Biến căng tin thành 'trái tim' trường học: Singapore đang đổi mới không gian giáo dục

Các học sinh chơi bóng bàn tại trường Tampines Meridian Junior College, nơi căng tin được chia thành bốn khu vực riêng biệt với các mục đích sử dụng khác nhau, trong đó có cả không gian biểu diễn. Ảnh: The Straits Times

Không còn chỉ là nơi dùng bữa, căng tin tại nhiều trường học Singapore đang được cải tạo thành không gian đa chức năng, nơi học sinh học tập, giao lưu và phát triển kỹ năng mềm. Xu hướng này phản ánh cách tiếp cận mới trong thiết kế môi trường giáo dục, đặt trải nghiệm và sự tương tác của học sinh làm trung tâm.

Thay đổi tư duy về không gian học đường

Trong suốt nhiều năm, căng tin trường học vốn được xem là khu vực chức năng đơn thuần, phục vụ nhu cầu ăn uống nhanh giữa các giờ học. Những dãy bàn dài, ghế nhựa đơn giản được thiết kế nhằm tối ưu hóa số lượng học sinh sử dụng trong thời gian ngắn, thay vì tạo sự thoải mái hay khuyến khích tương tác.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này đang dần thay đổi tại Singapore. Ngày càng nhiều trường học chuyển hướng cải tạo căng tin thành không gian mở, linh hoạt, mang dáng dấp của các quán cà phê hiện đại. Tại đây, học sinh không chỉ ăn uống mà còn có thể ở lại trò chuyện, học nhóm hoặc thư giãn sau giờ học.

Nhà ăn tại trường THPT Zhenghua trước (trái) và sau khi được cải tạo. Ảnh: The Straits Times

Chỉ riêng trong năm 2025, hàng loạt trường trung học và cao đẳng dự bị đại học đã triển khai kế hoạch nâng cấp căng tin, bổ sung các khu vực chức năng mới như góc học tập, không gian sinh hoạt chung, hay khu trải nghiệm giáo dục về môi trường.

Không gian “quán cà phê” trong trường học

Một trong những điểm đáng chú ý của xu hướng này là sự thay đổi rõ rệt về thiết kế. Các dãy bàn dài truyền thống được thay thế bằng bàn tròn, ghế tựa, khu ngồi dạng booth hoặc bàn cao tích hợp ổ cắm điện, cổng sạc USB.

Ông Ng Hock Soon, hiệu trưởng trường THPT Zhenghua cho biết học sinh dành nhiều thời gian hơn ở căng tin sau khi được cải tạo lại. Ảnh: The Straits Times

Cách bố trí mới giúp học sinh dễ dàng đối diện và trò chuyện với nhau hơn, thay vì ngồi thành hàng dài như trước. Nhiều trường còn đưa vào các yếu tố giải trí, tạo nên không khí sinh động, gần gũi.

Không gian căng tin vì thế trở nên “mềm” hơn, khuyến khích học sinh ở lại lâu hơn sau bữa ăn. Một số trường ghi nhận lượng học sinh sử dụng căng tin ngoài giờ ăn tăng đáng kể, cho thấy sức hút của mô hình này.

Nhà ăn tại trường trung học Yishun trước (trái) và sau khi được cải tạo. Ảnh: The Straits Times

Em Jessica Ong, 16 tuổi chia sẻ: “Nó mang lại cảm giác như một quán cà phê, phá vỡ định kiến về một căng tin thông thường. Trước đây em thường học ở nhà một mình hoặc học qua Zoom với bạn bè. Giờ thì em thích học cùng các bạn ở căng tin hơn. Như vậy dễ dàng hơn để hỏi bài nhau, hoặc thậm chí gặp gỡ giáo viên”.

Kết hợp học tập và trải nghiệm

Không chỉ dừng lại ở chức năng giao lưu, căng tin mới còn được tích hợp như một phần của môi trường học tập mở.

Tại nhiều trường, học sinh có thể học nhóm ngay tại căng tin nhờ hệ thống bàn ghế linh hoạt, ánh sáng phù hợp và các khu vực riêng tư. Những chi tiết như bảng viết, ổ điện hay không gian yên tĩnh được bố trí hợp lý giúp việc học trở nên thuận tiện hơn.

