TP Hồ Chí Minh định hình tầm nhìn 100 năm, xây dựng siêu đô thị toàn cầu

Báo cáo thể hiện quyết tâm chính trị cao của TP Hồ Chí Minh trong việc xây dựng một chiến lược phát triển dài hạn, tạo nền tảng đưa TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo và động lực tăng trưởng hàng đầu của cả nước trong thế kỷ XXI.

Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, việc lập Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh là yêu cầu cấp thiết, bởi sau hợp nhất TP Hồ Chí Minh đã hình thành không gian phát triển mới với quy mô lớn, tích hợp các lợi thế về đô thị, công nghiệp, dịch vụ, cảng biển, logistics và kết nối vùng. Đây không chỉ là sự cộng gộp về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện mô hình tăng trưởng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và phát huy tiềm năng của từng khu vực.

Hệ thống sông Sài Gòn đóng vai trò là trục sinh thái quan trọng, hình thành không gian xanh - xanh dương đặc trưng của thành phố.

Báo cáo cho thấy, việc xây dựng quy hoạch được triển khai trên cơ sở bám sát các nghị quyết, chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và định hướng phát triển thành phố trong giai đoạn mới. Quá trình xây dựng đồ án được thực hiện công phu, bài bản, bảo đảm sự đồng bộ về cơ sở chính trị, pháp lý và khoa học. Thành phố đã chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai Luật Phát triển đô thị, đồng thời cụ thể hóa những quan điểm chỉ đạo của Trung ương thành các mục tiêu, chỉ tiêu, định hướng phát triển phù hợp với thực tiễn địa phương.

Một trong những điểm nổi bật của đồ án là việc xác định tầm nhìn phát triển 100 năm với mục tiêu xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành “đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, toàn diện, sánh ngang các đô thị hàng đầu thế giới”. Theo lộ trình phát triển, đến năm 2030 Thành phố sẽ trở thành đô thị văn minh, hiện đại, nổi trội ở khu vực Đông Nam Á; đến năm 2045 trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á; xa hơn, vào giai đoạn sau năm 2075, vươn lên vị thế đô thị toàn cầu.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, quy hoạch xác định bốn quan điểm phát triển xuyên suốt. Trong đó, lấy con người làm trung tâm của quá trình phát triển; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh; hình thành cơ chế, chính sách có tính cạnh tranh quốc tế; đồng thời tổ chức không gian phát triển tích hợp với hệ thống hạ tầng hiện đại, liên kết chặt chẽ giữa đất liền, biển và hàng không. Đây được xem là những trụ cột nền tảng để thành phố bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững hơn trong tương lai.

TP Hồ Chí Minh sẽ phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm. Cấu trúc phát triển gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển. Các cực tăng trưởng được hình thành dựa trên lợi thế riêng của từng khu vực như trung tâm tài chính quốc tế, khu đổi mới sáng tạo phía Đông, khu logistics và công nghệ cao phía Bắc, khu cảng biển và năng lượng phía Nam, cùng trung tâm giáo dục - y tế phía Tây. Mô hình này được kỳ vọng sẽ giảm áp lực cho khu vực trung tâm truyền thống, đồng thời tạo ra động lực tăng trưởng mới trên toàn địa bàn Thành phố.

Một góc trung tâm TP Hồ Chí Minh.

Về tổ chức không gian, quy hoạch định hướng phát triển theo nguyên tắc thuận thiên, bảo đảm cân bằng giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai và khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ tiếp tục đóng vai trò là trục sinh thái quan trọng, hình thành không gian xanh - xanh dương đặc trưng của thành phố. Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh phát triển đô thị theo mô hình TOD gắn với hệ thống giao thông công cộng, đồng thời khai thác hiệu quả không gian ngầm và không gian trên cao nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Trong lĩnh vực kinh tế, thành phố xác định các ngành sản xuất tiên tiến, trung tâm tài chính khu vực, dịch vụ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và logistics hiện đại là những động lực chủ yếu cho tăng trưởng trong các thập niên tới. Song song đó là việc phát triển mạnh du lịch văn hóa, du lịch biển đảo, du lịch MICE và các sản phẩm trải nghiệm chất lượng cao nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng và bản sắc riêng của đô thị đặc biệt lớn nhất cả nước.

Không chỉ tập trung vào kinh tế, quy hoạch còn dành sự quan tâm đặc biệt đối với các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục đại học, khoa học công nghệ hàng đầu châu Á; xây dựng hệ thống y tế hiện đại với các cụm chuyên sâu và bệnh viện cửa ngõ; phát triển mạnh nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở dành cho công nhân; từng bước hoàn thiện hệ thống an sinh tiên tiến, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đối với hạ tầng chiến lược, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ và thông minh. Đến năm 2050, thành phố dự kiến hoàn thành mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 961 km cùng khoảng 450 km LRT và tramway; phát triển hệ thống cảng biển, cảng sông, không gian biển, không gian ngầm và không gian ba chiều như những động lực tăng trưởng mới. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực kết nối, giảm chi phí logistics và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn.

Báo cáo cũng nhấn mạnh chủ trương hình thành các khu chức năng đặc thù với cơ chế, chính sách vượt trội như Trung tâm Tài chính quốc tế TP Hồ Chí Minh, Khu Thương mại tự do gắn với logistics quốc tế, Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, các trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo. Các không gian phát triển này sẽ trở thành “phòng thí nghiệm chính sách”, tạo đột phá trong thu hút đầu tư, phát triển công nghệ cao và nâng cao vị thế cạnh tranh của thành phố trên trường quốc tế.

Logistics là một trong những trụ cột phát triển kinh tế ở TP Hồ Chí Minh trong hiện tại và tương lai.

Thay mặt UBND TP Hồ Chí Minh, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường đề nghị HĐND TP Hồ Chí Minh xem xét, thông qua Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm.

Việc thông qua quy hoạch không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, điều hành mà còn mở ra định hướng phát triển mới, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị toàn cầu, hiện đại, văn minh và đáng sống, tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.