Bầu cử Quốc hội và HĐND: Bước chuẩn bị chiến lược về nhân sự và thể chế

Sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, đất nước ta đang đứng trước những thời cơ và vận hội mới để hiện thực hóa khát vọng phát triển đến năm 2045. Trong bối cảnh đó, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ là ngày hội của toàn dân mà còn là bước chuẩn bị chiến lược về nhân sự và thể chế.

Báo Tiền Phong đã có cuộc trao đổi với TS. Nhị Lê, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản để hiểu rõ hơn về ý nghĩa và tầm quan trọng của sự kiện này.

Sứ mệnh “mở đường” về pháp lý

Thưa ông, Đại hội XIV của Đảng đã xác lập những mục tiêu rất lớn trong giai đoạn phát triển mới. Cuộc bầu cử lần này có ý nghĩa như thế nào trong việc hiện thực hóa khát vọng đó?

TS. Nhị Lê: Có thể khẳng định, Quốc hội khóa XVI sắp tới giữ một vị trí hết sức quan trọng và đặc biệt. Sau 40 năm đổi mới, chúng ta đã xác lập được vị thế, uy tín và sức mạnh quốc gia ở tầm vóc quốc tế mới. Đây là thời điểm chúng ta chuẩn bị thế và lực để bước vào một kỷ nguyên mới với khát vọng phú cường trong tầm nhìn 20 năm tới.

TS. Nhị Lê, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản. Ảnh: Trọng Quân

Dưới ngọn cờ của Đảng, Quốc hội khóa XVI đóng vai trò là người mở đường về pháp lý và đạo đức để hiện thực hóa các quyết sách của Đại hội XIV, hướng tới mục tiêu đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Đây là một thử thách lớn nhưng cũng là cơ hội để tiếp tục khẳng định vị thế của cơ quan lập pháp tối cao, cơ quan giám sát tối cao và là diễn đàn rộng lớn của cử tri.

Ông vừa nhắc đến vai trò “mở đường”, vậy làm sao để Quốc hội thực sự tạo ra đột phá để đất nước phát triển nhanh và bền vững hơn?

TS. Nhị Lê: Quốc hội phải tạo ra một khung trời pháp lý rộng rãi và dân chủ để đặt đất nước trong tâm thế chiến lược chủ động, sẵn sàng thách thức mọi giới hạn với một cường độ, tốc độ và trình độ mới. Mỗi quyết sách của Quốc hội phải thực sự vì độc lập dân tộc, vì tự do và hạnh phúc của nhân dân.

Nấc thang đo lường sự dân chủ

Tinh thần dân chủ trong bầu cử được thể hiện rõ nét nhất ở điểm nào trong nhiệm kỳ này, thưa ông?

TS. Nhị Lê: Tinh thần dân chủ thể hiện ngay từ khâu chuẩn bị. Việc danh sách ứng cử, đề cử được gửi sớm đến tận tổ dân phố chính là một nấc thang đo sự dân chủ. Điều này giúp cử tri có thời gian tìm hiểu kỹ về người ứng cử để lựa chọn những người thực sự xứng đáng.

Cầm lá phiếu trên tay, mỗi cử tri cần ý thức rằng, đây không chỉ là ngày hội mà là một trọng sự đối với quốc gia và chính mình. Đó là lúc quyền công dân được xác quyết, quyền tự do được mở ra để lựa chọn ra những đại diện vì danh dự quốc gia.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khảo sát khu vực bỏ phiếu tại thành phố Cần Thơ.

Ông kỳ vọng gì vào chất lượng của 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI sắp tới?

TS. Nhị Lê: Tôi cho rằng, mỗi đại biểu phải là một nhân tố rường cột để làm nên một Quốc hội tinh hoa và hành động. Vị thế và sức mạnh của đất nước trong nhiệm kỳ tới phụ thuộc rất lớn vào năng lực của 500 đại biểu.

Để một bộ luật có chất lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển, theo tôi, mỗi đại biểu cần hội đủ “10 chữ vàng”: Tầm nhìn, cầu thị, dũng khí, hành động và trách nhiệm.

Nghĩa là, đại biểu cần phải có tầm nhìn cả trong nước và quốc tế để xác quyết các đạo luật; cầu thị, lắng nghe nhân dân một cách thành tâm.

Đại biểu cũng cần có dũng khí, bởi không có dũng khí sẽ dễ “a dua theo đuôi”, ra những bộ luật không vì lợi ích nhân dân; hành động là để chuyển hóa việc lắng nghe thành bản lĩnh giữa nghị trường....

Ông có thông điệp gì muốn nhắn nhủ đến các ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp?

TS. Nhị Lê: Thông điệp của tôi rất ngắn gọn: Hãy nhìn tận chân trời và hành động dưới chân mình. Các ứng cử viên hãy hành động một cách cụ thể, đầy trách nhiệm vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia và dân tộc.

Chỉ có như vậy, chúng ta mới xứng đáng với sự tin tưởng của cử tri và yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới.

Trân trọng cảm ơn ông !

Luân Dũng