Bị trí tuệ nhân tạo sao chép, người mẫu kiện hãng thời trang

Công nghệ trí tuệ nhân tạo đang gây ra những xáo trộn sâu rộng trong ngành công nghiệp thời trang. Các thương hiệu đang tận dụng triệt để thuật toán nhằm tạo ra hàng loạt hình ảnh quảng bá sản phẩm với chi phí thấp. Sự thay đổi lớn này đang dần xóa sổ công việc của những người mẫu chụp ảnh danh mục sản phẩm, đồng thời làm giảm đáng kể cơ hội việc làm của các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Ảnh trái là do AI tạo, ảnh phải là ảnh người thực. Ảnh từ Hệ thống Tòa án Thống nhất Bang New York

Điển hình cho sự xung đột này là vụ kiện vừa qua giữa người mẫu Francheska Pujols và thương hiệu bán lẻ quần áo Rainbow Shops, mở ra những tranh luận gay gắt về quyền nhân thân và giới hạn của phần mềm điện toán trong thời đại số.

Dùng trí tuệ nhân tạo lạm dụng hình ảnh gốc và vi phạm thỏa thuận hợp đồng

Theo thông tin từ tờ The New York Post, vào ngày 22/5, người mẫu Francheska Pujols đã chính thức đệ đơn kiện thương hiệu Rainbow Shops lên Tòa án Tối cao New York. Nữ người mẫu đang làm việc tại New York này cáo buộc hãng thời trang phân khúc bình dân đã tiến hành chụp ảnh cô mặc các sản phẩm của thương hiệu trên phông nền trắng trơn, sau đó tự ý sử dụng thuật toán để kết xuất ra những hình ảnh hoàn toàn khác biệt.

Pujols cho biết một số bức ảnh AI trông rất phản cảm và gây tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng của cô trong vai trò một người mẫu cao cấp. Các hình ảnh mang tính gợi dục bao gồm một bức ảnh vô cùng chân thực cảnh Pujols đang dang rộng chân trên một chiếc ghế đẩu ở quầy bar, và một bức ảnh khác khắc họa cảnh cô ngả đầu vào lòng một người mẫu khác trong khi tay đang cầm ly cocktail.

Theo hồ sơ vụ kiện, hợp đồng mà Pujols đã ký kết với Rainbow Shops chỉ cho phép thương hiệu này thực hiện các chỉnh sửa nhỏ trên những bức ảnh gốc, hoàn toàn không bao gồm quyền tạo ra các hình ảnh mới bằng hệ thống tự động. Sau khi hợp đồng chính thức hết hạn, Pujols tiếp tục cáo buộc Rainbow Shops vẫn ngang nhiên sử dụng hình ảnh và đặc điểm nhận dạng của cô để tạo ra các bức ảnh kỹ thuật số mà không hề có sự chấp thuận từ phía cô. Nữ người mẫu đã gửi một bức thư yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm vào tháng 3 khi hợp đồng đáo hạn, nhưng phía Rainbow Shops đã hoàn toàn phớt lờ yêu cầu này.

Pujols bức xúc cho biết cô không nhận được bất kỳ khoản thù lao nào từ Rainbow Shops cho việc sử dụng hình ảnh của mình. Hơn thế nữa, chính những hình ảnh bị can thiệp bởi phần mềm đang làm hoen ố hình ảnh chuyên nghiệp mà cô cất công xây dựng. Pujols là một gương mặt có tiếng trong ngành, từng xuất hiện trong bộ phim Hood Deals trên nền tảng Amazon Prime và trở thành gương mặt trang bìa của tạp chí thời trang Canada Vigour.

Khi được The New York Post liên hệ, đại diện của Rainbow Shops đã phủ nhận mọi cáo buộc, tuyên bố rằng họ đã sử dụng hình ảnh một cách hợp lý và không hề có bất kỳ sự vi phạm nào đối với quyền lợi của nữ người mẫu. Dù ban đầu yêu cầu một phiên tòa có bồi thẩm đoàn, Pujols đã rút lại đơn kiện vào thứ sáu tuần trước. Luật sư đại diện của cô chia sẻ với báo giới rằng cả hai bên đang tìm cách giải quyết vấn đề này một cách riêng tư.

Nguy cơ đào thải người mẫu thương mại và chuẩn mực mới của ngành

Công nghệ tạo sinh đang phá vỡ các khuôn khổ bản quyền đã được thiết lập từ lâu và trực tiếp thách thức những chuẩn mực hoạt động lâu đời của ngành thời trang. Khi lướt qua trang Instagram của Rainbow Shops, người xem có thể dễ dàng nhận thấy ít nhất một số bài đăng đã được tạo ra bằng thuật toán. Luật sư chuyên về chiến lược thương mại Joshua R. Bressler nhận định trên The New York Post rằng những vấn đề pháp lý xoay quanh công nghệ này đang ập đến rất nhanh và dữ dội. Ông cho biết giới luật học và các cơ quan quản lý đang phải vật lộn giữa vòng xoáy của việc phân loại và giải quyết tất cả những rắc rối này.

Một quan điểm khác mang tính cảnh báo cao hơn đến từ luật sư Anthony Lupo, một chuyên gia trong lĩnh vực luật thời trang. Ông chia sẻ với The Post rằng các phần mềm điện toán sẽ sớm thay thế hoàn toàn những người mẫu chụp ảnh danh mục quần áo, bởi lẽ khách hàng mua sắm thực chất không hề quan tâm đến việc người mẫu mặc trang phục đó là ai. Ông phân tích rằng ngành thời trang sẽ luôn cần đến các siêu mẫu, sẽ luôn tổ chức các buổi trình diễn trên sàn diễn trực tiếp, và luôn đầu tư vào bất kỳ hoạt động nào đòi hỏi ngân sách khổng lồ nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu đẳng cấp.

Tuy nhiên, những hoạt động xa xỉ đó chỉ chiếm khoảng 15% tổng khối lượng công việc mà các công ty thời trang thực hiện. 85% phần việc còn lại chỉ là các hoạt động quảng bá bán hàng thường ngày, với nhu cầu cốt lõi của nhãn hàng chỉ đơn giản là cần một người nào đó mặc thử trang phục để khách hàng hình dung. Chính vì sự dịch chuyển này, những người mẫu chưa có tên tuổi hoặc chuyên chụp ảnh thương mại sẽ phải đối mặt với những vấn đề thực sự nghiêm trọng trong việc kiếm sống.

Khi hệ thống máy tính có thể cung cấp vô số hình ảnh sản phẩm với chi phí cực thấp, sinh kế của hàng chục nghìn lao động trong ngành công nghiệp hình ảnh đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ. Sự vươn lên của các công cụ kỹ thuật số buộc những người hoạt động trong lĩnh vực nhiếp ảnh và thời trang phải tìm cách thích nghi nhanh chóng, nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua công nghệ khốc liệt này.