Bắt nhịp 'sóng' lãi suất, doanh nghiệp bảo hiểm xoay trục danh mục 'trăm nghìn tỷ'

Lợi nhuận tài chính nhiều doanh nghiệp tăng mạnh hai chữ số

Mặt bằng lãi suất huy động duy trì ở mức cao tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư tài chính, qua đó, đóng góp tích cực vào kết quả lợi nhuận trước thuế của các doanh nghiệp bảo hiểm niêm yết.

Tổng lợi nhuận từ hoạt động tài chính của nhóm doanh nghiệp khảo sát đạt khoảng 3.800,5 tỷ đồng quý I/2026, tăng 14% cùng kỳ năm trước. Trong đó, Tập đoàn Bảo Việt dẫn đầu với 2.958,4 tỷ đồng lợi nhuận tài chính, tăng 15,4%. Tuy nhiên, quy mô đầu tư của Bảo Việt vượt trội do gồm cả mảng bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ.

Nguồn: Báo cáo tài chính các doanh nghiệp bảo hiểm niêm yết. Đồ họa: Ánh Tuyết

Trong nhóm phi nhân thọ và tái bảo hiểm, PVI Holdings ghi nhận lợi nhuận từ hoạt động tài chính ở mức cao 271,9 tỷ đồng, tăng 17,4% cùng kỳ; Tái Bảo hiểm Quốc gia VINARE đạt 96,1 tỷ đồng, tăng 32,3%...

Ba doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận hoạt động tài chính sụt giảm trong quý I/2026 gồm: BSH, BIC và Bảo hiểm Bảo Long.

Trong đó, BSH giảm mạnh nhất khi lợi nhuận tài chính chỉ đạt 5,5 tỷ đồng, giảm 72,1% so với cùng kỳ. Nguyên nhân đáng chú ý là tổng các khoản đầu tư tài chính của BSH giảm 16%, xuống còn 2.418,6 tỷ đồng, khiến nền tài sản sinh lời thu hẹp rõ rệt.

Cơ cấu đầu tư của BSH trong quý I/2026 vẫn nghiêng mạnh về ngắn hạn, với tỷ trọng 70,7%. Đáng chú ý, doanh nghiệp bắt đầu gia tăng nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp dài hạn với quy mô 386,6 tỷ đồng.

BIC ghi nhận lợi nhuận hoạt động tài chính đạt 91,2 tỷ đồng, giảm 42,8% cùng kỳ, dù tổng các khoản đầu tư tài chính vẫn tăng 12% lên 7.415,9 tỷ đồng.

Lý giải sự sụt giảm lợi nhuận hoạt động tài chính, theo bà Đoàn Thị Thu Huyền - Tổng Giám đốc BIC, trong quý I/2025, BIC đã thực hiện chốt lời một khoản đầu tư cổ phiếu theo quyết định của Ủy ban Đầu tư và Hội đồng Quản trị, qua đó, ghi nhận lợi nhuận cho doanh nghiệp. Quyết định chốt lời được đưa ra đúng thời điểm, bởi sau đó giá cổ phiếu của doanh nghiệp này đã giảm rất sâu. Quý I năm nay, BIC chưa thực hiện các giao dịch tương tự nên lợi nhuận ghi nhận sự sụt giảm.

Cơ cấu đầu tư của BIC trong quý I/2026 tiếp tục thiên về ngắn hạn với tỷ trọng 74,6%, tương ứng 4.989,4 tỷ đồng. So với cùng kỳ, danh mục đầu tư ngắn hạn gần như đi ngang, còn đầu tư dài hạn tăng mạnh hơn 62%. Đồng thời, quy mô chứng khoán kinh doanh cũng tăng 17,5% lên 562,2 tỷ đồng, phản ánh xu hướng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Còn Bảo hiểm Bảo Long có lợi nhuận tài chính 14 tỷ đồng, giảm 3,1%, trong khi tổng đầu tư tài chính tăng 9,7% lên 1.705,8 tỷ đồng. Về cơ cấu đầu tư, tỷ trọng đầu tư ngắn hạn của Bảo hiểm Bảo Long chỉ 27,4%, thuộc nhóm thấp nhất ngành. Trong khi mặt bằng lãi suất bắt đầu tăng mạnh từ quý IV/2025, Bảo Long mới đẩy mạnh dịch chuyển sang danh mục dài hạn từ đầu năm 2026, khiến khả năng tận dụng “sóng” lãi suất chưa thực sự rõ nét.

Tận dụng cơ hội từ “sóng” lãi suất

Chia sẻ gần đây, bà Trịnh Quỳnh Giao - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý quỹ PVI (PVI AM) cho biết, trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động về lãi suất, chiến lược phân bổ tài sản của PVI AM trước hết là ưu tiên các tài sản có tính thanh khoản cao, bởi những biến động của thị trường cũng phần nào phản ánh sự thiếu ổn định về thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Giữa các loại tài sản truyền thống của PVI gồm: tiền gửi, trái phiếu và một phần nhỏ cổ phiếu, Công ty Quản lý quỹ PVI luôn xem xét chênh lệch lợi suất giữa các loại tài sản. Thông thường, chênh lệch lãi suất giữa tiền gửi và trái phiếu vào khoảng 4%. Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, đặc biệt là trong quý I/2026, khi lãi suất tiền gửi có thời điểm lên tới khoảng 9%, việc phân bổ vốn sang tiền gửi trở nên có lợi hơn cả về thanh khoản lẫn hiệu quả đầu tư, bởi khoảng cách lợi suất giữa trái phiếu và tiền gửi chỉ còn khoảng 2%.

Ngoài ra, trước những diễn biến của thị trường thời gian qua, hệ thống PVI cũng đã huy động các nguồn lực nhằm tối đa hóa dòng tiền và thực hiện khóa lãi suất ở các kỳ hạn dài, qua đó, tận dụng mức lãi suất tiền gửi dài hạn trong thời gian dài nhất có thể.

Lý giải việc gia tăng đầu tư dài hạn trong năm 2025, lãnh đạo Bảo hiểm BIC cho biết nguyên nhân đến từ việc tăng đầu tư trái phiếu dài hạn và tăng tỷ trọng tiền gửi kỳ hạn từ 12 tháng trở lên.

“Cuối năm 2025, lãi suất tiền gửi bật tăng mạnh, BIC chủ động cơ cấu gửi tiền kỳ hạn dài hơn để tận dụng “sóng” lãi suất. Danh mục trái phiếu cuối năm 2025 là 1.043 tỷ đồng, tăng thêm gần 200 tỷ đồng so với cuối năm 2024 và chiếm khoảng 15% danh mục đầu tư của BIC” - lãnh đạo BIC thông tin.

Về cơ cấu danh mục trái phiếu, theo lãnh đạo Bảo hiểm BIC, 100% danh mục trái phiếu là đầu tư vào các trái phiếu tăng vốn cấp 2 của các ngân hàng thương mại lớn nên tính an toàn và thanh khoản tốt. Việc tăng đầu tư vào trái phiếu ngân hàng vì vậy không làm gia tăng rủi ro, mà còn giúp BIC cải thiện tỷ suất sinh lời của hoạt động đầu tư trong bối cảnh mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp trong suốt 9 tháng đầu năm 2025.