Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga

Sự kiện là dấu mốc trang trọng kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 - 12/4/2026) - một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại. Trong đó, chuyến bay Soyuz 37 - Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu son đặc biệt, khi lần đầu tiên một người Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian - là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay. Thứ trưởng Bộ Nôi vụ Cao Huy; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông, đại diện Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam; đại diện Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga; đại diện Đại sứ quán một số quốc gia từng tham gia Chương trình Intercosmos; Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân; cùng đông đảo đại biểu, nhà nghiên cứu đã tham dự.

Cục trưởng Đặng Thanh Tùng phát biểu.

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Đặng Thanh Tùng nêu rõ: Sự kiện không chỉ tôn vinh thành tựu khoa học - công nghệ, mà còn khẳng định ý nghĩa biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga.Sự kiện là minh chứng sinh động cho vai trò của tài liệu lưu trữ trong việc bảo tồn ký ức lịch sử, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và góp phần tăng cường hiểu biết, giao lưu, hợp tác giữa các quốc gia. “ Trưng bày không chỉ là dịp nhìn lại một dấu mốc lịch sử đặc biệt, mà còn mở ra không gian kết nối giữa Quá khứ - Hiện tại - Tương lai thông qua sự hội tụ của nhân chứng, tư liệu và hiện vật. Qua đó, góp phần lan tỏa sâu rộng hơn nữa những giá trị lịch sử, khoa học và tinh thần hợp tác quốc tế, đồng thời tiếp tục bồi đắp, làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn mới”, ông Tùng chia sẻ.

Theo Ban tổ chức: Trưng bày giới thiệu hệ thống tài liệu, hình ảnh và hiện vật tiêu biểu, tái hiện toàn diện hành trình của chuyến bay Soyuz 37 - từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ cho đến ngày trở về. Điểm nổi bật của trưng bày là sự hội tụ đa dạng và đặc sắc của nhiều loại hình tư liệu và hiện vật: từ hệ thống tài liệu lưu trữ quý được lựa chọn từ các cơ quan lưu trữ của Việt Nam và Liên bang Nga; các phim tư liệu, phim ngắn do Đại sứ quán Liên bang Nga, Đài Truyền hình Việt Nam và Viện Phim Việt Nam cung cấp; đến các hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay Soyuz 37, trong đó có những kỷ vật từng được Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân mang theo trong hành trình vào vũ trụ - những “chứng tích không gian” độc đáo, giàu giá trị lịch sử và cảm xúc.

Anh hùng Phạm Tuân chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu.

Tại sự kiện có sự hiện diện của Trung tướng Phạm Tuân - nhân chứng lịch sử trực tiếp của chuyến bay - góp phần mang đến những câu chuyện sống động, chân thực; đồng thời giao lưu, ký tặng ấn phẩm, tạo sự kết nối gần gũi với công chúng tham quan. Đặc biệt, thông điệp chúc mừng từ các phi hành gia đang làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) tạo điểm nhấn ý nghĩa, thể hiện sự tiếp nối của hành trình khám phá không gian và tinh thần hợp tác quốc tế. Sự kết hợp này tạo nên một không gian trưng bày có chiều sâu, vừa xác thực về tư liệu, vừa giàu tính trải nghiệm, góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban Tổ chức đã ra mắt ấn phẩm “Việt Nam - Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam - Hội nghị Paris” - kết quả hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga. Ấn phẩm được biên soạn song ngữ Việt - Nga, tập hợp nhiều tài liệu lưu trữ có giá trị, trong đó có các tài liệu lần đầu tiên được công bố.

Các đại biểu tham quan trưng bày.

Các ấn phẩm đã được số hóa dưới dạng ebook, cho phép công chúng tra cứu, trải nghiệm trực tiếp tại không gian trưng bày, đồng thời có thể truy cập và tải về thông qua Cổng thông tin điện tử cũng như trên fanpage chính thức của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Việc đa dạng hóa hình thức tiếp cận này góp phần mở rộng khả năng khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ, đưa tài liệu đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.