Miễn học phí, đầu năm phụ huynh còn cần chuẩn bị những khoản gì?

Từ năm học 2025-2026, trẻ mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông tại cơ sở giáo dục công lập được miễn học phí theo quy định của Nhà nước.

Bước sang năm học 2026-2027, chính sách này tiếp tục mang lại hỗ trợ thiết thực cho các gia đình có con trong độ tuổi đi học.

Tuy nhiên, học phí chỉ là một phần trong tổng chi phí của một năm học. Bên cạnh khoản đã được miễn, phụ huynh vẫn có thể cần chuẩn bị thêm cho việc ăn bán trú, đưa đón, bảo hiểm y tế, sách vở, đồng phục hoặc một số hoạt động giáo dục khác tùy theo nhu cầu và điều kiện của từng trường. Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất từng khoản để có kế hoạch chi tiêu phù hợp.

Tiền ăn, bán trú phụ thuộc nhu cầu và cách tổ chức của từng trường

Với những trường tổ chức bán trú, tiền ăn là khoản quen thuộc với nhiều gia đình. Ngoài suất ăn, tùy cách tổ chức tại mỗi cơ sở giáo dục có thể có thêm những chi phí phục vụ bán trú hoặc chăm sóc học sinh trong thời gian ở trường.

Các cơ sở giáo dục chuẩn bị điều kiện phục vụ bữa ăn bán trú trước năm học 2026-2027. Chinhphu.vn/Thiện Tâm.

Các khoản này không thuộc học phí mà là chi phí gắn với dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục. Mức thu và cách tổ chức có thể khác nhau giữa các địa phương, tùy quy định của UBND cấp tỉnh và điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục.

Vì vậy, khi nhận thông báo đầu năm, phụ huynh nên xem kỹ nội dung từng khoản để biết khoản nào liên quan đến tiền ăn, bán trú hoặc dịch vụ mà con mình sử dụng. Việc nắm rõ thông tin ngay từ đầu sẽ giúp gia đình chủ động hơn trong việc cân đối chi tiêu cho cả năm học.

Đưa đón học sinh là một dịch vụ riêng

Tại một số trường, dịch vụ xe đưa đón được tổ chức để hỗ trợ những gia đình có nhu cầu. Khoản này cũng không phải học phí.

Nếu sử dụng xe đưa đón, phụ huynh nên quan tâm đến một số thông tin cơ bản như đơn vị vận hành, tuyến đường, thời gian đón trả, mức phí và quy trình bàn giao học sinh.

Với gia đình không sử dụng dịch vụ này, chi phí đưa đón sẽ phụ thuộc vào phương án riêng của từng gia đình. Cách hiểu này giúp phụ huynh phân biệt rõ hơn giữa khoản học phí đã được miễn và những dịch vụ phát sinh theo nhu cầu thực tế.

BHYT vẫn là khoản cần tính trong kế hoạch đầu năm

Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những khoản phụ huynh cần lưu ý khi chuẩn bị cho năm học mới.

Năm học 2026-2027, học sinh, sinh viên được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT.

Với mức tham chiếu hiện hành là 2,53 triệu đồng/tháng, tổng mức đóng BHYT của một học sinh, sinh viên là 113.850 đồng/tháng, tương đương 1.366.200 đồng cho 12 tháng.

Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 683.100 đồng/năm. Nếu chỉ tính theo mức hỗ trợ tối thiểu này, phần gia đình đóng tương ứng là 683.100 đồng/năm.

Tại một số địa phương, mức hỗ trợ có thể cao hơn nên số tiền thực tế phụ huynh phải đóng có thể thấp hơn.

Với những học sinh đã tham gia BHYT theo nhóm đối tượng khác, việc tham gia được thực hiện theo nhóm đó.

Sách vở, đồng phục và đồ dùng học tập nên chuẩn bị theo nhu cầu thực tế

Dù học phí được miễn, phụ huynh vẫn cần tính tới các chi phí cá nhân như sách, vở, đồng phục và dụng cụ học tập. Đây là những khoản gắn trực tiếp với việc học và sinh hoạt của học sinh.

