Bị 16 trường đại học từ chối nhưng lại được Google tuyển dụng

Một nam thanh niên người Mỹ gốc Hoa, người từng gây chú ý khi được Google tuyển dụng làm kỹ sư phần mềm dù bị 16 trong số 18 trường đại học mà anh nộp đơn từ chối, bất chấp thành tích học tập xuất sắc đã giành được thắng lợi pháp lý quan trọng trong vụ kiện cáo buộc hành vi phân biệt đối xử với các ứng viên gốc Á trong quy trình tuyển sinh đại học.

Theo tin tức từ tờ New York Post và các phương tiện truyền thông khác vào ngày 30/8 (giờ địa phương), một tòa án liên bang Hoa Kỳ đã phán quyết rằng vụ kiện về quyền công dân do Stanley Zhong (21 tuổi) và cha anh, ông Nan Zhong, đệ trình chống lại Đại học Washington có thể tiếp tục được xem xét đối với một số nội dung khiếu nại. Mặc dù tòa án chấp thuận một phần kiến ​​nghị bác bỏ vụ kiện của nhà trường, nhưng tòa đã không bác bỏ cáo buộc dựa trên Mục VI (Title VI) của Đạo luật Quyền Công dân, vốn là lập luận trọng tâm trong vụ kiện của các nguyên đơn.

Stanley cùng cha mình đã đệ đơn kiện một số trường đại học, bao gồm Đại học Washington, hệ thống Đại học California (UC), Đại học Michigan và Đại học Cornell. Họ cáo buộc rằng, các cơ sở giáo dục này áp dụng quy trình tuyển sinh có tính chất phân biệt đối xử, gây bất lợi cho các ứng viên người Mỹ gốc Á có năng lực xuất sắc.

Phán quyết này mở đường cho giai đoạn thu thập và công khai chứng cứ (quy trình "discovery") trong vụ kiện chống lại Đại học Washington. Nhờ đó, các nguyên đơn hiện có thể yêu cầu nhà trường cung cấp các tài liệu nội bộ, thông tin trao đổi giữa các quan chức và dữ liệu liên quan đến quy trình tuyển sinh.

Cha của Stanley, ông Nan Zhong, phát biểu: "Quyết định của thẩm phán về việc bác bỏ đề nghị hủy vụ kiện của nhà trường là một bước tiến quan trọng. Giờ đây, chúng tôi có thể yêu cầu các tài liệu nội bộ, thông tin trao đổi và quan trọng nhất là dữ liệu tuyển sinh".

Tuy nhiên, quyết định này chưa phải là chiến thắng cuối cùng công nhận hành vi phân biệt đối xử của nhà trường, thay vào đó, nó có nghĩa là tòa án cho phép vụ kiện tiếp tục với phiên xét xử về nội dung vụ việc đối với một số cáo buộc. Đại học Washington nhấn mạnh rằng, tòa án đã bác bỏ một số lượng đáng kể các cáo buộc, cũng như bác bỏ đơn kiện của hai trong số ba nguyên đơn.

Trước khi vụ kiện diễn ra, hồ sơ cá nhân của Stanley đã thu hút sự chú ý tại Mỹ. Cậu tốt nghiệp Trường Trung học Gunn ở Palo Alto, California vào năm 2023. Stanley đạt 1.590/1.600 điểm SAT và có điểm trung bình (GPA) có trọng số là 4,42, xếp trong top 9% học sinh xuất sắc nhất khóa. Ngoài ra, cậu còn sáng lập một công ty khởi nghiệp cung cấp dịch vụ chữ ký điện tử miễn phí, dự án từng được Amazon Web Services (AWS) giới thiệu. Được biết, cậu đã thu hút sự chú ý của Google thông qua các cuộc thi lập trình từ khi mới 13 tuổi.

Tuy nhiên, kết quả nộp đơn vào đại học lại không như mong đợi. Cậu bị từ chối bởi 16 trong số 18 trường đại học mà mình đã nộp đơn. Dù được Đại học Maryland và Đại học Texas tại Austin chấp nhận, cậu quyết định không theo học đại học, thay vào đó, vào mùa Thu năm 2023, cậu chấp nhận lời mời làm việc toàn thời gian tại Google với tư cách là kỹ sư phát triển phần mềm, một vị trí thường đòi hỏi bằng Tiến sĩ hoặc kinh nghiệm thực tế tương đương.

Gia đình Stanley cho biết, họ đã đệ đơn kiện sau hơn một năm nghiên cứu các xu hướng tuyển sinh đại học và đi đến kết luận rằng tồn tại sự phân biệt đối xử mang tính hệ thống đối với các ứng viên gốc Á. Tuy nhiên, các trường đại học đã bác bỏ những cáo buộc về hành vi phân biệt đối xử. Đại học Washington lập luận rằng, sự cạnh tranh để được nhận vào Trường Khoa học Máy tính & Kỹ thuật Paul G. Allen diễn ra vô cùng gay gắt, đồng thời, với tư cách là một trường đại học công lập của tiểu bang, trường ưu tiên các cư dân tại Washington, dẫn đến việc phần lớn thí sinh đến từ các tiểu bang khác bị từ chối.

Tương tự, Đại học California khẳng định rằng, họ tuân thủ cả luật pháp tiểu bang lẫn luật liên bang về việc cấm xem xét yếu tố chủng tộc trong các quyết định tuyển sinh.