Bệnh gan tăng vọt sau Tết: Bác sĩ nêu thói quen đang 'bức tử' nội tạng

Chỉ một thời gian ngắn sử dụng rượu bia cũng có thể khiến tình trạng gan xấu đi nhanh chóng. Ảnh: Freepik.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ chuyên khoa II Trần Minh Quân, Phó trưởng khoa Gan mật, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết qua thực tế điều trị, sau mỗi dịp Tết Nguyên đán, số bệnh nhân nhập viện vì bệnh gan diễn biến nặng thường tăng đáng kể.

Rượu bia khiến bệnh gan bùng phát sau Tết

Theo bác sĩ Quân, nhiều người bệnh viêm gan mạn tính vốn đã có ý thức hạn chế hoặc ngừng rượu bia. Tuy nhiên, trong dịp Tết, do sum họp gia đình, gặp gỡ bạn bè và tâm lý "nể nang", không ít người uống trở lại. Chỉ một thời gian ngắn sử dụng rượu bia cũng có thể khiến tình trạng gan xấu đi nhanh chóng.

"Rượu và các sản phẩm chuyển hóa của rượu gây độc trực tiếp cho tế bào gan, làm tăng men gan và thúc đẩy phản ứng viêm. Ở người có bệnh gan nền, điều này có thể dẫn tới các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa hoặc suy gan cấp trên nền gan mạn tính. Với suy gan cấp trên nền bệnh gan mạn, tỷ lệ tử vong thường trên 20%", bác sĩ Quân nói.

Chỉ một thời gian ngắn sử dụng rượu bia cũng có thể khiến tình trạng gan xấu đi nhanh chóng. Ảnh: Freepik.

Không chỉ hệ gan mật, việc uống rượu bia nhiều và kéo dài còn ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa, tim mạch và thần kinh, kể cả ở người khỏe mạnh.

Khởi phát âm thầm, hậu quả nặng nề

Những triệu chứng sớm của viêm gan do rượu có thể khá mờ nhạt như mệt mỏi, chán ăn, đau tức hạ sườn phải, sợ mùi thức ăn. Khi xuất hiện vàng da, vàng mắt, bệnh thường đã nặng hơn.

Vị chuyên gia cho hay thực tế có những trường hợp men gan tăng rất cao nhưng người bệnh không phát hiện kịp thời. Một số ca nhập viện trong tình trạng suy gan cấp nặng, phải lọc máu, thậm chí ghép gan.

Bác sĩ Trần Minh Quân lấy ví dụ về một bệnh nhân có tiền sử uống rượu nhiều năm (100-300 ml rượu/ngày). Khi nhập viện, bệnh nhân ở giai đoạn xơ gan Child-Pugh B (xơ gan mất bù một phần). Sau thời gian điều trị và tuân thủ ngừng rượu hoàn toàn, tình trạng cải thiện đáng kể.

Bác sĩ chuyên khoa II Trần Minh Quân, Phó trưởng khoa Gan mật, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Đinh Hà.

Tuy nhiên, sau một dịp Tết uống rượu trở lại dù không nhiều, bệnh nhân xuất hiện mệt mỏi, đau hạ sườn phải, vàng da tăng dần. Khi nhập viện, chức năng gan suy giảm nghiêm trọng, ứ mật nặng và bệnh tiến triển sang xơ gan Child-Pugh C (mất bù hoàn toàn). Ở giai đoạn này, nguy cơ tử vong trong vòng một năm có thể lên tới khoảng 55%, trong khi ở Child B là khoảng 20%.

"Với người đã có bệnh gan, tốt nhất là ngừng hẳn rượu bia, không nên vì cả nể mà sử dụng lại, kể cả bia không cồn vì có thể duy trì thói quen uống và ảnh hưởng đến dạ dày", bác sĩ Quân nhấn mạnh.

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ khoa Gan mật cũng cho hay tỷ lệ bệnh nhân gan nhiễm mỡ tăng rõ trong 3-5 năm gần đây. Hiện nay, gan nhiễm mỡ chiếm khoảng 5-10% số bệnh nhân điều trị nội trú, thường phối hợp với các bệnh lý khác.

Gan nhiễm mỡ đơn thuần có thể chưa quá nguy hiểm, đặc biệt ở người trẻ khỏe. Tuy nhiên, nếu xuất hiện trên nền đái tháo đường, béo phì, lạm dụng rượu bia, dùng corticoid kéo dài hoặc đã có xơ hóa gan từ F2 trở lên, nguy cơ tiến triển sang xơ gan sẽ cao hơn. Thậm chí, người gầy hoặc suy dinh dưỡng vẫn có thể mắc gan nhiễm mỡ.

Đáng lưu ý, đa số gan nhiễm mỡ không có triệu chứng rõ ràng và thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm. Một số ít trường hợp có thể đau tức nhẹ hạ sườn phải hoặc chán ăn thoáng qua.

Để bảo vệ gan, vị chuyên gia nhấn mạnh người dân cần hạn chế rượu bia, giảm món nhiều mỡ, ăn cân bằng đạm - béo - đường, kiểm soát cân nặng và kiểm soát tốt bệnh nền như đái tháo đường. An toàn thực phẩm cũng là yếu tố quan trọng.

"Cách bảo vệ gan tốt nhất không phải là tìm mẹo giải rượu, mà là hạn chế hoặc ngừng hẳn rượu bia. Với người có bệnh gan, đó là nguyên tắc bắt buộc", bác sĩ Quân khuyến cáo.

Phương Anh - Đinh Hà