Bị dị ứng thời tiết nên làm gì?

Vì sao thời tiết thay đổi lại gây dị ứng?

Không ít người chỉ cần trời trở lạnh, độ ẩm tăng cao hoặc nắng nóng kéo dài là lập tức xuất hiện các triệu chứng như nổi mề đay, ngứa da, hắt hơi, chảy nước mũi, thậm chí khó thở.

Nguyên nhân chính gây dị ứng thời tiết xuất phát từ sự thay đổi bất thường của môi trường như nhiệt độ (nóng – lạnh), độ ẩm không khí, gió mùa, cũng như sự gia tăng đột ngột của các dị nguyên trong không khí như phấn hoa, nấm mốc, bụi mịn.

Về cơ chế, khi cơ thể tiếp xúc với các yếu tố bất lợi này, hệ miễn dịch ở những người có cơ địa nhạy cảm sẽ "nhận diện nhầm" chúng là tác nhân có hại. Từ đó, cơ thể kích hoạt phản ứng phòng vệ quá mức bằng cách giải phóng hàng loạt chất trung gian hóa học, đặc biệt là histamin. Chính histamin là tác nhân trực tiếp gây nên các biểu hiện điển hình của dị ứng như: Nổi mề đay, mẩn đỏ; Ngứa ngáy, châm chích ngoài da; Hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong; Nghẹt mũi, ho khan; Cảm giác khó thở hoặc nặng ngực.

Ở những người có cơ địa dị ứng, phản ứng này thường xảy ra nhanh và dữ dội hơn, khiến triệu chứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời.

Do có liên quan đến yếu tố cơ địa và rối loạn miễn dịch, dị ứng thời tiết hiện chưa thể điều trị dứt điểm hoàn toàn. Mục tiêu điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng trong mỗi đợt bùng phát, hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng và phòng ngừa tái phát.

Dị ứng thời tiết gây ra cảm giác khó chịu cho người bệnh.

Bị dị ứng thời tiết nên làm gì?

Khi xuất hiện các dấu hiệu dị ứng, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà sau:

1. Hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng

Hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng là nguyên tắc quan trọng hàng đầu. Người bệnh nên tránh ra ngoài khi trời nhiều gió, nhiều phấn hoa. Đeo khẩu trang đạt chuẩn khi ra đường.

Hạn chế tiếp xúc với khói bụi, môi trường ô nhiễm, nước bẩn. Không nuôi thú cưng trong phòng ngủ nếu có cơ địa dị ứng với lông động vật. Vào những ngày độ ẩm cao, cần giữ nhà cửa thông thoáng, tránh để nấm mốc phát triển.

2. Giữ vệ sinh môi trường sống

Không gian sống sạch sẽ giúp giảm đáng kể lượng dị nguyên trong không khí. Người bệnh nên thường xuyên giặt chăn ga, gối, khăn mặt bằng nước nóng. Hút bụi nhà cửa, đặc biệt là thảm, rèm cửa, ghế sofa.

Lau dọn các bề mặt dễ bám bụi. Có thể sử dụng máy lọc không khí để cải thiện chất lượng không khí trong phòng.

3. Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch. Người bị dị ứng thời tiết nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C và chất chống oxy hóa.

Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải độc tố. Có thể sử dụng trà xanh chứa EGCG tự nhiên giúp tăng cường miễn dịch. Bên cạnh đó, cần hạn chế các thực phẩm có khả năng làm tăng phản ứng viêm.

Dị ứng thời tiết cần kiêng gì?

Mặc dù thực phẩm không trực tiếp gây dị ứng thời tiết, nhưng một số loại có thể làm triệu chứng trở nên trầm trọng hơn.

Thực phẩm chế biến sẵn

Xúc xích, thịt xông khói, đồ hộp, thức ăn nhanh thường chứa nhiều muối, đường, chất bảo quản và phụ gia nhân tạo. Các thành phần này có thể làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể.

Thực phẩm nhiều dầu mỡ, chất béo bão hòa

Các món chiên rán như gà rán, khoai tây chiên, bánh chiên… chứa nhiều chất béo có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và làm nặng thêm triệu chứng dị ứng.

Đồ uống có gas, nhiều đường

Nước ngọt, soda, nước tăng lực chứa nhiều đường tinh luyện và caffeine, có thể kích thích phản ứng viêm và làm cơ thể mệt mỏi hơn.

Thực phẩm giàu histamin

Rượu vang đỏ, sô cô la, phô mai ủ lâu năm có thể làm tăng lượng histamin trong cơ thể, khiến triệu chứng ngứa, nổi mề đay, nghẹt mũi trầm trọng hơn.

Thực phẩm dễ gây dị ứng theo cơ địa

Một số người có thể nhạy cảm với trứng, sữa, đậu nành, gluten hoặc hải sản. Nếu nhận thấy triệu chứng nặng lên sau khi ăn các thực phẩm này, cần trao đổi với bác sĩ để được tư vấn.

Điều trị dị ứng thời tiết như thế nào?

Hiện nay, điều trị dị ứng thời tiết tập trung vào kiểm soát triệu chứng và phòng ngừa tái phát.

Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, các thuốc thường được sử dụng gồm: Thuốc kháng histamin giúp giảm ngứa, hắt hơi, chảy nước mũi. Corticosteroid dạng uống hoặc xịt mũi trong trường hợp viêm nặng. Thuốc chống viêm hoặc giãn phế quản nếu có triệu chứng hô hấp. Việc dùng thuốc cần có chỉ định chuyên môn, không tự ý lạm dụng để tránh tác dụng phụ.

Một số thảo dược như gừng, nghệ, trà xanh có đặc tính chống viêm và hỗ trợ miễn dịch. Uống trà gừng hoặc trà xanh hằng ngày có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng ho, hắt hơi, ngứa. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị khi triệu chứng nặng.

Điều chỉnh lối sống bằng cách ngủ đủ 7–8 giờ mỗi đêm. Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài. Tập thể dục nhẹ nhàng, đều đặn để tăng cường sức đề kháng. Tránh hút thuốc lá và hạn chế rượu bia vì có thể làm tình trạng dị ứng trầm trọng hơn.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi dị ứng kéo dài nhiều ngày không cải thiện. Nổi mề đay toàn thân kèm phù môi, mí mắt. Khó thở, thở khò khè. Tái phát nhiều lần trong năm.

Việc thăm khám chuyên khoa Da liễu hoặc Dị ứng – Miễn dịch giúp xác định chính xác nguyên nhân và có phác đồ điều trị phù hợp, tránh biến chứng nguy hiểm.

Tóm lại: Dị ứng thời tiết tuy không phải bệnh lý nguy hiểm tức thì, nhưng nếu chủ quan có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Chủ động phòng ngừa, điều chỉnh lối sống và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế tái phát và nâng cao chất lượng cuộc sống.

BS. Nguyễn Thu Nguyệt