Bất ngờ về mặt hàng hút khách mùa sale 11/11 ở Trung Quốc

Nhân viên phân loại các kiện hàng tại kho ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Xu hướng này cho thấy các công cụ AI đang dần chuyển từ dịch vụ công nghệ chuyên biệt thành sản phẩm tiêu dùng có thể mua bán dễ dàng trên các sàn thương mại điện tử.

Sức hút của mặt hàng mới được thể hiện qua một phiên livestream gần đây, khi một ngôi sao bán hàng trực tuyến Trung Quốc bán được 100.000 thẻ thành viên theo tháng của QwenWork – nền tảng AI hỗ trợ công việc – chỉ trong 30 phút. Mỗi thẻ có giá khuyến mại 0,01 Nhân dân tệ (khoảng 0,0015 USD), với tổng hạn mức sử dụng lên tới khoảng 2.000 tỷ token.

Token là đơn vị dùng để đo lường lượng xử lý của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), làm căn cứ tính phí sử dụng. Trước đây, người dùng thường phải mua trực tiếp từ từng nhà cung cấp theo mức tiêu thụ thực tế, khiến việc tìm hiểu và so sánh chi phí không dễ dàng. Nay, các gói token và dịch vụ AI được đưa lên sàn thương mại điện tử, giúp khách hàng có thể lựa chọn và thanh toán thuận tiện hơn.

Xu hướng này ngày càng rõ nét trên nền tảng Tmall. Kể từ khi mở trung tâm nạp token ngày 3/9, sàn đã thu hút các nhà cung cấp như DeepSeek, Alibaba Cloud, Zhipu AI và Kimi. MiniMax cũng mở cửa hàng chủ lực chính thức đầu tiên tại đây, trong khi QwenWork và StepFun tham gia cung ứng dịch vụ. Theo đại diện Tmall, giá trị giao dịch các sản phẩm token đã tăng 450% trong tháng 10 so với tháng trước đó, khi chiến dịch mua sắm bắt đầu từ ngày 20/10.

Khách hàng chủ yếu là người dùng cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ có nhu cầu ứng dụng AI vào học tập, nghiên cứu và công việc. Một số nhà sáng tạo video ngắn mua thêm token để tạo bối cảnh và dàn dựng hình ảnh phức tạp hơn. Các doanh nghiệp cũng sử dụng dịch vụ này để phát triển phần mềm, chuẩn bị bài thuyết trình và thiết kế hình ảnh quảng bá. AI còn được ứng dụng vào những việc thường ngày như lập kế hoạch du lịch, lựa chọn điểm đến và sắp xếp lịch trình phù hợp với nhu cầu gia đình.

Ông Phạm Ngọc Ba - Phó Giám đốc Viện Kinh tế thuộc Viện Khoa học Xã hội tỉnh Sơn Đông - nhận định việc đóng gói năng lực AI thành các gói đăng ký theo tháng giúp người dùng dễ tiếp cận hơn, tương tự hình thức nạp tiền điện thoại hoặc mua dung lượng dữ liệu di động. Một bộ phận khách hàng cũng bắt đầu sẵn sàng trả phí để có hạn mức sử dụng ổn định và khả năng xử lý đa phương thức tốt hơn, từ văn bản, hình ảnh đến âm thanh và video.

Tuy nhiên, thị trường bán lẻ token vẫn còn ở giai đoạn đầu. Khảo sát do Viện Nghiên cứu Tencent công bố tháng 5/2026 cho thấy chỉ 9,8% người sử dụng AI được hỏi đã trả phí cho các công cụ này, trong khi hơn 90% vẫn dùng dịch vụ miễn phí. Mức giá 0,01 Nhân dân tệ trong phiên livestream chỉ là khuyến mại để thu hút người dùng trải nghiệm, không phản ánh chi phí thực tế của năng lực tính toán được cung cấp.

Việc thương mại hóa token cũng đặt ra những vấn đề về định giá và minh bạch. Theo các chuyên gia, lượng token cần để xử lý cùng một văn bản có thể chênh lệch 20-50% giữa các mô hình, trong khi cách tính phí của các nhà cung cấp chưa thống nhất. Các gói đăng ký có hạn mức cố định cũng có thể không phù hợp với nhu cầu thực tế: người mua nhiều dễ để dư hạn mức, còn người mua ít có thể dùng hết trước khi hết thời hạn.

Ông Vương Kiến Đông, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển dữ liệu lớn thuộc Trung tâm Thông tin Nhà nước Trung Quốc, đề xuất xây dựng tiêu chuẩn thống nhất về đo lường và quy đổi token, công khai rõ cách tính phí và tăng cường xác minh độc lập. Bên cạnh đó, các sàn thương mại điện tử cần hoàn thiện dịch vụ hậu mãi, quy định cụ thể việc xử lý hạn mức chưa sử dụng và giải quyết tranh chấp.

Giới chuyên gia nhận định việc đưa token lên các sàn thương mại điện tử mới chỉ là bước khởi đầu. Để AI thực sự trở thành một sản phẩm tiêu dùng phổ biến, các nhà cung cấp cần chứng minh giá trị sử dụng ổn định, đồng thời giúp khách hàng hiểu rõ mình đang trả tiền cho điều gì.