Bảo vệ trẻ tránh tai nạn, thương tích trong kỳ nghỉ lễ

Cha mẹ cần cảnh giác các tai nạn dễ xảy ra với trẻ trong dịp nghỉ lễ, dịp hè.

Cách xử trí các tai nạn thường gặp

BS. Nguyễn Tân Hùng, Phó Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo: Vào các kỳ nghỉ, trẻ được nghỉ học, nhu cầu đi du lịch của các gia đình tăng cao, cùng với đó là các hoạt động liên hoan, ăn uống, vui chơi cũng diễn ra liên tục, trẻ nhỏ có thể gặp nhiều nguy cơ tai nạn thương tích như: Té ngã, đuối nước, ngộ độc… Vì vậy, người lớn cần có các kỹ năng sơ cấp cứu đúng cách để xử lý đúng, tránh hậu quả nghiêm trọng khi trẻ gặp các tai nạn.

Cụ thể, BS. Nguyễn Tân Hùng hướng dẫn: Trong tình huống trẻ bị ngã, có vết rách da, thậm chí cả gân cơ, cần làm sạch vết thương cho trẻ, rửa vết thương dưới vòi nước. Nếu vết thương có chảy máu cần dùng băng ép lại để cầm máu. Nếu có dị vật cắm sâu vào vết thương, không được rút dị vật ra, cần băng ép cầm máu và đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được xử trí.

Nếu tình huống trẻ chấn thương nặng hơn, có tổn thương bên trong như gãy xương, bong gân… cần cho trẻ nằm bất động, dùng nẹp tại cơ sở y tế gần nhất hoặc tại nhà có thể dùng các que gỗ, gậy… thay thế nẹp gỗ cố định vị trí chấn thương cho trẻ.

Ngoài tình huống ngã gây tổn thương ngoài da, trẻ còn có thể tổn thương tạng bên trong trong các trường hợp ngã đập bụng… ngoài sơ cứu ban đầu, người lớn cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường của trẻ; nếu trẻ kêu đau bụng, nhợt nhạt, môi tái… cần chuyển ngay trẻ đến cơ sở y tế.

Đặc biệt, trong kỳ nghỉ, các tình huống đuối nước cũng dễ xảy ra. Đây là tình huống nguy hiểm, chỉ trong vài phút lơ là, tai nạn đuối nước có thể cướp đi sinh mạng của trẻ.

Theo đó, việc sơ cấp cứu ban đầu cho trẻ đuối nước rất quan trọng vì thời gian chịu đựng thiếu oxy của não tối đa chỉ khoảng từ 4-5 phút, nếu quá thời gian này sẽ dẫn tới tổn thương não không hồi phục, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh.

Bác sĩ hướng dẫn, khi gặp trẻ đuối nước, người lớn không được dốc ngược trẻ, mà cần ép tim, thổi ngạt đúng cách. Khi tiến hành cấp cứu tại chỗ cho trẻ đuối nước có ngừng tim, việc ép tim, thổi ngạt đúng cách là biện pháp cấp cứu quan trọng và hiệu quả nhất, giúp trẻ qua cơn nguy kịch, tránh để lại những hậu quả nặng nề.

Theo đó, các bước sơ cứu đúng khi trẻ bị đuối nước là:

Gọi người giúp đỡ và nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi mặt nước bằng mọi cách.

Đặt trẻ nằm nơi khô ráo, thoáng khí. Kiểm tra xem nạn nhân có bị chấn thương cột sống cổ hay không. Nếu có chấn thương cột sống cổ cần nhanh chóng cố định cổ cho trẻ bằng túi cát… và tiến hành khai thông đường thở cho trẻ.

Nếu trẻ bất tỉnh, cần kiểm tra xem trẻ còn thở không bằng cách quan sát lồng ngực có di động hay không, từ đó có những biện pháp sơ cứu cần thiết như hô hấp nhân tạo, ép tim ngoài lồng ngực…

Sau khi nạn nhân tỉnh cần đặt nạn nhân ở tư thế nằm nghiêng, kê cao gối hai bên vai, nới rộng quần áo để phòng tránh trẻ bị ngạt thở trở lại.

Sau các bước trên, cần lau khô người, thay quần áo và ủ ấm bé sau đó nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để các bác sĩ xử lý các bước tiếp theo. Trên đường đi, người nhà cần chú ý theo dõi hô hấp, tuần hoàn của trẻ; tốt nhất là có sự trợ giúp vận chuyển của nhân viên y tế.

Giám sát trẻ ở mọi nơi

Để giảm thiểu tai nạn đuối nước cho trẻ, các bác sỹ khuyến cáo, cha mẹ không nên để trẻ chơi một mình mà không giám sát, không cho trẻ chơi gần ao hồ, sông suối… Nên có rào chắn nơi ao hồ, dụng cụ vật dụng chứa nước trong gia đình. Tại các sông ngòi, ao hồ… cần có các biển cảnh báo đuối nước.

Trẻ nhỏ đi đến hồ bơi nên đi cùng người lớn, chỉ bơi ở những nơi có người và phương tiện cứu hộ, đặc biệt cần tuân thủ các quy định của bể bơi, khu vực bơi.

Các khu vực bơi công cộng phải được giám sát bởi nhân viên cứu hộ được huấn luyện về các kỹ thuật cứu hộ. Nhà trường và gia đình nên có các chương trình dạy kỹ năng sống, đặc biệt là dạy bơi cho trẻ để tránh những tai nạn không mong muốn.

“Đặc biệt, mỗi người nên tự trang bị những kiến thức, kỹ năng sơ cứu đuối nước để xử trí kịp thời và đúng cách khi gặp tình huống khẩn cấp, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra”, BS. Nguyễn Tân Hùng khuyến cáo.

Để bảo vệ trẻ trong mùa hè, bác sĩ cũng cảnh báo cha mẹ cần tăng cường giám sát trẻ trong mọi hoạt động hằng ngày, đặc biệt là khi trẻ bơi lội, vui chơi ngoài trời hoặc tham gia giao thông.

Trẻ cần được giáo dục sớm về kỹ năng nhận biết nguy hiểm, tránh leo trèo, không nghịch các vật sắc nhọn hoặc hóa chất độc hại. Không gian sống của trẻ phải được đảm bảo an toàn tuyệt đối, ban công, cửa sổ cần có rào chắn chắc chắn, cầu thang có tay vịn vững vàng; tuyệt đối không để trẻ tự leo lên những nơi cao như mái nhà hay gác xép, ban công.

Cha mẹ cần lưu ý không cho trẻ điều khiển các phương tiện giao thông như xe máy, xe đạp điện khi chưa đủ tuổi; khi đi xe đạp, trẻ phải chấp hành luật giao thông, không đi hàng ngang, không băng qua đường đột ngột. Gia đình và nhà trường nên phối hợp giáo dục trẻ kỹ năng sống, lồng ghép kiến thức an toàn vào các hoạt động học hè.

Ở những nơi có công trình xây dựng, cần đặt biển cảnh báo nguy hiểm và có biện pháp che chắn phù hợp để phòng ngừa tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.

Các bác sĩ cũng lưu ý, khi trẻ không may bị tai nạn thương tích, cha mẹ không nên tự xử trí tại nhà mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được các bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.