Vùng Vịnh căng mình trước làn sóng leo thang mới

Khói bốc lên từ địa điểm ở Tehran, Iran sau các cuộc không kích ngày 5/4/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN phát

Nhiều quốc gia Arập đã tăng cường các biện pháp phòng vệ, trong khi các nhà lãnh đạo khu vực khẩn trương thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn xung đột lan rộng.

Tại Bahrain, Bộ Tổng tư lệnh Lực lượng Phòng vệ cho biết các hệ thống phòng không đã đánh chặn thành công nhiều tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran nhằm vào lãnh thổ nước này. Cơ quan này khẳng định toàn bộ lực lượng đang duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất để bảo vệ đất nước.

Cùng ngày, Qatar thông báo tạm thời đình chỉ toàn bộ hoạt động hàng hải và các hoạt động trên biển nhằm bảo đảm an toàn trong bối cảnh an ninh xấu đi. Quyết định này không áp dụng đối với các tàu hoạt động theo các công ước hàng hải quốc tế. Bộ Nội vụ Qatar cho biết ba người, trong đó có một trẻ em, bị thương do mảnh vỡ rơi xuống trong quá trình đánh chặn các cuộc tấn công của Iran. Bộ Ngoại giao Qatar cũng phản đối các cuộc tấn công mới nhằm vào lãnh thổ nước này và một số quốc gia láng giềng, cho rằng đây là hành động vi phạm chủ quyền và luật pháp quốc tế.

Các diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiến hành các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau. Quân đội Mỹ ngày 12/7 thông báo đã mở đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran với mục tiêu tiếp tục làm suy giảm năng lực tấn công tàu thương mại của Tehran tại eo biển Hormuz. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chiến dịch được tiến hành theo chỉ thị của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm buộc Iran phải chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công nhằm vào hoạt động hàng hải thương mại.

Đáp lại, Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc các cuộc không kích của Mỹ là vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên hợp quốc và đe dọa hòa bình, an ninh quốc tế. Tehran cho rằng các cuộc tấn công này đã phá hỏng mọi nỗ lực ngoại giao trong nhiều tháng qua nhằm giảm căng thẳng và lập lại hòa bình tại Tây Á, đồng thời cáo buộc Washington làm gia tăng bất ổn ở eo biển Hormuz bằng việc can thiệp vào các biện pháp mà Iran triển khai tại khu vực này.

Trong khi đó, Trung tâm Thông tin Hàng hải hỗn hợp do Mỹ dẫn đầu khẳng định, mặc dù Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải phía Nam dọc bờ biển Oman vẫn mở và đã được mở rộng để phục vụ lưu thông hai chiều. Hải quân Mỹ nhấn mạnh Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế, không thuộc quyền kiểm soát của bất kỳ quốc gia nào, đồng thời khẳng định sẵn sàng bảo đảm tự do hàng hải và bảo vệ hoạt động thương mại hợp pháp.

Tuy nhiên, cơ quan này vẫn duy trì cảnh báo an ninh hàng hải ở mức "nghiêm trọng", lưu ý nguy cơ thủy lôi tại khu vực phân luồng giao thông truyền thống. Theo các nền tảng theo dõi hàng hải, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz đã giảm mạnh trong những ngày gần đây, trong đó phần lớn tàu chuyển sang sử dụng tuyến phía Bắc do Iran kiểm soát.

Trước diễn biến leo thang, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi và người đồng cấp Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan đã hội đàm tại thành phố New Alamein mới, tập trung thảo luận các biện pháp ngăn chặn xung đột lan rộng và tăng cường phối hợp ứng phó với các thách thức an ninh trong khu vực. Theo phóng viên TTXVN tại Ai Cập, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết duy trì tham vấn chặt chẽ trong bối cảnh Trung Đông tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Ai Cập lên án các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran nhằm vào Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait, Bahrain, Jordan và Oman. Cairo đồng thời kêu gọi các bên chấm dứt ngay các hành động leo thang và sớm nối lại đối thoại giữa Mỹ và Iran để tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Về phía Iraq, Bộ trưởng Ngoại giao Fuad Hussein khẳng định nước này sẽ không cho phép sử dụng lãnh thổ hoặc không phận Iraq làm bàn đạp tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia cũng như các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Cam kết được đưa ra trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Saudi Arabia tại Riyadh, trong đó hai bên nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia và phản đối việc sử dụng lãnh thổ của bất kỳ nước nào để đe dọa an ninh của quốc gia khác.