Bịt kín kẽ hở để chặn thực phẩm bẩn vào trường học

Cần chế tài đủ sức răn đe

Tại Hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm an ninh trật tự quý I năm 2026, liên quan chuyên án triệt phá đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội nhấn mạnh, hành vi kinh doanh thịt lợn bệnh không đơn thuần là vi phạm pháp luật, mà còn là hành vi đặc biệt nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, nhất là trẻ em.

Trước khi vụ việc bị triệt phá, lực lượng chức năng Hà Nội đã liên tiếp phát hiện nhiều vụ kinh doanh thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc với số lượng lớn. Từ các kho đông lạnh chứa nội tạng bốc mùi, thực phẩm hư hỏng, đến hàng chục tấn thịt gia cầm, thịt đông lạnh không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ, cho thấy tình trạng vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội thông tin đến các cơ quan báo chí. Ảnh: Đỗ Trung

Điều khiến dư luận bức xúc là thực phẩm bẩn đã len lỏi vào môi trường học đường - nơi lẽ ra phải được kiểm soát nghiêm ngặt nhất. Không ít phụ huynh bày tỏ sự lo lắng, hoang mang khi nghĩ tới khả năng con em mình có thể trở thành nạn nhân của những bữa ăn không bảo đảm an toàn. Cùng với đó là sự phẫn nộ trước hành vi vì lợi nhuận mà bất chấp đạo đức, coi thường sức khỏe và sự phát triển của thế hệ tương lai.

Từ thực tế này, nhiều ý kiến bày tỏ đồng tình với đề xuất cần tăng mức xử phạt, thậm chí áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc hơn đối với hành vi cố tình đưa thực phẩm bẩn vào tiêu thụ, đặc biệt là trong trường học và bếp ăn tập thể. Bởi nếu chế tài chưa đủ mạnh, chưa tương xứng với hậu quả gây ra, rất khó ngăn chặn triệt để tình trạng tái phạm.

Không chỉ xử nặng mà phải bịt lỗ hổng quản lý

Dưới góc độ pháp lý, các ý kiến cho rằng hệ thống pháp luật hiện hành đã có quy định xử lý đối với hành vi vi phạm an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, từ vụ việc lần này có thể thấy, vấn đề không chỉ nằm ở mức phạt, mà còn ở hiệu quả thực thi pháp luật và trách nhiệm của các khâu quản lý.

Hàng trăm tấn lợn bệnh được Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát tuồn ra thị trường. Ảnh: Hà Phương

Để hàng trăm tấn thịt lợn bệnh có thể đi qua nhiều công đoạn, lọt vào bếp ăn trường học, rõ ràng đã bộc lộ những khoảng trống trong công tác kiểm dịch, giám sát chuỗi cung ứng và kiểm tra nguồn gốc hàng hóa. Nếu hệ thống quản lý còn lỏng lẻo, nếu cán bộ thực thi thiếu trách nhiệm hoặc có biểu hiện tiêu cực, thì dù chế tài có nghiêm khắc đến đâu, vi phạm vẫn có nguy cơ tái diễn.

Từ đó, yêu cầu đặt ra là phải xử lý đồng bộ cả hai phía. Một mặt, kiên quyết xử lý nghiêm những đối tượng trực tiếp sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ thực phẩm bẩn. Mặt khác, phải làm rõ và xử lý trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan nếu có dấu hiệu buông lỏng quản lý, bao che hoặc tiếp tay cho vi phạm.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: Media Quốc hội

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cũng cho rằng, vụ việc là lời cảnh báo về những kẽ hở trong hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm hiện nay. Theo đó, cần rà soát lại các quy định pháp luật theo hướng chặt chẽ hơn đối với bếp ăn học đường, xác định đây là khu vực có mức độ nhạy cảm cao, đòi hỏi tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt hơn so với thị trường thông thường. Cùng với đó là yêu cầu truy xuất nguồn gốc đến tận cùng, phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng thực phẩm.

Bên cạnh hoàn thiện pháp luật, nhiều ý kiến cho rằng cần tăng cường kiểm tra đột xuất, ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, giám sát chặt hoạt động kiểm dịch, vận chuyển, giết mổ và cung ứng thực phẩm vào các trường học, khu công nghiệp, bếp ăn tập thể. Khi mọi khâu đều được kiểm soát minh bạch, liên thông và có cơ chế quy trách nhiệm cụ thể, mới có thể ngăn chặn từ gốc tình trạng thực phẩm bẩn len vào bữa ăn của người dân.

Kiểm tra bát ăn tại bếp ăn trường học. Ảnh: Hoa Thành

Vụ việc hơn 300 tấn lợn bệnh bị phát hiện một lần nữa cho thấy, bảo đảm an toàn thực phẩm, nhất là trong trường học, không thể chỉ dừng ở những đợt cao điểm kiểm tra hay xử lý từng vụ việc riêng lẻ. Điều cần hơn là một hệ thống kiểm soát đủ chặt, chế tài đủ nghiêm và trách nhiệm đủ rõ để không còn khoảng trống cho thực phẩm bẩn tồn tại.