Bi kịch từ những cuộc rượt đuổi trên đường

Hai người mẹ, hai nỗi đau khác nhau nhưng đều bắt nguồn từ sự hiếu thắng của tuổi trẻ. Chỉ từ những mâu thuẫn bộc phát, những cuộc hẹn "giải quyết" để thể hiện bản thân, nhiều thanh, thiếu niên đã biến đường phố thành nơi truy đuổi, hỗn chiến. Cái giá phải trả không chỉ là những bản án nghiêm khắc dành cho người gây án mà còn là những sinh mạng bị cướp đi, những gia đình mãi mãi mất con và những nỗi đau không thể bù đắp.

Giá đắt cho sự hiếu thắng

Phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Tài Trung (sinh năm 2006) ở phường Phương Liễu và 3 bị cáo khác diễn ra trong không khí nặng nề. Trung và Nguyễn Đình Phú (sinh năm 2006) ở phường Quế Võ bị Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh truy tố về các tội “Giết người” và "Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng".

Hai bị cáo khác bị truy tố về tội gây rối trật tự công cộng; nhiều đối tượng liên quan được tách ra xét xử ở phiên tòa khác hoặc xử lý theo hình thức khác do chưa đủ tuổi thành niên.

Phiên tòa xét xử các bị cáo gây rối trật tự công cộng ở phường Việt Yên và một số địa bàn lân cận.

Theo cáo trạng, sau khi bị một nhóm thanh niên xịt hơi cay trên đường, Nguyễn Tài Trung gọi thêm Phú mang theo thanh giáo tự chế đi tìm nhóm thanh niên kia để trả thù. Cùng thời điểm, một nhóm thanh, thiếu niên khác, trong đó có Trần Trọng Đ (sinh năm 2011) ở phường Phương Liễu, cũng điều khiển xe máy "lượn trên đường".

Hai nhóm nhiều lần rú ga, bấm còi, khiêu khích rồi truy đuổi nhau trên quốc lộ 18 với tốc độ cao, lạng lách, đánh võng suốt nhiều cây số. Khi đến khu vực phường Quế Võ, Trung ngồi sau xe máy do Phú điều khiển dùng giáo đâm trúng lưng Trần Trọng Đ. Dù được đưa đi cấp cứu nhưng Đ không qua khỏi.

Ngày 26/6 mới đây, Trung, Phú và nhiều bị cáo bị đưa ra xét xử. Quá trình diễn ra phiên tòa, thân nhân của nạn nhân Đ, nhất là người mẹ bày tỏ sự đau đớn, bức xúc trước nỗi đau mất đứa con trai mới 14 tuổi. Khi được hỏi về yêu cầu đối với các bị cáo, bà nghẹn giọng: "Không gì có thể bù đắp được mạng sống của con tôi", câu trả lời của bà khiến cả phòng xử án lặng đi.

Phía bên bị cáo, bố mẹ Trung và thân nhân các bị cáo khác lặng lẽ ngồi thu mình ở góc phòng. Từ đầu đến cuối phiên xử, mẹ của Trung nhiều lần xin lỗi gia đình bị hại và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho con trai mình để có cơ hội sửa sai. Bà cho rằng khi phạm tội, Trung còn quá trẻ, nhận thức pháp luật và hậu quả hành vi còn hạn chế, đồng thời hứa sẽ cố gắng khắc phục, bù đắp phần nào những mất mát do hành vi của con mình gây ra.

Đến cuối phiên tòa, gia đình các bị cáo và phía bị hại cũng có sự cảm thông với nỗi đau của nhau. Sau khi nghe các bị cáo xin lỗi, mẹ của bị hại Đ đã đề nghị Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo. Xem xét toàn diện vụ án, Hội đồng xét xử tuyên phạt Nguyễn Tài Trung 16 năm 6 tháng tù; Nguyễn Đình Phú 15 năm tù; hai bị cáo còn lại lần lượt bị tuyên mức án tương xứng.

Phiên tòa kết thúc, phía bên kia hành lang, mẹ của Trung vội vã chạy theo chiếc xe chở phạm nhân khuất dần sau cánh cổng Tòa án. Còn mẹ nạn nhân Đ cũng lặng lẽ rời tòa. Hai người mẹ, hai nỗi đau. Một người mất con mãi mãi. Một người còn con nhưng phải chờ đợi trong những năm tháng dài đằng đẵng.

Không còn là những vụ việc cá biệt

Vụ án nói trên không phải là câu chuyện cá biệt. Thống kê của Công an tỉnh, 6 tháng đầu năm nay, toàn tỉnh phát hiện 53 vụ phạm pháp hình sự liên quan đến các nhóm thanh, thiếu niên, với sự tham gia của 604 đối tượng; trong đó đã khởi tố 52 vụ, 524 bị can.

Trong số này có 45 vụ gây rối trật tự công cộng, gây rối trật tự công cộng và giết người; hậu quả làm 7 người chết, 29 người bị thương.

