'Bí mật triều đại phép thuật' thổi sức sống mới cho sân khấu truyền thống

Lần đầu tiên tuồng, chèo, cải lương xuất hiện trên một sân khấu

Trong mùa đầu tiên, ê-kíp chương trình lựa chọn ba loại hình nghệ thuật truyền thống tiêu biểu tuồng, chèo và cải lương làm chất liệu chủ đạo. Các trích đoạn kinh điển được kết nối bằng một mạch truyện xuyên suốt, tạo nên hành trình nghệ thuật sinh động, giàu tính khám phá, giúp khán giả dễ dàng tiếp cận và cảm nhận vẻ đẹp của sân khấu dân tộc.

Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình nghệ thuật “Bí mật triều đại phép thuật”.

Vẫn giữ trọn tinh thần truyền thống, chương trình được thực hiện bởi đội ngũ nghệ sĩ của Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia, đồng thời có sự tham gia của những người trẻ trong khâu sáng tạo và vận hành. Sự kết hợp này mang đến hơi thở mới cho các giá trị nghệ thuật lâu đời, góp phần đưa sân khấu truyền thống đến gần hơn với công chúng đương đại.

Đây cũng là lần đầu tiên tuồng, chèo và cải lương cùng hội tụ trên một sân khấu. Vượt qua những khác biệt về ngôn ngữ biểu đạt và phong cách trình diễn, ba loại hình nghệ thuật vẫn giữ được bản sắc riêng, đồng thời tạo nên một tổng thể hài hòa, giàu màu sắc, góp phần tôn vinh di sản văn hóa Việt Nam.

Chương trình mở ra một hành trình đầy bất ngờ với những cung bậc cảm xúc đa dạng, từ hồi hộp, kịch tính đến hài hước, sâu lắng. Khán giả không chỉ thưởng thức các tiết mục mà còn được hòa mình vào không gian nghệ thuật như bước vào một câu chuyện cổ tích Việt Nam sống động. Đây được xem là cách tiếp cận mới nhằm đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Những trích đoạn mang đậm dấu ấn từng loại hình

Bằng diễn xuất duyên dáng, hóm hỉnh cùng những lớp trò đặc sắc, cùng màn “solo trống” sôi động đậm chất dân gian, trích đoạn gửi gắm thông điệp gần gũi.

Trích đoạn tuồng “Ôn Đình chém Tá” tái hiện một trong những lớp diễn nổi tiếng nhất của vở tuồng cổ Sơn Hậu. Khi triều đình rơi vào tay gian thần, trung thần Khương Linh Tá và Kim Lân tìm cách bảo vệ Thứ Phi cùng Hoàng tử. Trong cuộc chiến không cân sức, Khương Linh Tá bị Ôn Đình chém rơi đầu nhưng vẫn chắp đầu vào cổ, tiếp tục chiến đấu và soi đường cho chủ tướng thoát hiểm.

Không gian nghệ thuật kỳ ảo, giàu tính ước lệ của tuồng đã khắc họa hình tượng người anh hùng trung quân ái quốc với lòng trung nghĩa tuyệt đối. Nhân vật Khương Linh Tá được xem là một trong những hình tượng đẹp nhất của nghệ thuật tuồng truyền thống, để lại ấn tượng mạnh mẽ về tinh thần hy sinh và lòng trung thành son sắt.

Trong khi đó, trích đoạn chèo “Phù thủy sợ ma” mang đến không khí vui nhộn, dí dỏm với tiếng cười châm biếm sâu sắc. Nhân vật phù thủy luôn khoe khoang quyền năng và dùng những màn phép thuật để hù dọa người khác. Thế nhưng khi đối diện với “ma thật”, mọi lớp vỏ hào nhoáng lập tức sụp đổ, để lộ bản chất hèn nhát và giả tạo.

Khán giả không chỉ thưởng thức các tiết mục mà còn được hòa mình vào không gian nghệ thuật như bước vào một câu chuyện cổ tích Việt Nam sống động.

Thông qua nghệ thuật diễn xuất duyên dáng, hóm hỉnh cùng những lớp trò đặc sắc, đặc biệt là màn “solo trống” sôi động đậm chất dân gian, trích đoạn gửi gắm thông điệp gần gũi rằng mọi điều được xây dựng trên sự dối trá cuối cùng cũng sẽ bị sự thật phơi bày.

Khác với sắc màu hài hước của chèo hay tính bi tráng của tuồng, trích đoạn cải lương “Khát vọng Đắc Kỷ” mở ra một thế giới huyền ảo, quyến rũ nhưng cũng đầy u tối. Đắc Kỷ hiện lên không chỉ là một mỹ nhân mà còn là hiện thân của tham vọng quyền lực. Bằng sắc đẹp và sự mưu lược, nàng từng bước thao túng những người xung quanh để đạt được mục đích của mình.

