Biến động giá xăng, dầu và vật liệu làm 'đội' chi phí các dự án giao thông

Biến động về giá xăng dầu và vật liệu xây dựng đã kéo theo chi phí xây dựng tăng cao. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu xăng, dầu và vật liệu xây dựng liên tục tăng cao thời gian vừa qua, dự toán xây dựng công trình giao thông sẽ bị ảnh hưởng ngày càng lớn khi các chi phí đơn giá đầu vào liên tục thay đổi.

Dự toán xây dựng tăng chi phí

Trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về thực trạng tác động của việc tăng giá xăng dầu tới việc triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông làm ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, khiến giá xăng dầu thế giới và trong nước tăng nhanh, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển làm tăng giá các loại vật liệu xây dựng, đặc biệt là các vật liệu nhập khẩu, vật liệu khai thác và các vật liệu chiếm tỷ trọng lớn về khối lượng trong các công trình xây dựng (như cát, đá, đất đắp, ximăng, thép...) và tăng chi phí vận hành các loại máy thi công xây dựng sử dụng xăng, dầu.

Thống kê cho thấy, sau giai đoạn duy trì ổn định năm 2025 và 2 tháng đầu năm 2026, giá nhiên liệu đã xảy ra hiện tượng “nhảy vọt” trong tháng Ba, đặc biệt là mặt hàng dầu diesel.

Cụ thể, tính đến hết ngày 31/3/2026, giá xăng E5 A92 tăng 4.703 đồng/lít; dầu Diesel 0,05S tăng 17.117 đồng/lít so với trung bình tháng 2/2026. Giá xăng E5 A92 và dầu diesel 0,05S trung bình tháng 3/2026 tăng so với giá bình quân tháng 2/2026 lần lượt là 26,2% và 57,4%.

“Đây là mức tăng giá không theo quy luật thông thường của mức biến động giá nhiên liệu trong những giai đoạn trước đây. Theo số liệu thống kê, giá nhiên liệu chỉ tăng bình quân từ 4-8% trong 2 năm vừa qua,” Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn đánh giá.

Phía Bộ Xây dựng thừa nhận việc giá xăng dầu tăng cũng kéo theo sự tăng giá của một số loại vật liệu xây dựng. Tính đến ngày 31/3/2026, sự tăng giá của nhiên liệu đã tạo áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết các loại vật liệu xây dựng so với tháng 2/2026.

Cụ thể, ximăng tăng khoảng 7,2%; thép tăng 2,2%; gạch lát khoảng 4,8%; các vật liệu cát, đá, gạch xây tăng khoảng 13,5-23,3%. Đặc biệt, giá nhựa đường tăng đột biến khoảng 31,77%.

“Biến động giá nhiên liệu xăng, dầu và vật liệu xây dựng làm tăng chi phí xây dựng các dự án, công trình, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm phát sinh khó khăn trong thực hiện hợp đồng xây dựng, ảnh hưởng đến mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công và các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội,” Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định.

Giá xăng dầu tăng "nhảy vọt" đã kéo theo giá vật liệu xây dựng tăng cao, ảnh hưởng tới nhà thầu thi công. (Ảnh: Khánh Hùng/Vietnam+)

Theo ước tính, với mức biến động giá vật liệu xây dựng và giá nhiên liệu (xăng, dầu) như trên, dự toán xây dựng các công trình ước tăng từ 1,91-8,09% tùy từng loại công trình xây dựng so với tháng 02/2026. Trong đó, dự toán xây dựng tăng nhiều nhất đối với loại công trình giao thông (8,09%); tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn với 4,55%; công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình dân dụng và công trình công nghiệp là 3 loại hình công trình xây dựng tăng ít nhất (lần lượt là 2,52%; 2,02%; 1,91%).

Trong bối cảnh giá nhiên liệu có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới, mức độ ảnh hưởng tới dự toán xây dựng sẽ ngày càng lớn. Với kịch bản giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2/2026, dự toán xây dựng công trình giao thông sẽ ảnh hưởng nhiều nhất, có thể tăng đến xấp xỉ 16%. Công trình công nghiệp ít chịu ảnh hưởng nhất, có thể tăng đến gần 4%.

Công bố giá vật liệu xây dựng sát với thị trường

Theo số liệu thống kê, hiện có 44 dự án trọng điểm (gồm cả các dự án PPP) thuộc diện Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm đang theo dõi, chỉ đạo với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng, trong đó phần xây dựng khoảng 413.000 tỷ với tổng giá trị còn lại chưa thi công là khoảng 267.000 tỷ đồng (gồm 23 dự án với khoảng 103.230 tỷ chi phí xây dựng hoàn thành trong năm 2026; còn lại 21 dự án với khoảng 163.900 tỷ đồng hoàn thành sau năm 2026).

“Với kịch bản giá nhiên liệu tăng 100% thì riêng các công trình giao thông trọng điểm, chi phí xây dựng ước tăng khoảng 42.300 tỷ đồng, đây là một áp lực rất lớn lên ngân sách Nhà nước,” Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh.

Nhà thầu thi công một hạng mục hầm đường bộ trên tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Qua công tác nắm bắt tình hình và tổng hợp phản ánh từ các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, ngoài việc tăng giá nhiên liệu, sự khan hiếm, gián đoạn nguồn cung nhiên, vật liệu xây dựng tại một số địa bàn đang ảnh hưởng không nhỏ tới việc triển khai thi công xây dựng tại một số dự án. Việc không đảm bảo được tính liên tục trong cung ứng vật tư đầu vào gây nên những tác động tiêu cực, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện dự án.

Đưa ra các giải pháp, Bộ Xây dựng đề nghị ủy ban nhân dân các tỉnh, thành tổng hợp tình hình biến động giá vật liệu xây dựng trên phạm vi địa phương, gửi báo cáo về Bộ Xây dựng theo định kỳ hàng tháng để Bộ Xây dựng tổng hợp tình hình trên cả nước, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng và các cơ quan có liên quan thực hiện nghiêm các quy định về quản lý, công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng, theo dõi sát diễn biến của thị trường xây dựng, kịp thời công bố cập nhật giá vật liệu xây dựng phù hợp mặt bằng giá thị trường./.