Bệnh viện nói không với thuốc lá: Khẩu hiệu hay 'yêu cầu sinh tử'?

Mục tiêu tối hậu của mọi cơ sở khám, chữa bệnh là tối ưu hóa chất lượng điều trị và cứu sống người bệnh. Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh trình độ chuyên môn của y bác sĩ và trang thiết bị hiện đại, yếu tố môi trường điều trị đóng một vai trò quyết định.

Môi trường ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm khói thuốc lá, là kẻ thù giấu mặt làm giảm hiệu quả điều trị và gia tăng rủi ro y khoa. Do đó, việc Bộ Y tế ban hành bộ tài liệu hướng dẫn "Xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc" là một đòi hỏi chuyên môn tất yếu và khắt khe nhằm bảo vệ sự an toàn của người bệnh. Đây không phải là khẩu hiệu hay phong trào thi đua mà là yêu cầu tất yếu để đảm bảo môi trường “an toàn” cho bệnh nhân.

Đã đến lúc ngừng xem "nói không với thuốc lá" là phong trào thi đua, bởi đây chính là "yêu cầu sinh tử"

Dưới góc nhìn y học, khói thuốc lá tác động tiêu cực đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể và can thiệp sâu sắc vào quá trình sinh học của việc chữa lành vết thương. Khí carbon monoxide (CO) trong khói thuốc khi hít vào sẽ cạnh tranh vị trí gắn oxy với hemoglobin trong máu, làm giảm lượng oxy đến các mô và cơ quan tổn thương. Khói thuốc còn gây co mạch, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng vết thương, từ đó làm chậm tiến trình liền sẹo sau phẫu thuật, tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và hoại tử mô.

Đặc biệt đối với bệnh nhân nội trú, khói thuốc lá kích thích tăng tiết đờm dãi, giảm cử động của lông chuyển đường hô hấp, làm tăng tần suất xuất hiện các cơn suy hô hấp cấp, viêm phổi hậu phẫu. Nhiều nghiên cứu lâm sàng khẳng định, bệnh nhân tiếp xúc với khói thuốc có tỷ lệ gặp biến chứng tim mạch và hô hấp cao gấp 2-3 lần so với bệnh nhân được nằm trong môi trường trong lành.

Một bệnh viện văn minh, hiện đại không thể là nơi mà người bệnh phải lấy tay che mũi vì ngửi thấy mùi thuốc lá tại hành lang hay nhà vệ sinh. Việc thực hiện nghiêm túc môi trường không khói thuốc giúp nâng cao uy tín và hình ảnh của bệnh viện trong mắt người dân.

"Xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc" là một đòi hỏi chuyên môn tất yếu và khắt khe nhằm bảo vệ sự an toàn của người bệnh

Không gian thoáng đãng, sạch sẽ, không mùi khói thuốc giúp người bệnh có tâm lý thoải mái, an tâm dưỡng bệnh, từ đó nâng cao chỉ số hài lòng của người bệnh đối với dịch vụ y tế.

Đồng thời, mô hình này giúp giảm bớt gánh nặng công việc cho điều dưỡng và bác sĩ, khi họ không phải mất thời gian xử lý các biến chứng hô hấp ngoài ý muốn do khói thuốc gây ra, tập trung nguồn lực tốt nhất cho các ca bệnh nặng.

Bệnh viện thường là nơi có mật độ người qua lại đông đúc, việc quản lý hành vi hút thuốc của người nhà bệnh nhân gặp rất nhiều khó khăn nếu không có một quy trình chuẩn hóa.

Hướng dẫn của Bộ Y tế đóng vai trò như một cẩm nang hành động thiết thực, giúp các bệnh viện thiết lập kỷ cương thông qua việc phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng phòng ban, thiết lập hệ thống giám sát chéo, xử phạt nghiêm minh hành vi vi phạm. Sự quyết liệt này là cần thiết để bảo vệ tính mạng người bệnh, biến bệnh viện thành không gian vô trùng và an toàn đúng nghĩa.

Tuy nhiên thực tế cho thấy, việc xây dựng môi trường y tế không khói thuốc không thể là cuộc chiến đơn độc của riêng ngành y, mà đòi hỏi sự chung tay quyết liệt của toàn cộng đồng.

Việc xây dựng môi trường y tế không khói thuốc không thể là cuộc chiến đơn độc của riêng ngành y, mà đòi hỏi sự chung tay quyết liệt của toàn cộng đồng

Bệnh viện là nơi điều trị cho những người có thể trạng yếu ớt nhất, nơi một làn khói nhỏ cũng có thể trở thành tác nhân định đoạt sinh mạng của bệnh nhân suy hô hấp hay trẻ sơ sinh. Nếu người nhà và bệnh nhân vẫn cố tình hút thuốc trộm, còn cộng đồng vẫn dung túng cho hành vi này, thì mọi nỗ lực của bác sĩ và những tấm biển cấm đều trở nên vô nghĩa.

Chỉ khi mỗi cá nhân tự giác từ bỏ điếu thuốc lúc bước qua cổng bệnh viện, và xã hội cùng lên tiếng giám sát, chúng ta mới có thể tạo ra một lá chắn an toàn, trả lại bầu không khí trong lành đúng nghĩa để cứu người.

Nói không với thuốc lá tại bệnh viện là một mệnh lệnh chuyên môn tối cao của ngành y. Thực hiện tốt phong trào "Cơ sở y tế không khói thuốc" chính là giải pháp gốc rễ để nâng cao chất lượng điều trị, mang lại cơ hội sống khỏe mạnh và trọn vẹn hơn cho nhân dân.