Tuy nhiên, càng tiến gần đến đỉnh cao quyền lực, Đắc Kỷ càng phải đánh đổi nhiều hơn: nhân tính, lòng trắc ẩn và cả tình yêu. Trích đoạn khắc họa sâu sắc sự đối lập giữa vẻ đẹp và sự tàn nhẫn, giữa khát vọng và cái giá phải trả, để lại nhiều suy ngẫm trong lòng người xem.

Các trích đoạn mang đến cho khán giả, các em nhỏ cơ hội khám phá những giá trị đặc sắc của sân khấu truyền thống qua một hình thức thể hiện mới mẻ, hấp dẫn.

Là một trong những trích đoạn kinh điển của nghệ thuật cải lương, “Khát vọng Đắc Kỷ” không chỉ thể hiện nét lãng mạn đặc trưng của loại hình này mà còn làm nổi bật khả năng khai thác chiều sâu tâm lý nhân vật, giúp khán giả cảm nhận rõ những giằng xé nội tâm trước các lựa chọn của số phận.

Đêm diễn trọn vẹn tinh hoa tuồng, chèo, cải lương

Nghệ sĩ Tuấn Thanh, vai Bá Ấp Khảo, diễn viên Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia chia sẻ, từ lâu anh nhận thấy khán giả yêu mến cải lương thường cũng có sự quan tâm tới tuồng, chèo và ngược lại. Tuy nhiên, nhiều người chưa biết địa chỉ để thưởng thức các loại hình nghệ thuật này. Việc ba loại hình cùng xuất hiện trên một sân khấu không chỉ giúp khán giả được thưởng thức nhiều sắc màu nghệ thuật trong một đêm diễn mà còn giúp họ biết đến một điểm hẹn văn hóa để tiếp tục tìm xem các vở diễn mới của tuồng, chèo, cải lương trong tương lai.

Trích đoạn "Khát vọng Đắc Kỷ" khắc họa sâu sắc sự đối lập giữa vẻ đẹp và sự tàn nhẫn, giữa khát vọng và cái giá phải trả, để lại nhiều suy ngẫm trong lòng người xem.

Nghệ sĩ Tuấn Thanh, vai Bá Ấp Khảo, diễn viên Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia.

Theo nghệ sĩ Tuấn Thanh, dù được thể hiện bằng những câu chuyện dã sử, thần thoại hay mang yếu tố kỳ ảo, các vở diễn và trích đoạn đều chứa đựng những thông điệp đời sống sâu sắc, giàu giá trị nhân văn.

Nghệ sĩ Ưu tú Lộc Huyền, diễn viên Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia, cho biết việc được biểu diễn trên cùng một sân khấu với các đồng nghiệp của ba loại hình tuồng, chèo, cải lương là niềm vui và hạnh phúc lớn đối với người nghệ sĩ. Nếu trước đây mỗi loại hình thường biểu diễn riêng biệt, thì nay sự kết hợp này đã tạo điều kiện để các nghệ sĩ giao lưu, học hỏi, giao thoa về nghề nghiệp, cùng đóng góp cho sự phát triển của nghệ thuật truyền thống và của Nhà hát.

Theo NSƯT Lộc Huyền, để thu hút khán giả trẻ đến với sân khấu truyền thống, điều quan trọng nhất là vẫn phải giữ được bản sắc riêng của từng loại hình. Bên cạnh đó, cần có sự kết nối mềm mại, hài hòa giữa tuồng, chèo và cải lương trong cùng một chương trình. Sự chuyển đổi linh hoạt từ những tiết tấu sôi động của chèo, những màn vũ đạo, âm nhạc hào hùng của tuồng đến những làn điệu sâu lắng của cải lương sẽ tạo nên những cung bậc cảm xúc đa dạng, giúp khán giả không cảm thấy đơn điệu mà luôn bị cuốn hút trong suốt đêm diễn.

Bạn trẻ Vũ Ngọc Trà My hào hứng tham gia chương trình.

Là một khán giả trẻ, Vũ Ngọc Trà My (phường Cầu Giấy) cho biết, cô rất ấn tượng với chương trình bởi đây là lần đầu tiên được thưởng thức những trích đoạn đặc sắc của cả ba loại hình nghệ thuật truyền thống trên cùng một sân khấu. Theo Trà My, mỗi loại hình đều mang những nét đặc trưng riêng, nhưng khi được đặt cạnh nhau lại tạo nên sự liên kết mới mẻ và hấp dẫn.

“Sau khi xem chương trình, mình cảm thấy rất tự hào vì Việt Nam có những loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc đến như vậy. Đặc biệt, mình ấn tượng với tuồng bởi âm thanh, hóa trang, màu sắc sân khấu và phong cách biểu diễn đều rất độc đáo, cuốn hút”, Trà My chia sẻ.

Trà My cũng bày tỏ mong muốn các loại hình nghệ thuật truyền thống sẽ tiếp tục được gìn giữ và xuất hiện nhiều hơn trên sân khấu. Khi có cơ hội tiếp cận và tìm hiểu, các bạn trẻ sẽ dần thêm yêu mến, từ đó chủ động khám phá và trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.