Bé gái 11 tuổi tử vong do viêm não mô cầu: Dấu hiệu nhận biết và cách phòng căn bệnh có nguy cơ tử vong trong 24 giờ

Bé gái 11 tuổi tử vong do mắc viêm não mô cầu

Bệnh nhi 11 tuổi mắc viêm màng não mô cầu thể tối cấp (trú tại phường Hòa Hưng - TP.HCM) có diễn tiến rất nhanh và nặng. Chỉ trong thời gian ngắn từ khi khởi phát triệu chứng đến lúc nhập viện tại một bệnh viện chuyên khoa nhi trên địa bàn, tình trạng bệnh chuyển nặng, dù được điều trị tích cực nhưng bệnh nhi không qua khỏi.

Kết quả cấy dịch não tủy cho thấy bệnh nhân dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis, serogroup B.

Với bệnh viêm màng não mô cầu, đây là thể lâm sàng nguy hiểm nhất. Ngay cả khi được điều trị kịp thời, tỉ lệ cứu sống vẫn rất thấp. Đáng lưu ý, bất kỳ ai cũng có nguy cơ rơi vào thể tối cấp và bệnh hầu như không có dấu hiệu báo trước rõ ràng.

Hai nhóm tuổi chịu ảnh hưởng nhiều nhất là trẻ dưới 1 tuổi và thanh thiếu niên (từ 10 - 20 tuổi). Tại khu vực phía Nam hiện nay, nhóm thanh thiếu niên đang chiếm tỉ lệ mắc cao nhất.

Trẻ em là đối tượng dễ mắc bệnh viêm não mô cầu với diễn biến nhanh, tỷ lệ tử vong cao và di chứng nặng nề.

Dấu hiệu mắc viêm màng não mô cầu

Bệnh viêm màng não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính xảy ra đột ngột với các triệu chứng sốt, đau đầu dữ dội, buồn nôn và nôn, cổ cứng, thường có ban xuất huyết hình sao hoặc có thể có mụn nước.

Bệnh xuất hiện tản phát trong suốt năm. Tuy nhiên, ở Việt Nam có thể xảy ra dịch vào thời tiết mùa thu, đông và xuân.

Các triệu chứng của bệnh xuất hiện đột ngột, bao gồm:

Sốt cao đột ngột (39-40 độ C)
Buồn nôn, nôn
Đau đầu dữ dội
Có thể lơ mơ hoặc hôn mê
Cổ cứng. Đây là dấu hiệu đặc trưng ở người lớn gặp giai đoạn sau, bệnh nhân không thể cúi đầu.
Xuất hiện tử ban điển hình: Xảy ra 1-2 ngày sau sốt, lúc đầu dạng chấm sau đó lan nhanh như hình bản đồ hay dạng bọng nước, kích thước 1-2mm đến vài cm. Tử ban có màu đỏ thẫm hoặc tím thẫm, bờ không đều, bề mặt phẳng đôi khi có hoại từ ở trung tâm, thường xuất hiện ở vùng hông và hai chi dưới.

Bệnh viêm màng não mô cầu chủ yếu lây qua đường hô hấp

Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Neisseria meningitidis cư trú ở vùng mũi họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng. Khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện, các giọt bắn chứa vi khuẩn sẽ phát tán ra không khí và xâm nhập vào cơ thể người khác.

Các tiếp xúc hàng ngày như hôn, dùng chung dụng cụ, ly tách, tiếp xúc với nhiều người như sống trong các khu tập thể, khu cắm trại... đều có thể dẫn đến lây truyền bệnh.

Sống trong môi trường đông người như lớp học, ký túc xá, khu trại... Đặc biệt, nguy cơ lây nhiễm tăng cao khi cơ thể suy giảm miễn dịch, mệt mỏi, hoặc trong điều kiện vệ sinh kém.

Do đặc tính lây lan nhanh, bệnh có thể bùng phát thành ổ dịch nếu không được kiểm soát kịp thời.

Biến chứng nguy hiểm của viêm màng não mô cầu

Bệnh viêm màng não mô cầu tiến triển rất nhanh và khó phát hiện trong giai đoạn sớm vì triệu chứng giống với các bệnh viêm màng não do nhiễm siêu vi thông thường.

Tuy nhiên, điểm nguy hiểm nhất của bệnh lý này là thể "tối cấp" hay còn gọi là nhiễm trùng huyết. Vi khuẩn não mô cầu có thể gây bệnh với tốc độ nhanh chóng. Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, chúng nhân lên rất nhanh, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng. Thậm chí, nhiều trường hợp có thể tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên (là cơn sốt).

Nếu người bệnh may mắn sống sót thì có thể mang những di chứng nghiêm trọng như phải cắt bỏ các chi, các ngón tay, ngón chân, để lại các tổn thương não, giảm thính lực, tổn thương thận và các vấn đề về tâm lý.

Cách phòng tránh bệnh viêm não mô cầu

Tiêm vaccine vẫn được coi là biện pháp an toàn và hiệu quả lâu dài trong việc phòng chống bệnh viêm màng não do não mô cầu. Hiện nay có nhiều loại vaccine phòng bệnh não mô cầu do các type vi khuẩn: A,C,Y, W-135 và B.

Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường và thực hiện tốt vệ sinh nơi ở, nơi làm việc.

Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, luyện tập, nâng cao thể trạng. Ở trẻ nhỏ cần được giữ ấm. Khi hắt hơi hay ho cần lấy khăn che miệng hoặc đeo khẩu trang khi bị viêm đường hô hấp. Hạn chế tiếp xúc về đường hô hấp: không nên tập trung nơi đông người và hạn chế tiếp xúc với người nghi mắc bệnh.

Khi có biểu hiện sốt cao, đau đầu, buồn nôn và nôn, cổ cứng, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Các bậc phụ huynh nên đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch. Đồng thời, người lớn cũng cần được tư vấn tiêm phòng trong các nhóm nguy cơ cao.

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay

Người dân cần đặc biệt lưu ý và đi khám ngay khi có các dấu hiệu sau:

Sốt cao đột ngột, không rõ nguyên nhân
Đau đầu dữ dội, cứng cổ
Xuất hiện ban xuất huyết trên da
Nôn nhiều, lơ mơ

Việc chẩn đoán và điều trị sớm có thể cứu sống người bệnh và giảm thiểu tối đa biến chứng.