Bình Thuận phát triển kinh tế nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái

Đồi chè tại xã Bình Thuận.

Hình thành vùng sản xuất hàng hóa

Xã Bình Thuận thành lập được gộp toàn bộ diện tích đất tự nhiên và dân số của xã Chiềng Pha và Phổng Lái, với trên 121 km2 và 17.000 người. Không gian địa giới được mở rộng tạo thêm dư địa để xã quy hoạch vùng sản xuất, phát huy lợi thế đất đai, khí hậu, cảnh quan; đồng thời tập trung nguồn lực đầu tư, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa gắn với chế biến, tiêu thụ và phát triển du lịch.

Đồng chí Phạm Quang Huy, Bí thư Đảng ủy xã Bình Thuận, thông tin: Đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp gắn với phát triển du lịch là một trong những khâu đột phá được xác định tại Đại hội Đảng bộ xã Bình Thuận nhiệm kỳ 2025-2030. Trong đó, nông nghiệp được xác định là trụ cột kinh tế, vừa tạo việc làm, thu nhập, vừa góp phần ổn định đời sống và giảm nghèo bền vững. Xã định hướng chuyển từ sản xuất nông nghiệp theo quy mô nhỏ, phân tán sang phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, xanh và bền vững; chú trọng nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, xây dựng vùng nguyên liệu và tăng cường liên kết giữa người dân, HTX và doanh nghiệp.

Mô hình canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu tại xã Bình Thuận. Ảnh PV

Khí hậu mát mẻ, đất đai thuận lợi nên nhiều cây trồng có giá trị được đưa vào trồng ở đây, bước đầu hình thành các vùng sản xuất tập trung theo hướng hàng hóa. Hiện cả xã có gần 800 ha chè, sản lượng khoảng 6.000 tấn búp chè tươi mỗi năm; 1.400 ha cà phê Arabica và hơn 400 ha cây ăn quả với nhiều loại, như: Bưởi diễn, bưởi da xanh, thanh long ruột đỏ, vú sữa hoàng kim, na hoàng hậu.

Đa dạng hóa và nâng cao giá trị nông sản, xã Bình Thuận đang được triển khai xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ thông qua các doanh nghiệp và HTX làm đầu mối kết nối, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình sản xuất VietGAP, sản xuất hữu cơ, chú trọng kiểm soát chất lượng ngay từ khâu chăm sóc, thu hoạch. Qua đó, năng suất, chất lượng và giá trị nông sản từng bước được nâng lên, góp phần cải thiện thu nhập cho người dân. Kinh tế tập thể, với nòng cốt là các HTX, ngày càng phát huy vai trò trong tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ và tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương, trong đó có nhiều lao động là đồng bào dân tộc Thái, Mông.

Du khách tham quan đồi chè Bình Thuận.

Phát triển các sản phẩm đặc trưng, Bình Thuận chú trọng phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và tập trung triển khai hiệu quả Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” OCOP. Hiện nay, xã Bình Thuận có 5 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao, gồm: Trà Ôlong Thu Đan, Chè Trọng Nguyên, Mật ong Phổng Lái, Coffee Arabica Minh Trí và Điểm du lịch Pha Đin Top. Các sản phẩm từng bước khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến, qua đó góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

Hiện nay, HTX Sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với gần 500 ha chè của hơn 400 hộ dân. Mỗi năm, HTX sơ chế 400-500 tấn chè thành phẩm, thông qua các doanh nghiệp tại Hà Nội để xuất khẩu. Bà Nguyễn Thị Bình, Phó Giám đốc HTX, thông tin: Nhờ áp dụng quy trình VietGAP nghiêm ngặt từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hái và chế biến, sản phẩm chè của HTX luôn được thị trường đón nhận. Trong đó, sản phẩm chủ lực “Chè Trọng Nguyên” được UBND tỉnh công nhận sản phẩm OCOP 4 sao. HTX đặt mục tiêu sẽ nâng hạng sản phẩm Chè Trọng Nguyên đạt chất lượng OCOP 5 sao.

Phát triển nông nghiệp gắn với du lịch

Vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, những đồi chè, vườn cây và sản phẩm đặc trưng đang dần trở thành “tài nguyên du lịch xanh” của Bình Thuận. Trong đó, cây chè với diện tích lớn, được xác định là một trong những cây trồng chủ lực, đang mở ra hướng kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm. Những con đường dẫn vào vùng chè được đầu tư, bê tông hóa đến tận chân nương; cảnh quan được chỉnh trang theo mùa, tạo thêm không gian tham quan, trải nghiệm cho du khách.

