Báu vật thiên nhiên nơi biên giới Việt - Lào

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt có diện tích 85.200 ha nằm trên địa bàn huyện Quế Phong cũ, tỉnh Nghệ An. Đây là một trong ba vùng lõi của khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An có diện tích rừng nguyên sinh lớn, độ đa dạng sinh học cao.

Quần thể sa mu dầu được chia thành 7 khu vực với số lượng lên đến hàng nghìn cây. Chủ yếu chạy dọc biên giới Việt - Lào ở độ cao 1.200 - 1.800m so với mực nước biển.

Có những cây sa mu có đường kính lớn nhất là 3,7m, chiều cao 60m. Còn lại đường kính bình quân 2m; cao gần 50m. Tuổi đời của những cây này lên đến hàng nghìn năm.

Gốc sa mu có đường kính 3,7m. Để tuần tra, bảo vệ, lực lượng chức năng phải mất 6-7 giờ đi bộ đường rừng mới tới được những cây này. Sa mu dầu thuộc nhóm 1A (loài thực vật quý hiếm) là loại gỗ có vân thớ đẹp, dễ chế biến gia công và đặc biệt có khả năng chịu nắng mưa rất tốt.

Gần 10 năm trước, 56 cây sa mu dầu và 5 cây phay sừng tại khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt này được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam vinh danh là cây di sản.

Một gốc cây phay sừng cổ thụ trong khu bảo tồn nằm trong số được vinh danh là cây di sản. Những cây này phân bố ở độ cao khoảng 850m so với mực nước biển.

Tại khu bảo tồn còn ghi nhận nhiều động vật quý hiếm trong sách đỏ Việt Nam. Mới đây, tháng 12/2025 Beo lửa, được xếp vào nhóm CR – Cực kỳ nguy cấp, đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng rất cao trong tự nhiên đã được ghi nhận thông qua chương trình ứng dụng bẫy ảnh kết hợp mô hình thống kê hiện đại trong điều tra, giám sát tài nguyên rừng.

Vượn đen má trắng (con cái - có màu nâu đỏ). Loài vật này cực kỳ nguy cấp đặc hữu của Đông Nam Á. Vượn đen má trắng là loài dị hình giới tính, tức là con đực và con cái có màu sắc khác nhau và con đực cũng lớn hơn một chút…

Vượn đen má trắng (con đực - có màu có lông đen trên toàn bộ cơ thể). Chúng là loài có thói quen sống trên cây và chủ yếu ăn thực vật, với thức ăn chính là quả, một số loại lá…

Cá cóc sần - là một loài lưỡng cư trong họ Cá cóc Salamandridae thuộc Bộ Có đuôi Caudata. Loài này được phát hiện tại một số tỉnh của Việt Nam. Đây là loài đặc biệt quý hiếm, thuộc nhóm A trong Sách đỏ cần bảo vệ của Việt Nam và thế giới. Nhiều người ví, khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt như “báu vật” thiên nhiên ban tặng.

Clip khỉ mặt đỏ sinh sống tại bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt.

Thả một số cá thể động vật về tự nhiên sau khi được giải cứu, chăm sóc.

Trà hoa vàng mọc tự nhiên tại rừng. Hoa này có thể chế biến thành trà đặc sản, có giá trị kinh tế cao.

Để bảo vệ khu bảo tồn này, hàng ngày lực lượng tuần tra phải băng rừng, lội suối, mang theo nhu yếu phẩm để ở lại qua đêm ngay trong rừng.

Cán bộ bảo vệ rừng đang làm nhiệm vụ. Các cây di sản tại khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt được bảo vệ nghiêm ngặt, tránh bị xâm hại.

Bá Thăng-CTV Hải Chi/VOV.VN