Bộ Chính trị ban hành nghị quyết về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới

"Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" - giá trị cốt lõi xuyên suốt

Nghị quyết hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển. Phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, giữ vững quốc phòng, an ninh, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị - xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (2054) và đến năm 2065: Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Để đạt được mục tiêu ấy, Nghị quyết thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng đặc biệt của Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia; Thứ hai, xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.

Thứ ba, quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn dài hạn 100 năm, ổn định theo không gian phát triển mở, cấu trúc đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo.

Thứ tư, xác lập thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp; phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình. Thứ năm, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị của Thủ đô trong sạch, vững mạnh, nêu gương, hành động, trách nhiệm; thật sự tiêu biểu, mẫu mực về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu.

Sông Hồng được xác định là trục xanh, trục cảnh quan trung tâm và Hà Nội.

9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu

Nghị quyết đưa ra 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu, trong đó có những giải pháp đáng chú ý như:

Thứ nhất, quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định khoảng 100 năm, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, trở thành trung tâm tri thức, sáng tạo và dịch vụ giá trị cao. Quy hoạch được chuyển từ “tĩnh” sang “động và mở”, ứng dụng công nghệ số và mô hình đô thị thông minh nhằm bảo đảm tính khoa học, minh bạch và hiệu quả.

Hà Nội phát triển theo mô hình đa trung tâm, đa cực, kết nối bằng hạ tầng và giao thông công cộng hiện đại, thay cho cấu trúc tập trung trước đây. Hệ thống hành lang sinh thái và không gian xanh được duy trì làm nền tảng phát triển bền vững. Hạ tầng được xác định là trục xương sống, đặc biệt ưu tiên giao thông liên vùng và đường sắt đô thị.

Thành phố đẩy mạnh đầu tư đường sắt, sân bay, hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển đô thị nén và đô thị xoay quanh các điểm trung chuyển giao thông công cộng. Đồng thời, ưu tiên thu hút đầu tư quốc tế, xây dựng trung tâm tài chính, công nghệ và khu kinh tế đặc thù. Việc tái cấu trúc đô thị, cải tạo chung cư cũ và phát triển nhà ở xã hội cũng được chú trọng nhằm nâng cao chất lượng sống và ổn định thị trường.

Thứ hai, đẩy mạnh liên kết, phát triển vùng: Ưu tiên bố trí nguồn lực để thúc đẩy liên kết giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố trong vùng. Hình thành không gian phát triển vùng Thủ đô mở, vận hành theo cơ chế mềm, trong đó Hà Nội giữ vai trò là hạt nhân, chủ trì dẫn dắt tổ chức không gian, phát triển hạ tầng, khai thác hiệu quả tài nguyên, khoáng sản và bảo vệ môi trường, nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, đưa vùng Thủ đô trở thành không gian kinh tế - sáng tạo, phát triển năng động, có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế.

Hoàn thiện cơ chế điều phối vùng trên nguyên tắc cùng phát triển, cùng chia sẻ lợi ích và trách nhiệm. Hà Nội chủ trì, phối hợp với các địa phương liên quan thống nhất quyết định các vấn đề liên kết vùng về: Quy hoạch; đầu tư, khai thác và vận hành hạ tầng liên vùng gắn với Quỹ phát triển vùng; ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn chung đối với các công trình hạ tầng liên vùng, hạ tầng giao thông kết nối; phát triển chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành; xử lý ô nhiễm môi trường, trọng tâm là ô nhiễm nước và không khí; tăng cường kết nối Hà Nội với các địa phương hành lang kinh tế biển gồm Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên.

Thứ ba, xây dựng thể chế đột phá phát triển Thủ đô: Hoàn thiện thể chế cho Thủ đô theo hướng đồng bộ, vượt trội và đủ năng lực giải quyết các vấn đề của Hà Nội cũng như các vùng liên quan và tầm quốc gia, quốc tế. Thành phố được đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trên nhiều lĩnh vực, tăng thẩm quyền cho chính quyền các cấp, đặc biệt là chủ tịch UBND; đồng thời mở rộng quyền tự chủ trong tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính và quản trị, đi kèm với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.

Hà Nội được phép ban hành các quy định để hướng dẫn thực thi pháp luật và chủ động xây dựng các cơ chế thí điểm (sandbox), thử nghiệm chính sách mới. Đồng thời có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp thực hiện đúng quy định và không vì tư lợi.

Bên cạnh đó, Thủ đô hướng tới mô hình quản trị thông minh, hiện đại dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, từ ngắn hạn sang dài hạn, bền vững. Hệ thống chính trị được tổ chức tinh gọn, hiệu quả, xây dựng nền công vụ liêm chính, phục vụ người dân.

Thứ tư, phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô dựa trên việc bảo tồn và phát huy giá trị nghìn năm văn hiến, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, lấy con người làm trung tâm. Di sản được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển cho văn hóa, du lịch và sáng tạo, đồng thời gìn giữ phẩm chất người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Giáo dục đào tạo được hiện đại hóa theo hướng hội nhập. Y tế phát triển theo hướng hiện đại, công nghệ cao, kết hợp chuyển đổi số và dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện. Bên cạnh đó, Hà Nội tăng cường an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi, giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao.

Thứ năm, xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô: Xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô lấy tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, là yếu tố then chốt tạo đột phá về năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh. Tập trung xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao, với các chính sách hỗ trợ đột phá hàng đầu khu vực, phát huy vai trò dẫn dắt quốc gia, từng bước nâng tầm khu vực và quốc tế.

Ngoài ra còn nhóm nhiệm vụ, giải pháp như: phát triển các ngành kinh tế thế mạnh của Thủ đô như dịch vụ tài chính, ngân hàng và logistics; Huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực; Giữ vững quốc phòng - an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; nâng tầm công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; Nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng bộ Thủ đô.

PV/VOV.VN