Ông Phạm Văn Doanh, Giám đốc Công ty TNHH Trà Thu Đan, cho biết: Khu vực đồi chè của Công ty mỗi năm đón hàng nghìn lượt khách tham quan, trải nghiệm. Việc kết hợp vùng chè với du lịch sinh thái không chỉ góp phần nâng giá trị sản phẩm mà còn tạo cơ hội để du khách tìm hiểu về cây chè, đời sống của người dân và vẻ đẹp thiên nhiên vùng cao. Đây cũng là cơ hội để quảng bá sản phẩm chè và hình ảnh địa phương đến với du khách.

Đồi chè ở Bình Thuận - điểm đến thu hút nhiều du khách.

Từ lợi thế cảnh quan và chính sách khuyến khích phát triển du lịch, những năm gần đây, các HTX, doanh nghiệp và người dân đã cùng đầu tư xây dựng các khu du lịch sinh thái, mô hình nông nghiệp trải nghiệm, gắn khai thác cảnh quan với gìn giữ văn hóa bản địa.

Nổi bật là khu du lịch Pha Đin Top của HTX Du lịch Pha Đin. Trên diện tích hơn 30 ha, nơi đây có rừng sinh thái, vườn hoa, vườn cây ăn quả cùng nhiều tiểu cảnh phục vụ du khách. Mô hình đặc biệt ở chỗ du lịch được kết hợp với sản xuất nông nghiệp. Đến đây, du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn có thể tự tay chăm sóc, thu hái và thưởng thức những loại quả đặc sản như mận, đào, sơn tra ngay tại vườn.

Anh Bùi Ngọc Thắng, Giám đốc HTX Du lịch Pha Đin, chia sẻ: Việc tạo ra những trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên giúp điểm du lịch thu hút du khách, nhất là giới trẻ, mở thêm cơ hội tiêu thụ nông sản và tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Cùng với cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa các dân tộc cũng được HTX chú trọng gìn giữ, phát huy. Từ tháng 6/2026, Chợ phiên Pha Đin được duy trì vào thứ Bảy hằng tuần, giới thiệu tới người dân và du khách các sản phẩm nông sản, OCOP, thổ cẩm, đặc sản địa phương cùng những hoạt động văn nghệ, ẩm thực truyền thống. Không gian chợ phiên mang đến những trải nghiệm đậm chất vùng cao, trở thành nơi quảng bá sản phẩm, văn hóa và con người Bình Thuận.

Hòa mình vào không khí rộn ràng của Chợ phiên Pha Đin, chị Nguyễn Phương Mai, du khách đến từ tỉnh Ninh Binh, chia sẻ: Điều để lại ấn tượng với tôi là được trực tiếp trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, thưởng thức những món ăn của đồng bào Mông và cảm nhận vẻ đẹp hùng vĩ, khí hậu mát mẻ trên đỉnh Pha Đin.

Nhiều nông sản địa phương được bày bán tại Chợ phiên Pha Đin.

Cùng với phát triển nông nghiệp hàng hóa, Bình Thuận xác định du lịch là một trong những hướng đi quan trọng để đa dạng hóa cơ cấu kinh tế, tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân. Với lợi thế về cảnh quan, vùng sản xuất nông nghiệp và bản sắc văn hóa các dân tộc, xã định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm nông nghiệp, sản xuất hữu cơ, bảo vệ cảnh quan và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.

Ông Đỗ Ngọc Quang, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Thời gian tới, xã tiếp tục phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện quy hoạch, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dịch vụ và sản phẩm du lịch. Đồng thời, khai thác hợp lý tiềm năng cảnh quan, vùng chè, cây ăn quả gắn với văn hóa bản địa, từng bước xây dựng Bình Thuận trở thành điểm đến hấp dẫn trên hành trình khám phá miền Tây Bắc.

Bình Thuận đang từng ngày chuyển mình từ những lợi thế về thiên nhiên, nông nghiệp và văn hóa bản địa. Những đồi chè xanh mướt, vườn cây trĩu quả cùng sự chân thành, mến khách của người dân đang tạo nên sức hút riêng, mở ra hướng phát triển du lịch xanh, bền vững cho vùng đất này.