Các đối tượng tham gia vụ gây rối trật tự công cộng từ địa bàn một số xã thuộc huyện Hiệp Hòa (cũ) sang phường Kinh Bắc bị tạm giữ.

Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh vừa hoàn thành kết luận điều tra vụ án giết người và gây rối trật tự công cộng liên quan đến nhiều thanh, thiếu niên xảy ra rạng sáng ngày 28/3 vừa qua tại địa bàn 5 xã, phường: Từ Sơn, Đồng Nguyên, Tam Sơn, Võ Cường, Tiên Du. Hậu quả vụ việc, 1 thiếu niên ở phường Thuận Thành tử vong.

Tại vụ án này, 2 bị can bị khởi tố về tội giết người và gây rối trật tự công cộng; 14 bị can khác bị khởi tố về tội gây rối trật tự công cộng. Trong số 16 bị can có tới 11 đối tượng chưa đủ 18 tuổi.

Những con số và các vụ án liên tiếp xảy ra cho thấy đây không còn là hiện tượng đơn lẻ. Từ các vụ án gây rối trật tự công cộng trên địa bàn tỉnh thời gian qua cho thấy, phần lớn thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật đều có điểm chung là thiếu sự quản lý, đồng hành của gia đình; bị tác động bởi môi trường mạng xã hội, tâm lý thích thể hiện, thích khẳng định bản thân và dễ bị lôi kéo bởi bạn bè xấu.

Sự quan tâm giáo dục của gia đình, nhà trường và địa phương còn những hạn chế. Vì thế, chỉ một mâu thuẫn rất nhỏ cũng có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến những cuộc truy đuổi, hỗn chiến và những vụ án đặc biệt nghiêm trọng.

6 tháng đầu năm nay, toàn tỉnh phát hiện 53 vụ phạm pháp hình sự liên quan đến các nhóm thanh, thiếu niên, với 604 đối tượng tham gia; trong đó, đã khởi tố 52 vụ, 524 bị can.

Cũng bắt đầu từ vụ gây rối trật tự công cộng, rạng sáng 21/6 vừa qua, trên quốc lộ 31, đoạn qua phường Chũ, một số nhóm thanh, thiếu niên của xã Lục Ngạn và phường Chũ đã tham gia tụ tập, điều khiển xe máy tốc độ cao, đuổi nhau gây rối trên tuyến giao thông.

Theo người dân địa phương, trên đường di chuyển từ phường Chũ về hướng xã Lục Ngạn, do không làm chủ tốc độ, xe máy chở 3 thiếu niên (sinh năm 2009 và 2011) ở xã Lục Ngạn đã đâm trực diện vào một xe ô tô đi ngược chiều. Hậu quả, một thiếu niên tử vong tại chỗ, hai thiếu niên còn lại bị thương và tử vong sau đó.

Gần một tuần sau ngày xảy ra vụ tai nạn, có mặt tại nhà em D.A.D (15 tuổi- nạn nhân tử vong trong vụ tai nạn) tại xã Lục Ngạn, không khí tang thương vẫn bao trùm căn nhà nhỏ. Cha D ngồi lặng ở góc phòng khách. Anh bảo, D có năng khiếu võ thuật, mấy năm vừa rồi em đi học xa, thỉnh thoảng ngày nghỉ mới về nhà.

Khi nghe hỏi về D, mẹ em vào trong phòng mang ra một xấp giấy khen, giấy chứng nhận và những tấm huy chương mà D đạt được trong môn võ thuật. Chị bảo, D vừa hoàn thành kỳ thi vào lớp 10. Vợ chồng chị dự định sẽ đón con về học gần nhà, tập trung học văn hóa, để sau thi tốt nghiệp lớp 12 còn chọn trường, chọn nghề. Nhưng dự định ấy đã không thể thực hiện.

Những cuộc tụ tập, gây rối để giải quyết mâu thuẫn hoặc thể hiện bản thân rất dễ trở thành những cuộc truy đuổi, sử dụng hung khí dẫn đến án mạng, cố ý gây thương tích hoặc tai nạn giao thông nghiêm trọng. Đến khi mọi việc kết thúc, người thiệt mạng, người vào tù, nhiều gia đình gánh chịu nỗi đau.

Những vụ việc liên tiếp xảy ra vừa qua không chỉ đặt ra vấn đề cần xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng một bộ phận thanh, thiếu niên bị cuốn vào tâm lý hiếu thắng, thích thể hiện bản thân, coi thường pháp luật và xem bạo lực là cách giải quyết mâu thuẫn.

Phiên tòa nào rồi cũng khép lại bằng những bản án. Nhưng phía sau mỗi bản án là những bậc cha mẹ với nỗi đau không thể nguôi ngoai, những gia đình thiếu vắng tiếng cười sum họp. Bởi thế, quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên, phòng ngừa các vụ gây rối trật tự công cộng là giải pháp cấp bách mà mỗi gia đình, các nhà trường và toàn xã hội cần quan tâm.