Bầu cử giữa kỳ ở Mỹ: “Dòng ngầm đỏ” và nỗi lo mất thành trì của đảng Cộng hòa

Hình ảnh “dòng ngầm đỏ” được chuyên gia phân tích bầu cử Charlie Cook sử dụng để mô tả tình thế này, chỉ tình hình bất lợi có khả năng khiến nhiều ứng viên Cộng hòa thất bại, đồng thời thu hẹp cách biệt chiến thắng của những người khác.

Theo cách lý giải của ông Cook, trọng tâm là sự suy yếu của phía Cộng hòa, thay vì chỉ nói đến một “làn sóng xanh” mang lại thắng lợi lớn cho đảng Dân chủ.

Tuy nhiên, những thay đổi trong phân bổ tiền vận động cho thấy đảng Cộng hòa đang chuẩn bị đối phó với rủi ro tại nhiều khu vực vốn có ưu thế.

Từ đầu tháng 9, các tổ chức chính trị lớn và nhà tài trợ của đảng Cộng hòa bắt đầu chi tiền cho ít nhất 39 cuộc đua vào Quốc hội mà trước đó họ chưa đầu tư trong chu kỳ bầu cử này.

Tại một khu vực ở miền nam Texas, nơi ông Trump từng thắng với cách biệt 18 điểm phần trăm, các nhóm Cộng hòa đã chi khoảng 2 triệu USD từ đầu tháng 9 để hỗ trợ nghị sĩ Monica De La Cruz giữ ghế.

Người dân Mỹ tiếp nhiên liệu tại Texas. Việc ông Trump phát động chiến sự với Iran khiến giá xăng ở Mỹ tăng đã làm tỉ lệ ủng hộ của Đảng Cộng hòa giảm mạnh trước thềm bầu cử giữa kỳ. Ảnh: AFP

Sức ép kinh tế là một nguyên nhân được nhấn mạnh. Giá nhiên liệu, năng lượng và phân bón tăng đang ảnh hưởng đến những vùng nông nghiệp có truyền thống ủng hộ Cộng hòa.

Sự bất mãn về chi phí sinh hoạt và cuộc chiến kéo dài với Iran khiến đảng này phải tăng chi tại Texas, Iowa và Ohio, những bang trước đây thường được xem là thuận lợi.

Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew, thực hiện từ ngày 28-9 đến 4-10 với 5.062 người trưởng thành, ghi nhận tỷ lệ tán thành cách điều hành của ông Trump ở mức 30%.

Đảng Cộng hòa còn đối mặt với chênh lệch về động lực tham gia bầu cử. Khảo sát Reuters/Ipsos công bố ngày 8-10 cho thấy 48% người từng bỏ phiếu cho bà Kamala Harris năm 2024 rất hào hứng đi bầu tháng 11, trong khi tỷ lệ tương ứng ở nhóm từng ủng hộ ông Trump là 30%.

Chiến lược gia Cộng hòa Charlie Gerow cho rằng đảng cần tăng nhiệt tình của cử tri, bởi tỷ lệ tham gia bỏ phiếu sẽ quyết định kết quả.

Để ứng phó, phía Cộng hòa đang tận dụng lợi thế tài chính, khi đặt mua khoảng 888 triệu USD quảng cáo cho giai đoạn còn lại đến ngày bầu cử, so với 666 triệu USD của phía Dân chủ.

Ông Trump cũng tăng cường vận động, trực tiếp kêu gọi người ủng hộ đi bỏ phiếu cho các ứng viên của đảng.

Tuy nhiên, kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào khả năng huy động cử tri và những cuộc đua sít sao tại các bang then chốt.

Những tín hiệu bất lợi hiện nay làm gia tăng sức ép lên đảng Cộng hòa, nhưng chưa đủ để xác định đảng nào sẽ kiểm soát Quốc hội sau ngày 3-11.