Tuy nhiên, không phải năm học mới nào cũng đồng nghĩa với việc phải mua mới toàn bộ. Nếu đồng phục cũ còn phù hợp, sách hoặc dụng cụ học tập vẫn sử dụng tốt, gia đình có thể cân nhắc tiếp tục dùng để tiết kiệm chi phí.

Việc chuẩn bị theo danh mục thực tế cũng giúp tránh tình trạng mua nhiều nhưng không sử dụng hết. Đối với những gia đình có từ hai con trở lên cùng đi học, cách tận dụng hợp lý sách vở và đồ dùng còn tốt có thể giúp giảm đáng kể tổng chi phí đầu năm.

Sách giáo khoa được chuẩn bị phục vụ năm học mới 2026-2027. Ảnh: Văn Hiền/NXBGDVN.

Ngoại ngữ, STEM, kỹ năng sống: Nên tìm hiểu kỹ trước khi đăng ký

Bên cạnh chương trình học chính khóa, nhiều trường hiện tổ chức thêm các hoạt động như ngoại ngữ tăng cường, STEM/STEAM, kỹ năng sống, nghệ thuật, thể thao, công nghệ hoặc hoạt động trải nghiệm.

Mỗi chương trình có thể có cách tổ chức và cơ chế tài chính khác nhau.

Vì vậy, khi nhận thông tin từ nhà trường, phụ huynh nên tìm hiểu một số nội dung cơ bản như chương trình học gì, đơn vị nào tổ chức, thời lượng ra sao, mức phí thế nào và hình thức đăng ký được thực hiện theo nguyên tắc nào.

Việc tìm hiểu trước không chỉ giúp phụ huynh cân đối chi phí mà còn giúp lựa chọn chương trình phù hợp với nhu cầu, sở thích và khả năng của con.

Đây cũng là cách để gia đình chủ động hơn khi thị trường dịch vụ giáo dục ngày càng đa dạng với nhiều chương trình ngoại ngữ, công nghệ, STEM và kỹ năng.

Kinh phí Ban đại diện cha mẹ học sinh được thực hiện trên tinh thần tự nguyện

Một nội dung thường được phụ huynh quan tâm đầu năm là kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Theo quy định hiện hành, nguồn kinh phí này được hình thành từ sự ủng hộ tự nguyện của cha mẹ học sinh và các nguồn tài trợ hợp pháp khác.

Pháp luật không quy định một mức đóng góp bình quân bắt buộc đối với các phụ huynh.

Vì vậy, khi trao đổi về kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, điều quan trọng là các bên cùng hiểu đúng nguyên tắc tự nguyện, công khai và sử dụng đúng mục đích.

Điều này giúp hoạt động phối hợp giữa gia đình và nhà trường được thực hiện trên tinh thần đồng thuận, chia sẻ và minh bạch.

Phụ huynh nên chủ động nắm rõ từng khoản đầu năm

Mỗi gia đình có thể có mức chi cho năm học khác nhau, tùy cấp học, địa phương, loại hình trường và nhu cầu sử dụng dịch vụ.

Thay vì chỉ nhìn vào tổng số tiền cần đóng, phụ huynh có thể chủ động tìm hiểu 4 nội dung:

1. Khoản này dùng cho hoạt động nào?

2. Mức thu được xác định theo căn cứ nào?

3. Con mình có sử dụng dịch vụ này hay không?

4. Khoản đó thuộc học phí, dịch vụ hay đóng góp tự nguyện?

Việc nắm rõ từng khoản giúp phụ huynh lập kế hoạch chi tiêu chính xác hơn và đồng thời hiểu rõ hơn những quyền lợi mà chính sách miễn học phí mang lại.

Miễn học phí không có nghĩa chi phí cho một năm học hoàn toàn bằng 0. Tuy nhiên, khi phân biệt rõ học phí với các khoản phục vụ học tập và sinh hoạt khác, phụ huynh sẽ dễ dàng hơn trong việc chuẩn bị ngân sách, lựa chọn dịch vụ phù hợp và đồng hành cùng con trong năm học mới.