Bên trong dinh thự trăm năm tuổi của Vua Mèo ở cao nguyên đá Tuyên Quang

Giữa những dãy núi đá tai mèo trùng điệp của thung lũng Sà Phìn (Tuyên Quang), Dinh thự Vua Mèo nổi bật với những bức tường đá rêu phong, mái ngói âm dương và dáng vẻ bề thế, trở thành điểm dừng chân của nhiều du khách khi đến Cao nguyên đá Đồng Văn.

Ngày 29.7, ghi nhận của PV Văn Hóa, không gian bên trong công trình vẫn giữ được vẻ cổ kính với cổng đá kiên cố, khoảng sân lát đá phiến, những dãy nhà mái ngói xếp lớp và hệ thống cột gỗ, vì kèo được bảo tồn khá nguyên vẹn sau hơn 1 thế kỉ.

Dinh thự Vua Mèo được công nhận Di tích Quốc gia với tên gọi “Khu di tích văn hóa nghệ thuật lịch sử Nhà Vương” năm 1993

Dinh thự họ Vương còn gọi là Dinh thự Vua Mèo từng là nơi sinh sống và làm việc của cha con ông Vương Chính Đức (1867 - 1947) và Vương Chí Sình (1886 - 1962), được khởi dựng từ năm 1898 và hoàn thành năm 1903 với kinh phí khoảng 15 vạn đồng bạc trắng Đông Dương, một con số khổng lồ thời điểm bấy giờ.

Công trình được xây dựng trên khuôn viên gần 3.000 m², diện tích xây dựng hơn 1.200 m², lựa chọn vị trí theo quan niệm phong thủy với thế đất hình mai rùa, phía sau tựa dãy núi, tạo nên không gian vừa kín đáo vừa vững chãi.

Tổng thể dinh thự gồm 4 nhà ngang, 6 nhà dọc với 64 phòng, chia thành tiền dinh, trung dinh và hậu dinh liên kết quanh khoảng sân trung tâm, tạo nên bố cục cân đối và thuận tiện cho sinh hoạt.

Tòa Dinh thự họ Vương là sự kết hợp của 3 nền văn hóa H'Mông, Trung Quốc và Pháp

Điểm đặc sắc của công trình nằm ở sự kết hợp giữa kiến trúc Vân Nam của Trung Quốc, kiến trúc Pháp và kỹ thuật xây dựng truyền thống, xếp đá đặc trưng của người Mông tạo nên diện mạo riêng hiếm thấy giữa vùng núi đá cực Bắc.

Hệ thống tường trình, mái ngói âm dương, vì kèo gỗ cùng những họa tiết rồng, phượng, kỳ lân, dơi và mây cuốn được chạm khắc tỉ mỉ, góp phần tạo nên giá trị thẩm mỹ đặc trưng cho toàn bộ phủ đệ.

Bên cạnh những dấu ấn phương Đông, dinh thự còn lưu lại nhiều chi tiết kiến trúc phương Tây như cửa sổ chớp kính, lò sưởi và bồn tắm bằng đá cho thấy sự giao thoa văn hóa trong giai đoạn đầu thế kỉ XX.

Yếu tố phòng thủ cũng được thể hiện rõ qua hai vòng tường đá bảo vệ dinh cao khoảng 3 m bao quanh khuôn viên và 36 lỗ châu mai cùng kết cấu nhà thấp phía ngoài, cao dần vào khu hậu dinh.

Lối vào dinh thự với hàng rào tường đá bao quanh

Đá xanh, gỗ thông và ngói đất nung là những vật liệu chính tạo nên công trình, được những người thợ từ Trung Quốc phối hợp với đồng bào dân tộc Mông thi công trong nhiều năm.

Nhiều chân cột được tạo hình quả anh túc và xuất hiện ở các vị trí trang trí trong dinh thự, trở thành chi tiết kiến trúc đặc trưng, góp phần tạo nên dấu ấn riêng của phủ đệ họ Vương.

Theo cách bố trí của chủ nhân, khu phía trước dùng để tiếp đón dòng họ và quân dân địa phương, khu ở giữa dành cho gia đình, còn hậu dinh là nơi nghỉ ngơi và bàn công việc.

Không chỉ mang giá trị kiến trúc, dinh thự còn gắn với ông Vương Chí Sình - người sau này đi theo cách mạng, trở thành đại biểu Quốc hội Việt Nam Dân chủ cộng hòa khóa I và khóa II, đồng thời là Chủ tịch đầu tiên của huyện Đồng Văn sau Cách mạng Tháng Tám.

Năm 1993, công trình được công nhận là Di tích Quốc gia với tên gọi “Khu di tích văn hóa nghệ thuật lịch sử Nhà Vương”, trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách trong hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn.

Hơn 1 thế kỉ trôi qua, Dinh thự Vua Mèo vẫn lưu giữ những giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa đặc sắc, góp phần kể lại câu chuyện về một dòng họ cùng dấu ấn của vùng đất nơi địa đầu Tổ quốc.

Một số hình ảnh ghi nhận:

Công trình được xây dựng trên khuôn viên gần 3.000 m², diện tích xây dựng hơn 1.200 m²

Cửa chính của dinh thự

Bên trong thiết kế khép kín gồm nhiều dãy nhà liên hoàn, trên mái nhà hiện đã phủ rêu phong của thời gian

Khu vực phòng trưng bày hiện vật

Bức hoành phi "Biên chính khả phong" được vua Khải Định ban tặng năm 1923 và phòng họp bàn tại khu vực hậu dinh hiện vẫn lưu giữ bộ quan phục do triều đình phong kiến ban tặng

Chân cột đá mô phỏng theo hình quả anh túc, được đánh bóng bằng 900 đồng bạc trắng Đông Dương (tương đương khoảng 1 tỉ đồng)

Khách du lịch đến tham quan Dinh thự