Bất ngờ chiếc iBook G4 21 tuổi vẫn nhận cập nhật

Ra đời sau khi Steve Jobs quay trở lại lèo lái công ty vào năm 1996, đây được xem là giải pháp thay thế với mức giá dễ tiếp cận hơn so với dòng PowerBook chuyên nghiệp đắt đỏ. Sự phân cấp sản phẩm này hoàn toàn không làm giảm đi cam kết hỗ trợ của hãng, bởi một bài đăng lan truyền mới đây trong năm 2026 đã khiến giới công nghệ ngỡ ngàng khi cho thấy những chiếc iBook có tuổi đời hơn hai thập kỷ vẫn có thể kết nối Internet và tải về các bản cập nhật phần mềm trực tiếp từ máy chủ của Apple.

Máy chủ Apple và sự hỗ trợ xuyên thập kỷ

Làn sóng hoài niệm vừa được thổi bùng lên trên các diễn đàn công nghệ xuất phát từ hình ảnh một chiếc iBook G4, thiết bị được tung ra thị trường vào cuối năm 2003, đang thản nhiên tải xuống các tệp tin hệ thống. Trên lý thuyết, sự tồn tại bền bỉ của kho lưu trữ phần mềm di sản này có thể áp dụng cho toàn bộ dải sản phẩm iBook, bao gồm cả thế hệ iBook G3 mang thiết kế vỏ sò rực rỡ sắc màu được trình làng lần đầu tiên vào năm 1999. Khả năng tải xuống các bản vá lỗi vào thời điểm hiện tại thực sự là một điều vô cùng hiếm thấy trong thế giới thiết bị điện tử tiêu dùng, nơi vòng đời sản phẩm thường trôi qua rất nhanh và quy luật đào thải luôn vận hành vô cùng khắc nghiệt.

Chiếc iBook G4 kết cấu nhựa với logo táo khuyết rất lạ ở thời điểm ra mắt - Ảnh: Bùi Tú

Tất nhiên, những người dùng tinh ý và các kỹ sư phần mềm đã nhanh chóng chỉ ra một khía cạnh thực tế rằng đây không phải là những bản cập nhật hoàn toàn mới vừa được Apple bí mật tung ra. Các tài liệu kỹ thuật xác nhận rằng sự hỗ trợ bảo mật chính thức cho dòng máy iBook G4 thực chất đã khép lại từ năm 2011. Những tập tin mà chiếc máy tính cổ điển này tải về thực chất là các bản vá lỗi đã hàng chục năm tuổi, bị dồn ứ lại qua nhiều năm tháng. Rất có thể người chủ sở hữu chỉ vừa mới lấy chiếc máy tính cũ kỹ này ra khỏi kho lưu trữ, cắm điện và kết nối mạng sau một khoảng thời gian dài ngủ đông, khiến hệ điều hành tự động quét và kéo về những tập tin còn thiếu.

Dù vậy, việc những tệp tin vá lỗi này vẫn nằm nguyên vẹn trên hệ thống lưu trữ trực tuyến của Apple, luôn trong trạng thái sẵn sàng để phục vụ bất kỳ thiết bị nào có nhu cầu gọi tới, là một minh chứng vô cùng ấn tượng cho tư duy duy trì cơ sở hạ tầng. Để dễ hình dung về mức độ kỳ lạ của sự việc, chúng ta có thể làm một phép so sánh tương đương: điều này giống hệt như việc Microsoft vẫn còn duy trì các máy chủ để cung cấp bản cập nhật cho hệ điều hành Windows 98 ở thời điểm hiện tại.

Chắc chắn, gã khổng lồ phần mềm Windows đã đóng cửa và vô hiệu hóa các đường dẫn máy chủ di sản của họ từ rất lâu. Việc một hệ điều hành macOS cổ điển vẫn duy trì được chức năng giao tiếp hai chiều với hệ thống máy chủ nguyên bản đã biến chiếc iBook trở thành một cỗ máy thời gian thực thụ, một chứng nhân lịch sử vẫn đang hoạt động trơn tru bất chấp sự thay đổi chóng mặt của chuẩn mực web.

Di sản kết nối không dây định hình tương lai

Bên cạnh sự ngạc nhiên về việc hệ thống máy chủ vẫn mở cửa đón nhận thiết bị cũ, một chi tiết kỹ thuật khác cũng khiến cộng đồng mạng bàn tán sôi nổi không kém: chiếc thiết bị 21 năm tuổi này vẫn đủ sức kết nối trực tiếp vào một mạng Wi-Fi hiện đại mà không cần đến bất kỳ sự can thiệp hay chỉnh sửa phần cứng nào. Sự tương thích ngược tuyệt vời này không chỉ cho thấy chất lượng linh kiện vượt thời gian mà còn gợi nhắc lại một phần di sản vĩ đại nhất của thế hệ iBook G4 nói riêng và dòng iBook nói chung trong lịch sử điện toán cá nhân.

Trong quá trình vươn lên thành đế chế công nghệ nghìn tỷ đô của Apple, iBook đóng một vai trò bước ngoặt khi nó tái định hình hoàn toàn góc nhìn của công chúng về thương hiệu Táo khuyết và về định nghĩa của một chiếc máy tính xách tay. Vào thời điểm bấy giờ, máy tính di động vẫn là những thiết bị cồng kềnh, nặng nề và luôn phải gắn liền với hệ thống dây cáp mạng chằng chịt.

iBook đã phá vỡ mọi định kiến đó khi ghi dấu ấn mạnh mẽ bằng việc trở thành chiếc máy tính xách tay tiêu dùng phổ thông đầu tiên trên thế giới được tích hợp công nghệ kết nối mạng không dây Wi-Fi, tính năng mà Apple lúc bấy giờ tự hào gọi bằng cái tên thương mại là AirPort. Hình ảnh Steve Jobs cầm chiếc iBook trình diễn trên sân khấu, thản nhiên đi xuyên qua một chiếc vòng lắc eo để chứng minh không hề có bất kỳ sợi dây cáp giấu kín nào đang truyền dữ liệu, đã trở thành một khoảnh khắc kinh điển của giới công nghệ. Ngay tại giây phút lịch sử đó, người tiêu dùng như được tận mắt chứng kiến một kỷ nguyên không dây hoàn toàn mở ra trước mắt.

Chiếc iBook G4 vẫn là một thứ mà dân sưu tầm rất muốn có - Ảnh: Bùi Tú

Thật là một sự trùng hợp đầy chất thơ khi gần ba thập kỷ sau màn trình diễn chấn động đó, những người yêu công nghệ lại một lần nữa phải trầm trồ trước khả năng kết nối Internet liền mạch của chính cỗ máy này. Dù tốc độ xử lý của vi xử lý PowerPC cũ kỹ không còn đủ sức để tải mượt mà các trang web hiện đại chứa đầy hình ảnh độ phân giải cao và hiệu ứng động phức tạp, nhưng nền tảng giao tiếp mạng không dây mà nó thiết lập vẫn hoạt động hoàn hảo như những ngày đầu tiên xuất xưởng.

Dòng sản phẩm iBook đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình, đặt những viên gạch nền móng đầu tiên và mở đường cho tiêu chuẩn kết nối di động của mọi thế hệ thiết bị từ điện thoại đến máy tính xách tay sau này. Sự bền bỉ của phần cứng nguyên bản kết hợp cùng khả năng truy cập phần mềm xuyên thời gian đã khẳng định giá trị vĩnh cửu của một thiết bị từng làm thay đổi cả thế giới.

Bùi Tú