Bệnh hô hấp gia tăng trong đợt nắng nóng

Người dân đến khám tại Bệnh viện Phổi Đà Nẵng tăng 36% so với cùng kỳ năm 2025. Ảnh: DUY AN

Số ca bệnh tăng mạnh

Bác sĩ Nguyễn Quốc Huy, Trưởng khoa Nội 2 (Bệnh viện Phổi Đà Nẵng) cho biết, tổng số lượt khám trong đợt nắng nóng tăng 36% so với cùng kỳ năm 2025.

Trước áp lực gia tăng bệnh nhân, bệnh viện chủ động nâng quy mô giường bệnh kế hoạch từ 130 lên 142 giường (tăng khoảng 9%) nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị.

Tuy nhiên, công suất sử dụng giường thực tế vẫn duy trì ở mức cao, trung bình 112%. Theo bác sĩ Huy, điều này cho thấy số lượng bệnh nhân nhập viện đang tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng quy mô, phản ánh rõ tác động của thời tiết nắng nóng kéo dài.

Thực tế điều trị ghi nhận nhiều trường hợp bệnh lý hô hấp với biểu hiện đa dạng. Một số bệnh nhân trẻ tuổi nhập viện với các triệu chứng như ho, tức ngực, khó thở, sụt cân hoặc ớn lạnh về chiều, thở mệt và được chẩn đoán viêm phổi.

Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân lớn tuổi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nhập viện trong tình trạng đợt cấp, thậm chí phải cấp cứu do sốc nhiệt và kiệt sức. Số ca bệnh nặng cần chăm sóc cấp I tăng khoảng 200%.

Tại Bệnh viện Đà Nẵng, nắng nóng kéo dài cũng ghi nhận xu hướng gia tăng các bệnh lý hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi, hen phế quản và các đợt bộc phát cấp của COPD.

Lý giải nguyên nhân, bác sĩ Nguyễn Quốc Huy cho biết, thời tiết nắng nóng là điều kiện thuận lợi để virus, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh phát triển mạnh.

Nhiệt độ cao khiến cơ thể dễ mất nước, mệt mỏi. Niêm mạc đường hô hấp vì vậy bị tổn thương. Đây là điều kiện để các tác nhân gây bệnh xâm nhập, làm gia tăng các bệnh lý như viêm phổi.

Đáng lưu ý, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột (sốc nhiệt) cũng tác động tiêu cực đến cơ thể. Cụ thể, tình trạng này làm suy yếu hệ miễn dịch. Khi co mạch xảy ra, lưu lượng máu đến các mô giảm. Điều này hạn chế khả năng vận chuyển tế bào miễn dịch để chống lại vi khuẩn.

Đồng thời, việc hít thở không khí lạnh đột ngột có thể gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp. Từ đó, dễ dẫn đến co thắt phế quản, gây ho và khó thở.

Bác sĩ Nguyễn Hứa Quang khám và tư vấn cho bệnh nhân tại Bệnh viện Đà Nẵng. Ảnh: DUY AN

Bác sĩ Nguyễn Hứa Quang, Trưởng khoa Nội hô hấp - Miễn dịch dị ứng (Bệnh viện Đà Nẵng) phân tích thêm, môi trường nắng nóng làm gia tăng bụi mịn, tia cực tím và các yếu tố kích thích. Những yếu tố này dễ gây viêm và co thắt phế quản. Từ đó, làm tăng nguy cơ khởi phát hoặc làm nặng các bệnh hô hấp mạn tính.

Ngoài yếu tố thời tiết, nhiều thói quen sinh hoạt chưa phù hợp cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, như sử dụng điều hòa ở nhiệt độ quá thấp, thường xuyên thay đổi môi trường nóng - lạnh đột ngột, uống không đủ nước, sử dụng nước quá lạnh hoặc tắm ngay sau khi đi nắng về... Những yếu tố này có thể gây “sốc nhiệt”, làm suy giảm miễn dịch tại đường hô hấp.

Cần chủ động phòng bệnh hô hấp

Bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh bệnh hô hấp trong mùa nắng nóng.

Bác sĩ Nguyễn Hứa Quang nhấn mạnh, nắng nóng và tình trạng sốc nhiệt ảnh hưởng nhiều đến trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh hô hấp mạn tính. Do đó, đây là những nhóm cần đặc biệt chú ý phòng ngừa.

Đối với bệnh nhân mắc các bệnh hô hấp mạn tính như hen phế quản, COPD, cần tuân thủ điều trị và sử dụng thuốc duy trì theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Theo bác sĩ Quang, người dân cần tránh thay đổi đột ngột giữa môi trường nóng và lạnh, nên dành thời gian thích nghi khoảng 5 - 10 phút khi di chuyển giữa hai môi trường.

Bên cạnh đó, hạn chế sử dụng nước quá lạnh ngay sau khi đi nắng về và duy trì vệ sinh mũi họng thường xuyên.

Người dân tiêm vắc xin phòng cúm để phòng ngừa bệnh hô hấp trong mùa nắng nóng. Ảnh: DUY AN

Trong khi đó, bác sĩ Nguyễn Quốc Huy cho biết, việc duy trì chế độ dinh dưỡng và bù nước hợp lý là yếu tố quan trọng để phòng bệnh. Người dân nên uống từ 2 - 3 lít nước mỗi ngày, chia thành nhiều lần, đồng thời tăng cường rau xanh và trái cây giàu vitamin để nâng cao sức đề kháng.

Ngoài ra, cần sắp xếp sinh hoạt phù hợp, hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 - 14 giờ. Nếu buộc phải ra ngoài, cần sử dụng khẩu trang và các phương tiện bảo hộ chống nắng.

Việc sử dụng điều hòa nên duy trì ở mức 26 - 28°C, tránh để quạt thổi trực tiếp vào người và hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Người dân cần chủ động theo dõi sức khỏe để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh hô hấp. Ảnh: DUY AN

Bên cạnh đó, người dân cần giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống, như rửa tay thường xuyên, súc họng bằng nước muối sinh lý, giữ không gian sống thông thoáng. Việc tiêm vaccine phòng cúm, phế cầu, RSV… cũng góp phần tăng cường khả năng phòng bệnh.

Các bác sĩ lưu ý, người dân cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, hụt hơi, thở khò khè, ho kéo dài, ho khạc đàm bất thường (đặc biệt khi đàm chuyển màu xanh, vàng hoặc lẫn máu), đau tức ngực, sốt cao và mệt mỏi toàn thân. Những biểu hiện này cần được theo dõi sát, nhất là ở nhóm nguy cơ cao để hạn chế biến chứng nặng.

Nắng nóng và nguy cơ với sức khỏe của trẻ

Đông Nam Á ứng phó nắng nóng gay gắt

Đề phòng sốc nhiệt do nắng nóng kéo dài