Bí thư chi bộ tận tâm với công tác hòa giải

Tận tâm với cộng đồng, chủ động tìm hiểu pháp luật

Sinh ra và lớn lên tại địa phương, bà Phạm Thị Ngần am hiểu phong tục, tập quán, nắm rõ đặc điểm đời sống cũng như tâm tư, nguyện vọng của người dân. Đây là lợi thế giúp bà cùng các thành viên Tổ hòa giải thôn Nhuế tiếp cận vụ việc, tìm hiểu nguyên nhân và tháo gỡ bất đồng ngay từ khi mới phát sinh.

Bà Phạm Thị Ngần, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Nhuế trò chuyện cùng người dân. Ảnh: PV

Hơn 12 năm gắn bó với công tác hòa giải ở cơ sở, bà Ngần luôn chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật về đất đai, hôn nhân và gia đình, dân sự cùng những lĩnh vực thường phát sinh tranh chấp trong cộng đồng. Khi giải quyết vụ việc, bà chú trọng giải thích quyền, nghĩa vụ của các bên bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, giúp người dân nhận thức rõ vấn đề và lựa chọn cách ứng xử phù hợp.

Theo bà Ngần, mâu thuẫn trong gia đình thường có nguyên nhân riêng, có thể bắt nguồn từ bất đồng về tài sản, thiếu chia sẻ hoặc chưa hiểu đầy đủ quy định pháp luật. Vì vậy, người làm công tác hòa giải phải tìm hiểu kỹ hoàn cảnh, lắng nghe các bên và phân tích vấn đề trên cơ sở có tình, có lý. Với những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc vượt quá phạm vi hòa giải, cần chuyển đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Thực tế tại thôn Nhuế cũng đặt ra những yêu cầu mới khi địa phương triển khai các dự án phát triển, nhất là công tác giải phóng mặt bằng. Đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đất đai, quyền lợi và đời sống của người dân, đòi hỏi quá trình tuyên truyền, vận động phải thận trọng, công khai, dựa trên quy định pháp luật và thông tin cụ thể của từng trường hợp.

Trên cương vị Bí thư Chi bộ thôn Nhuế, bà Ngần còn phát huy vai trò của người cán bộ, đảng viên trong tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương, chính sách và pháp luật. Qua từng vụ việc cụ thể, những quy định pháp luật được truyền đạt gần gũi với đời sống, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức giải quyết bất đồng bằng đối thoại, tôn trọng lẫn nhau.

Bí thư Chi bộ thôn Nhuế Phạm Thị Ngần đại diện cho người dân thôn Nhuế nêu các kiến nghị tại hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp uỷ với nhân dân diễn ra ngày 27-10. Ảnh: PV

Để nâng cao hiệu quả công việc, bà thường xuyên trao đổi với các thành viên trong tổ, cùng đánh giá tính chất từng vụ việc và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp. Sự phối hợp giữa những người am hiểu địa bàn, nắm được hoàn cảnh của các hộ dân giúp hoạt động hòa giải sát thực tế hơn, tạo điều kiện xử lý mâu thuẫn ngay tại cộng đồng.

Lấy tình cảm để hóa giải mâu thuẫn

Với bà Ngần, hòa giải không chỉ là phân tích đúng, sai mà quan trọng hơn là giúp các bên hiểu nhau, tự nguyện tìm được tiếng nói chung. Muốn vậy, người hòa giải phải nắm chắc vụ việc, hiểu quy định pháp luật và biết đặt mình vào hoàn cảnh của người trong cuộc.

Trước mỗi vụ việc, bà thường gặp riêng từng bên để tìm hiểu nguyên nhân, lắng nghe những điều người dân còn bức xúc. Khi đã nắm rõ tình hình, bà cùng các thành viên trong tổ mới trao đổi, phân tích và lựa chọn phương án hòa giải. Với những người đang nóng giận hoặc có phản ứng gay gắt, bà càng thận trọng trong lời nói, tránh áp đặt khiến mâu thuẫn thêm căng thẳng.

Một trong những vụ việc để lại ấn tượng với bà là tranh chấp ranh giới đất đai giữa hai gia đình có quan hệ họ hàng trong thôn. Từ bất đồng về phần đất giáp ranh, hai bên nhiều lần tranh cãi, quan hệ tình cảm cũng trở nên căng thẳng, đến mức không nhìn mặt nhau.

Nắm được sự việc, bà Ngần cùng các thành viên Tổ hòa giải đến từng gia đình tìm hiểu nguyên nhân, lắng nghe ý kiến của các bên, đối chiếu giấy tờ liên quan và phân tích những quy định pháp luật cần thiết. Tuy nhiên, bên cạnh việc làm rõ vấn đề đất đai, điều bà quan tâm là giúp hai gia đình tháo gỡ khúc mắc, tránh để tranh chấp làm rạn nứt tình thân.

Bà Phạm Thị Ngần chủ trì họp tổ hoà giải thôn Nhuế. Ảnh: PV

Bằng những cuộc gặp riêng, bà kiên trì phân tích thiệt hơn, vận động các bên bình tĩnh, tôn trọng quyền lợi của nhau và cân nhắc tình cảm họ hàng. Sau nhiều lần trao đổi, hai gia đình đã thống nhất lại ranh giới đất, đồng ý hòa giải và bắt tay giảng hòa.

Với bà Ngần, kết quả đáng quý không chỉ là tranh chấp được giải quyết mà còn là việc những người thân trong gia đình có thể nối lại quan hệ gần gũi, xóa bỏ khoảng cách do bất đồng gây ra.

Một vụ việc khác xuất phát từ sinh hoạt thường ngày cũng cho thấy vai trò của hòa giải kịp thời. Hai hộ dân trong thôn nảy sinh mâu thuẫn khi một gia đình thường xuyên tổ chức sinh hoạt đông người, hát hò gây tiếng ồn, ảnh hưởng đến hàng xóm. Từ những lời phàn nàn, hai bên dần xảy ra cãi vã, mất đoàn kết.

Thay vì chỉ nhắc nhở chung chung, bà Ngần phân tích để gia đình gây tiếng ồn hiểu được ảnh hưởng từ sinh hoạt của mình đối với những người xung quanh; đồng thời vận động gia đình bị ảnh hưởng trao đổi trên tinh thần tôn trọng, chia sẻ. Bà đề nghị hai bên cùng điều chỉnh thời gian sinh hoạt, hạn chế tiếng ồn, bảo đảm sự hài hòa giữa nhu cầu cá nhân và quyền được nghỉ ngơi của các hộ dân.

Sau quá trình vận động, hai gia đình dần hiểu nhau, tự nguyện điều chỉnh cách sinh hoạt và chấm dứt mâu thuẫn. Vụ việc cho thấy những bất đồng tưởng chừng nhỏ nhặt nếu không được giải quyết sớm có thể ảnh hưởng đến quan hệ láng giềng; ngược lại, sự chủ động đối thoại và thái độ thiện chí có thể giúp các bên tìm được cách ứng xử phù hợp.

Mỗi vụ hòa giải thành công là kết quả của sự kiên trì, công tâm và phối hợp giữa những người làm công tác ở cơ sở. Đối với bà Ngần, niềm vui trong công việc bắt nguồn từ những thay đổi cụ thể trong đời sống cộng đồng: Một tranh chấp được tháo gỡ, một gia đình tìm lại sự đồng thuận hay những người hàng xóm tiếp tục đối xử với nhau bằng sự tôn trọng. Những kết quả ấy cũng là động lực để bà tiếp tục gắn bó với công tác hòa giải - công việc đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo và tinh thần trách nhiệm cao…