Bến phà Cồn Khương chờ 'gỡ vướng' để hồi sinh

Việc sớm tháo gỡ các vướng mắc, hoàn thiện cơ chế phân cấp và tổ chức đấu giá lại được xem là chìa khóa để “đánh thức” bến phà Cồn Khương. Ảnh: VOVGT

Sau thời gian dài “đắp chiếu”, bến phà Cồn Khương tại Cần Thơ đang trở thành điểm nghẽn kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân hai bờ sông Hậu. Không chỉ gây lãng phí hạ tầng đã đầu tư, việc dừng hoạt động còn khiến giao thông đường thủy gián đoạn, sinh kế của nhiều hộ dân bị tác động rõ rệt.

Thông tin từ HĐND TP. Cần Thơ ngày 28.3 cho biết, ông Nguyễn Kỳ Nam, Trưởng Ban Đô thị đã đề nghị UBND thành phố rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự thảo nghị quyết theo hướng phân cấp thẩm quyền phê duyệt đề án cho thuê quyền khai thác hạ tầng đường thủy nội địa. Việc này nhằm tạo cơ sở pháp lý để trình HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp gần nhất.

Trước đó, cuối tháng 1.2026, ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ đã trình đề án khai thác bến khách Cồn Khương (phường Cái Khế) theo hình thức cho thuê thông qua đấu giá, dự kiến trong 3 - 5 năm. Bến phà nằm cuối đường Nguyễn Văn Cừ, phía bờ phải sông Hậu, với diện tích khoảng 1.844m2, gồm cầu tàu, nhà chờ và các hạng mục phụ trợ. Đây từng là tuyến kết nối quan trọng giữa Cần Thơ và Vĩnh Long.

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, việc cho thuê khai thác được xem là giải pháp khả thi để khơi thông bế tắc kéo dài nhiều năm, đồng thời hạn chế thất thu ngân sách và tận dụng hiệu quả tài sản công. Tuy nhiên, quá trình triển khai đang vướng ở khâu xác định thẩm quyền. Ban Đô thị HĐND thành phố cho rằng bến phà thuộc quản lý của UBND phường Cái Khế, nên việc lập đề án phải do cấp phường thực hiện, thay vì Sở Xây dựng.

Ở cấp cơ sở, ông Bùi Văn Kiệt, Chủ tịch UBND phường Cái Khế cho biết địa phương đã đề xuất phương án khai thác tạm thời trong thời gian chờ đấu giá chính thức. Cụ thể, phường kiến nghị cho ký hợp đồng tạm với Hợp tác xã Giao thông Vận tải Thành Lợi nhằm phục vụ nhu cầu đi lại trước mắt và tránh lãng phí tài sản.

Trước khi dừng hoạt động, tuyến phà Cồn Khương - Thành Lợi giúp người dân rút ngắn 10 - 15km, tiết kiệm khoảng 30 - 40 phút mỗi lượt so với đi đường vòng qua cầu Cần Thơ. Vì vậy, khi bến phà “đóng băng”, hệ lụy không chỉ nằm ở giao thông mà còn kéo theo chi phí sinh hoạt tăng, cơ hội mưu sinh bị thu hẹp.

Đại diện Hợp tác xã Giao thông vận tải Thành Lợi, ông Thái Công Danh cho biết đơn vị từng tham gia khai thác đối lưu từ năm 2018. Tuy nhiên, phía bến Cồn Khương dừng hoạt động từ tháng 7.2020, sau đó dịch COVID-19 khiến toàn bộ tuyến phải ngưng hẳn từ năm 2021. Kể từ đó đến nay, việc đấu giá lại chưa được triển khai, khiến 28 xã viên mất nguồn thu trong thời gian dài.

Không có hoạt động, hợp tác xã vẫn phải duy trì chi phí neo đậu, trông coi khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng, cùng với chi phí bảo dưỡng phương tiện. Áp lực tài chính buộc đơn vị phải bán bớt một trong ba chiếc phà để duy trì hoạt động tối thiểu.

Không chỉ doanh nghiệp, người dân hai bên sông cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Việc phải đi vòng xa hoặc thuê ghe nhỏ qua sông làm tăng chi phí, tiềm ẩn rủi ro an toàn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu. Nhiều tiểu thương, lao động tự do gặp khó khăn khi việc đi lại bị gián đoạn.

Theo các cơ quan chức năng, nguyên nhân chính khiến bến phà chưa thể hoạt động trở lại là do vướng mắc trong xác định giá khởi điểm, thay đổi quy định pháp luật và đặc biệt là chưa rõ ràng về phân cấp thẩm quyền phê duyệt phương án khai thác. Dù các vấn đề này đã được nhận diện từ sớm, nhưng chưa được giải quyết dứt điểm, dẫn đến tình trạng kéo dài nhiều năm.

Bến phà Cồn Khương được đưa vào khai thác từ năm 2018 theo hình thức đấu giá, với tổng giá trị đầu tư hơn 1,69 tỉ đồng, giá trị còn lại khoảng 846 triệu đồng. Giai đoạn 2018 - 2020, bến đóng góp ngân sách hơn 7 tỉ đồng, riêng năm 2019 đạt trên 4,36 tỉ đồng. Tuy nhiên, từ năm 2020 đến nay, bến hoàn toàn ngưng hoạt động.

Việc sớm tháo gỡ các vướng mắc, hoàn thiện cơ chế phân cấp và tổ chức đấu giá lại được xem là chìa khóa để “đánh thức” bến phà Cồn Khương. Khi được vận hành trở lại, tuyến phà không chỉ giúp kết nối giao thông mà còn góp phần phục hồi sinh kế, thúc đẩy giao thương và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công tại địa phương.

NHƯ BÌNH