhà máy cấp nước số 1 của Công ty cổ phần Cấp nước Sơn La. Trước khi chảy vào hang, suối Hốc đi qua các vùng trồng cà phê thuộc xã Muổi Nọi, phường Chiềng Cơi và Chiềng An. Nhiều năm trước, nước thải sơ chế cà phê chưa được xử lý triệt để, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng nguồn nước, có thời điểm nhà máy nước phải tạm dừng hoạt động.

Nhân dân phường Chiềng An dọn dẹp môi trường đầu nguồn hang Thẳm Tát Tòng.

Bảo vệ nguồn nước, phục vụ sinh hoạt của nhân dân, phường Chiềng An đã phối hợp với Công ty cổ phần Cấp nước Sơn La, cơ quan chuyên môn và các địa phương lân cận rà soát những khu vực có nguy cơ phát sinh nước thải; tập trung kiểm tra việc chấp hành quy định bảo vệ môi trường tại các cơ sở sơ chế, chế biến, nhất là những địa điểm gần sông, suối. Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ sản xuất thu gom, xử lý chất thải, không xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường.

Cùng với kiểm tra, giám sát các cơ sở chế biến cà phê, phường Chiềng An đã phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong bảo vệ môi trường. Bà Tòng Thị Mai, Bí thư Chi bộ tổ 3, cho biết: Chi bộ đã tuyên truyền, vận động nhân dân ký cam kết không xả thải ra môi trường, đồng thời tăng cường giám sát lẫn nhau để giữ gìn nguồn nước sạch. Các hộ dân được vận động thay đổi tập quán sản xuất, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thu gom bao gói thuốc sau sử dụng, không để ảnh hưởng đến môi trường và nguồn nước.

Trong hoạt động sản xuất, nhiều HTX đã đầu tư thiết bị sơ chế, chế biến, từng bước thay đổi phương thức sản xuất nhỏ lẻ. HTX Nông nghiệp Chiềng Xét, bản Pảng, đầu tư máy xát, nhà màng và hệ thống sấy kiểm soát nhiệt độ, phát triển các sản phẩm cà phê đặc sản. Việc tổ chức sơ chế theo quy trình giúp HTX chủ động hơn trong các công đoạn sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và quản lý khu vực chế biến. Ông Quàng Văn Diên, Giám đốc HTX Nông nghiệp Chiềng Xét, cho biết: HTX tập trung hướng dẫn thành viên tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc, chỉ thu hái quả chín và sơ chế chuẩn kỹ thuật. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng liên kết tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, qua đó gia tăng thu nhập bền vững cho các thành viên.

ĐVTN và nhân dân phường Chiềng An thu gom rác thải, giữ gìn vệ sinh môi trường và bảo vệ nguồn nước sinh hoạt.

Bên cạnh việc khuyến khích các HTX tổ chức sản xuất theo quy trình, phường Chiềng An tăng cường quản lý hoạt động thu mua cà phê ngay tại các tổ, bản. UBND phường đã tổ chức ký cam kết quản lý hoạt động thu mua cà phê niên vụ 2026-2027 với 17 trưởng bản, tổ trưởng tổ dân phố; đồng thời, yêu cầu các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh thu mua cà phê ký cam kết chấp hành quy định pháp luật với trưởng bản, tổ trưởng tổ dân phố. Đối với các cơ sở sơ chế, chế biến, phường kiên quyết không cho phép hoạt động nếu không bảo đảm điều kiện xử lý nước thải theo quy định.

Ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường, cho biết: Xác định bảo vệ nguồn nước sinh hoạt là nhiệm vụ quan trọng, phường tiếp tục chỉ đạo các bộ phận chuyên môn, các tổ, bản tăng cường phối hợp trong quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh cà phê; chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh liên quan đến môi trường. Đồng thời, xây dựng định hướng phát triển vùng cà phê gắn với bảo vệ nguồn nước đầu nguồn, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Phát triển cà phê mang lại nguồn thu lớn cho người dân Chiềng An, nhưng cũng đặt ra trách nhiệm bảo vệ môi trường trong từng khâu sản xuất, chế biến. Việc các cơ sở thực hiện nghiêm quy định về xử lý nước thải, chủ động đầu tư công nghệ và nâng cao ý thức của người dân, góp phần hài hòa lợi ích kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường, tạo điều kiện để ngành cà phê phát triển ổn định, lâu dài.