Bé 5 tuổi béo phì có nên giảm ăn, bỏ bữa sáng không?

PGS. TS. Nguyễn Trọng Hưng

Hỏi: Con em 5 tuổi bị thừa cân, béo phì nên nhiều người khuyên cắt giảm ăn để không bị tăng cân. Vậy xin hỏi bé nhà em có nên ăn đủ 3 bữa chính, 2 bữa phụ mỗi ngày không? Hay em giảm số bữa đặc biệt là bữa sáng không vì bé hay dậy muộn? Xin bác sĩ tư vấn giúp.

Trần Thu Hương (Đà Nẵng)

Béo phì ở trẻ em, đặc biệt là trẻ 5 tuổi, đang trở thành vấn đề sức khỏe đáng lo ngại. Nhiều phụ huynh khi thấy con thừa cân thường lo lắng và có xu hướng giảm bớt số bữa ăn, thậm chí cho trẻ bỏ bữa với mong muốn trẻ nhanh giảm cân. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cũng như sự phát triển toàn diện của trẻ.

Trẻ béo phì vẫn cần ăn đủ 3 bữa chính và 2 bữa phụ mỗi ngày. Ở độ tuổi 5, trẻ đang trong giai đoạn phát triển mạnh cả về thể chất lẫn trí não. Cơ thể trẻ cần được cung cấp đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng thiết yếu một cách đều đặn. Việc ăn đủ bữa giúp duy trì quá trình trao đổi chất ổn định, hạn chế cảm giác đói quá mức, từ đó tránh tình trạng ăn bù hoặc ăn quá nhiều trong một bữa.

Không nên bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng. Bữa sáng được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, giúp cung cấp năng lượng sau một đêm dài, hỗ trợ hoạt động học tập, vui chơi và tăng khả năng tập trung của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ bỏ bữa sáng có nguy cơ thừa cân, béo phì cao hơn do dễ ăn vặt không kiểm soát và lựa chọn thực phẩm nhiều đường, nhiều chất béo vào các thời điểm khác trong ngày. Với trẻ béo phì, việc bỏ bữa sáng không giúp giảm cân mà còn làm rối loạn chuyển hóa, khiến cơ thể tích trữ mỡ nhiều hơn.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở số bữa ăn mà là chất lượng và khẩu phần ăn. Thay vì cắt giảm bữa, phụ huynh cần điều chỉnh thành phần dinh dưỡng trong mỗi bữa cho phù hợp. Bữa chính nên đảm bảo cân đối giữa các nhóm chất: tinh bột (ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, khoai, ngũ cốc nguyên hạt), chất đạm (thịt nạc, cá, trứng, đậu), chất béo lành mạnh (dầu thực vật, hạt có dầu…) cùng nhiều rau xanh. Hạn chế các món chiên rán, thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn.

Bữa phụ đóng vai trò quan trọng nhưng cần được lựa chọn đúng cách. Hai bữa phụ trong ngày không phải là bánh kẹo hay nước ngọt, mà nên là những thực phẩm lành mạnh như trái cây tươi, sữa công thức phù hợp với lứa tuổi, sữa chua, hoặc một nắm nhỏ các loại hạt phù hợp với độ tuổi. Bữa phụ giúp trẻ không quá đói giữa các bữa chính, hạn chế việc ăn quá nhiều khi đến bữa.

Giảm cân ở trẻ em không phải là giảm số bữa ăn mà là điều chỉnh chế độ dinh dưỡng khoa học, kiểm soát khẩu phần

Ăn đúng giờ, ăn chậm và tạo thói quen ăn uống lành mạnh cho cả gia đình cũng là yếu tố then chốt. Trẻ 5 tuổi học rất nhanh từ người lớn. Nếu cả gia đình cùng ăn uống khoa học, hạn chế đồ ngọt và nước uống có đường, trẻ sẽ dễ dàng hình thành thói quen tốt. Phụ huynh không nên ép trẻ ăn quá nhiều hay dùng phần thưởng là đồ ăn không lành mạnh.

Ngoài chế độ ăn, vận động thể chất hằng ngày là không thể thiếu. Trẻ nên được khuyến khích vui chơi ngoài trời, chạy nhảy, đạp xe, bơi lội… khoảng 60 phút mỗi ngày. Việc kết hợp ăn uống hợp lý và vận động đều đặn sẽ giúp trẻ giảm cân an toàn, không ảnh hưởng đến chiều cao và sự phát triển trí tuệ.

Tóm lại, trẻ 5 tuổi béo phì vẫn nên ăn đủ 3 bữa chính, 2 bữa phụ mỗi ngày và tuyệt đối không bỏ bữa, nhất là bữa sáng. Giảm cân ở trẻ em không phải là giảm số bữa ăn mà là điều chỉnh chế độ dinh dưỡng khoa học, kiểm soát khẩu phần, kết hợp vận động và xây dựng lối sống lành mạnh lâu dài. Khi có nghi ngờ hoặc lo lắng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám và tư vấn bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng để có hướng dẫn phù hợp, an toàn và hiệu quả.

K. Mai (ghi)