Các học sinh ngồi tại khu vực cầu thang trong căng tin được thiết kế lại của trường trung học Yishun, ngày 25/3. Ảnh: The Straits Times

Ông Tay Hiang Soon, Hiệu phó trường trung học Yishun cho biết: “Trước đây, để thảo luận hoặc học tập chính thức, học sinh thường thích đến thư viện hơn. Nhưng bây giờ, chúng tôi thấy nhiều học sinh nán lại đây ngay cả sau giờ học”.

Đáng chú ý, một số trường còn lồng ghép nội dung giáo dục bền vững vào thiết kế. Ví dụ, hệ thống lọc nước với bộ đếm khuyến khích học sinh sử dụng bình cá nhân, hoặc cân đo lượng thức ăn thừa nhằm nâng cao ý thức giảm lãng phí thực phẩm.

Những yếu tố này biến căng tin thành “lớp học không tường”, nơi học sinh tiếp cận kiến thức thông qua trải nghiệm thực tế.

Học sinh tham gia kiến tạo không gian

Một điểm mới trong quá trình cải tạo là sự tham gia trực tiếp của học sinh vào thiết kế và vận hành không gian.

Những chiếc bàn mới tại căng tin được thiết kế lại của trường trung học Yishun có hai tầng, tạo thêm không gian cho học sinh dùng bữa cùng nhau. Ảnh: The Straits Times

Tại một số trường, học sinh được mời đóng góp ý tưởng, từ cách bố trí bàn ghế đến việc lựa chọn chức năng cho từng khu vực. Nhờ đó, không gian được tạo ra sát với nhu cầu thực tế, đồng thời giúp học sinh có cảm giác sở hữu và gắn bó hơn với môi trường học đường.

Các khu vực như sân khấu nhỏ, góc thảo luận, hay khu ghế sofa đều phản ánh mong muốn của học sinh về một nơi vừa học vừa “sống” trong trường.

Không gian bỏ trống bên cạnh căng tin tại trường Tampines Meridian JC trước (trái) và sau khi được chuyển đổi thành phòng sinh hoạt chung cho sinh viên. Ảnh: The Straits Times

Tác động đến đời sống học đường

Sự thay đổi của căng tin kéo theo những chuyển biến rõ rệt trong hành vi và thói quen của học sinh. Thay vì rời đi ngay sau bữa ăn, nhiều em chọn ở lại để học nhóm, trò chuyện hoặc tham gia các hoạt động chung.

Không gian này dần trở thành “trái tim” của đời sống học đường, nơi diễn ra các tương tác xã hội, hoạt động ngoại khóa và cả những sáng kiến học tập tự phát.

Nhà ăn tại trường Tampines Meridian JC trước và sau khi được cải tạo. Ảnh: The Straits Times

Giáo viên cũng ghi nhận mức độ gắn kết giữa học sinh được cải thiện, đồng thời tinh thần học tập chủ động được nâng cao khi các em có thêm lựa chọn không gian ngoài lớp học và thư viện.

Xu hướng giáo dục linh hoạt

Việc “lột xác” căng tin trường học ở Singapore phản ánh xu hướng rộng hơn trong giáo dục hiện đại: chuyển từ mô hình không gian cứng nhắc sang môi trường học tập linh hoạt, lấy người học làm trung tâm.

Các học sinh chơi trò chơi trong căng tin trường Tampines Meridian JC. Ảnh: The Straits Times

Trong bối cảnh kỹ năng mềm, khả năng hợp tác và tư duy sáng tạo ngày càng được coi trọng, những không gian như vậy đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành trải nghiệm học tập toàn diện.

Từ một khu vực phục vụ nhu cầu cơ bản, căng tin đang dần trở thành không gian đa năng, nơi học sinh không chỉ ăn uống, mà còn kết nối, học hỏi và phát triển. Đây có thể là gợi ý đáng tham khảo cho các hệ thống giáo dục trong khu vực, trong đó có Việt Nam, khi tìm kiếm những cách tiếp cận mới nhằm nâng cao chất lượng môi trường học đường.