Bí mật thi hài bé trai hơn 7.000 tuổi đội 'vương miện'

Một nghiên cứu mới cho thấy, hơn 7.000 năm trước, những người dân ở vùng đất ngày nay là Thụy Điển đã chôn cất một cậu bé với "vương miện" làm bằng lông chim gõ kiến. Bên trong một ngôi mộ khác, các chuyên gia phát hiện người dân thời Đồ đá đã mai táng một phụ nữ với đôi giày làm bằng lông thú và lông vũ nhiều màu sắc. Ảnh: Tom Björklund.

Những thông tin này được các chuyên gia tìm ra nhờ một kỹ thuật mới được phát triển có thể xác định dấu vết của tóc và lông vũ trong đất được thu thập từ các ngôi mộ cổ. Ảnh: Ylwa Moritz, Wikimedia Commons.

"Nhìn chung, lông thú, sợi thực vật và các vật liệu hữu cơ mềm khác chỉ được tìm thấy trong những điều kiện đặc biệt, chẳng hạn như ở các địa điểm dưới nước hoặc trong các sông băng. Với phương pháp mới, chúng tôi có thể tìm thấy các sợi siêu nhỏ ngay cả ở những khu vực có điều kiện bảo quản kém", nhà khảo cổ Tuija Kirkinen tại Đại học Helsinki cho biết. Ảnh: T. Kirkinen/ Kirkinen et al., Archaeological and Anthropological Sciences (2026).

Trong nghiên cứu được công bố ngày 20/2, nhà khảo cổ Kirkinen và các đồng nghiệp đã mô tả chi tiết bằng chứng về các vật liệu dễ phân hủy mà họ tìm thấy trong 35 ngôi mộ tại Skateholm. Đây là địa điểm khảo cổ thời kỳ Hậu Mesolithic ở miền nam Thụy Điển gần bờ biển Baltic, nơi các nhóm săn bắn hái lượm sử dụng làm nghĩa trang từ khoảng năm 5200 trước Công nguyên đến 4800 trước Công nguyên. Ảnh: T. Kirkinen/ Kirkinen et al., Archaeological and Anthropological Sciences (2026).

Các nhà nghiên cứu đã phân tích tổng cộng 139 mẫu đất lấy từ các ngôi mộ ở Skateholm. Đầu tiên, họ xác định các mảnh xương, đá lửa, than củi và hạt giống trong đất. Sau đó, họ sàng lọc và ly tâm các mẫu rồi quan sát các vi hạt còn lại bao gồm sợi, tóc và lông vũ dưới kính hiển vi. Ảnh: T. Kirkinen Kirkinen et al., Archaeological and Anthropological Sciences (2026).

Các mẫu lông động vật có vú được tìm thấy trong 20 ngôi mộ nhưng chỉ có 25% trong số đó có thể được xác định là thuộc loại động vật nào, bao gồm rái cá, hươu và bò. Ảnh: T. Kirkinen/ Kirkinen et al., Archaeological and Anthropological Sciences (2026).

Trong một ngôi mộ, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng về lông của một loài thỏ rừng (thỏ núi), một loài chồn (chồn hôi hoặc chồn mập), một con dơi và một con cú. Tất cả đều được tìm thấy ở vùng đầu của một người đàn ông trẻ tuổi được chôn cất. Những hạt cườm làm từ răng hươu đỏ cũng được tìm thấy ở phần đầu cho thấy người đàn ông trẻ tuổi được chôn cất cùng với mũ đội đầu trang trí. Ảnh: Tom Björklund.

Từ những khám phá này, các nhà nghiên cứu kết luận rằng, ít nhất 21 người được chôn cất cùng với lông vũ, nhiều trong số đó là lông của các loài chim nước. Một số mảnh lông vũ được tìm thấy trong đất lấy từ vùng đầu và cổ của những người đã khuất cho thấy chúng có thể đã được sử dụng để làm các loại mũ đội đầu. Ảnh: ancient-origins.

Trong số các hài cốt được nghiên cứu, các nhà khảo cổ dành nhiều sự chú ý tới thi hài của một đứa trẻ và một người đàn ông trưởng thành được chôn cất cùng với răng gấu nâu, chuỗi hạt hổ phách, công cụ bằng xương và đá và đất son đỏ. Ảnh: High Contrast/Public Domain.

Một mẫu đất lấy từ khoảng trống giữa đứa trẻ và người đàn ông trên chứa một sợi lông hươu và một chiếc lông có thể là lông chim gõ kiến. Những hạt vi mô này cho thấy đứa trẻ có thể đã mặc một bộ quần áo bằng da hươu và đội một "vương miện" có gắn lông chim gõ kiến. Ảnh: Gugatchitchinadze / CC BY-SA 4.0.

Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.

Tâm Anh (TH)