Bé sinh non 30 tuần suy hô hấp nặng, hồi phục sau 'giờ vàng' cấp cứu

Bé sinh non suy hô hấp nặng ngay sau chào đời

Bé trai chào đời ở tuần thai 30, cân nặng 1,9 kg trong tình trạng không thở, tím tái, phản xạ và trương lực cơ yếu. BS.CKII Phạm Lê Mỹ Hạnh, Trưởng khoa Sơ sinh, Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, đánh giá trẻ bị suy hô hấp nặng do phổi chưa trưởng thành, dẫn đến xẹp phổi diện rộng, nếu không được cấp cứu kịp thời có nguy cơ ngừng tuần hoàn.

Ngay sau khi trẻ chào đời, ê-kíp Sản Phụ khoa và Sơ sinh lập tức áp dụng "phác đồ giờ vàng", nhằm kiểm soát các yếu tố có thể gây biến chứng ở trẻsinh non như hạ thân nhiệt và tổn thương não do thiếu oxy. Bé được hồi sức ngay trên bụng mẹ, sau đó đặt nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và ủ ấm bằng túi giữ nhiệt chuyên dụng. Khi các chỉ số sinh tồn cải thiện, trẻ được chuyển về Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU) để tiếp tục theo dõi và điều trị.

Điều dưỡng túc trực chăm sóc bé 24/7 tại Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU). Ảnh: BVCC

BS.CKI Nguyễn Thị Kim Học, Trung tâm Sơ sinh, cho biết trong thai kỳ, mẹ bé nhiễm liên cầu khuẩn nhóm B. Loại vi khuẩn này thường không gây triệu chứng rõ ràng ở mẹ nhưng có thể gây nhiễm trùng nặng ở trẻ sơ sinh, đặc biệt ở trẻ sinh non, làm tăng nguy cơ các biến chứng nhiễm khuẩn.

Bé được điều trị kháng sinh phù hợp trong 10 ngày nhằm kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng ngừa các biến chứng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não. Song song đó, bác sĩ bơm surfactant, bổ sung chất hoạt động bề mặt mà phổi của trẻ sinh non chưa sản xuất đủ, giúp hạn chế xẹp phổi và cải thiện trao đổi khí.

Bé đáp ứng tốt với điều trị, được rút nội khí quản sau một ngày và chuyển sang hỗ trợ hô hấp không xâm lấn.

Dinh dưỡng và chăm sóc giúp bé tăng cân từng ngày

Do hệ tiêu hóa của trẻ sinh non chưa hoàn thiện, bé được nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch kết hợp cho ăn sữa mẹ với lượng phù hợp qua ống thông dạ dày. Theo bác sĩ Học, phương pháp này giúp cung cấp năng lượng và các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển, đồng thời hỗ trợ đường ruột trưởng thành và giảm nguy cơ viêm ruột hoại tử.

Sau 14 ngày, hệ tiêu hóa của bé thích nghi tốt với sữa. Bác sĩ ngừng dịch truyền tĩnh mạch và chuyển sang nuôi dưỡng hoàn toàn bằng sữa.

Mẹ cũng được hướng dẫn thực hiện da kề da với con theo phương pháp kangaroo, nằm trong mô hình "Nuôi trẻ sinh non gắn kết với gia đình" (Family-centered care). Mỗi ngày, mẹ ấp con hai lần dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế, giúp trẻ ổn định nhịp tim, nhịp thở, kích thích các giác quan và giảm căng thẳng.

Sau 7 tuần được chăm sóc và nuôi dưỡng tích cực, bé tự thở hoàn toàn, bú tốt, cân nặng tăng từ 1,9 kg lên 3 kg, được tiêm phòng đầy đủ và đủ điều kiện xuất viện.

60 phút đầu đời là "giờ vàng" với trẻ sinh non

Theo BS.CKII Phạm Lê Mỹ Hạnh, trẻ sinh rất non, từ 28 tuần đến dưới 32 tuần, cần được hỗ trợ y tế tích cực ngay từ khi chào đời để duy trì hô hấp, bảo đảm dinh dưỡng và theo dõi các mốc phát triển. Ở nhóm trẻ này, nhiều cơ quan như não, tim, phổi, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch vẫn chưa hoàn thiện.

Đặc biệt, 60 phút đầu sau sinh có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định tình trạng của trẻ và hạn chế nguy cơ biến chứng. Đây cũng là khoảng thời gian các bác sĩ cần nhanh chóng đánh giá hô hấp, thân nhiệt, đường huyết, tuần hoàn và nguy cơ nhiễm khuẩn để có hướng xử trí phù hợp.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, "phác đồ giờ vàng" là chuỗi can thiệp y khoa được triển khai ngay trong 60 phút đầu đời, ngay tại phòng sinh và tiếp tục trong quá trình chuyển trẻ về Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU). Phác đồ bao gồm các biện pháp như kẹp rốn muộn, phòng ngừa hạ thân nhiệt, duy trì đường huyết, phòng nhiễm khuẩn huyết, hỗ trợ hô hấp tại phòng sinh và theo dõi liên tục khi trẻ được chuyển về NICU.

Việc chuẩn bị hồi sức ngay từ phòng sinh giúp ê-kíp chủ động xử trí những vấn đề có thể xảy ra ở trẻ sinh non, đồng thời tạo điều kiện để trẻ ổn định sớm trước khi bước vào quá trình chăm sóc chuyên sâu.

Bác sĩ Hạnh khuyến nghị thai phụ có nguy cơ sinh non nên thăm khám định kỳ tại các bệnh viện đa chuyên khoa có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sản khoa và Sơ sinh. Việc chuẩn bị trước phương án đón trẻ sinh non giúp đội ngũ y tế chủ động hồi sức, chăm sóc và xử trí các biến chứng ngay từ những phút đầu đời, góp phần giảm nguy cơ tử vong và các biến chứng lâu dài cho trẻ.