Bất ngờ với xe bọc thép Anh khiến binh lính buồn nôn, điếc tai

Dự án hàng tỷ USD đối mặt làn sóng chỉ trích

Được kỳ vọng trở thành phương tiện chiến đấu bọc thép thế hệ mới của Lục quân Anh, Ajax hiện lại là tâm điểm của những tranh cãi sau khi một báo cáo của Quốc hội Anh cho rằng, chương trình trị giá khoảng 6,3 tỷ bảng Anh (tương đương 8,4 tỷ USD) chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

Theo báo The Telegraph, nhiều cuộc thử nghiệm thực địa ghi nhận binh sĩ vận hành Ajax gặp các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt và tổn thương thính lực do tiếng ồn cùng rung động phát sinh từ phương tiện. Báo cáo của Ủy ban Tài khoản Công (Public Accounts Committee - PAC) thuộc Quốc hội Anh cũng đặt câu hỏi về khả năng đưa Ajax vào hoạt động trong điều kiện tác chiến thực tế.

Chủ tịch PAC, Sir Geoffrey Clifton-Brown, cho biết ủy ban đặc biệt quan ngại trước những phản ánh của binh sĩ về các triệu chứng phát sinh trong quá trình vận hành phương tiện. Ông cũng chỉ trích việc các quan chức Bộ Quốc phòng Anh khuyến nghị kíp xe phải tiến hành kiểm tra kỹ thuật sau mỗi lần dừng xe, đồng thời yêu cầu bộ này làm rõ kế hoạch khắc phục các vấn đề cũng như chi phí phát sinh để đưa Ajax đạt tiêu chuẩn khai thác.

Ảnh của Chính phủ Anh về xe thiết giáp Ajax. Ảnh 19FortyFive

Hàng trăm binh sĩ phải kiểm tra thính lực

Theo báo cáo, khoảng 310 quân nhân từng tham gia vận hành Ajax đã phải kiểm tra sức khỏe thính giác, trong đó 17 người phải điều trị do suy giảm thính lực. Ngoài ra, 33 binh sĩ khác được ghi nhận gặp vấn đề sức khỏe trong cuộc diễn tập Titan Storm vào tháng 11/2025, còn một trường hợp bị chấn thương liên quan đến tiếng ồn và rung động vào tháng 12.

Ajax ban đầu được kỳ vọng sẽ đi vào hoạt động từ năm 2017. Tuy nhiên, sau nhiều lần trì hoãn vì các vấn đề kỹ thuật, phương tiện này chỉ được cấp phép hoạt động vào cuối năm 2025 trước khi chương trình thử nghiệm tiếp tục bị tạm dừng và chỉ nối lại từ tháng 4/2026 với quy trình kiểm tra nghiêm ngặt hơn, nhằm khôi phục niềm tin của lực lượng sử dụng.

Theo nhà sản xuất General Dynamics UK, Ajax được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, giám sát, thu thập thông tin tình báo và chỉ thị mục tiêu trong mọi điều kiện thời tiết. Xe có tốc độ tối đa khoảng 70 km/giờ, được trang bị pháo tự động CTAS40 cỡ 40 mm cùng súng máy đồng trục L94A1 cỡ 7,62 mm.

Xe bọc thép M2 Bradley. Ảnh Creative Commons

Có thể lặp lại hành trình của Bradley?

Mặc dù đang đối mặt nhiều chỉ trích, một số ý kiến cho rằng Ajax vẫn có thể vượt qua giai đoạn khó khăn nếu các vấn đề kỹ thuật được giải quyết triệt để.

Giới quan sát chỉ ra rằng xe chiến đấu bộ binh Bradley của Mỹ cũng từng trải qua nhiều năm phát triển đầy trắc trở. Chương trình này kéo dài gần hai thập kỷ với chi phí khoảng 14 tỷ USD và từng bị truyền thông Mỹ chỉ trích gay gắt trước khi chính thức được đưa vào biên chế.

Sau khi hoàn thiện, Bradley đã phục vụ hơn 40 năm trong quân đội Mỹ và tham gia nhiều chiến dịch quân sự, từ Chiến dịch Bão táp Sa mạc năm 1991 đến các cuộc xung đột gần đây. Một số báo cáo cũng ghi nhận phương tiện này tiếp tục được Ukraine sử dụng trong xung đột với Nga.

Tuy nhiên, triển vọng của Ajax hiện vẫn còn nhiều dấu hỏi. Với những vấn đề về độ tin cậy, an toàn và chi phí khắc phục chưa được giải quyết dứt điểm, giới lập pháp Anh cho rằng, Bộ Quốc phòng nước này sẽ phải chứng minh Ajax có thể đáp ứng yêu cầu tác chiến trước khi phương tiện được triển khai trên quy mô lớn.