Bộ Chính trị yêu cầu 'nói ít, làm nhiều, làm đến cùng' phát triển kinh tế nhà nước
Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị yêu cầu nâng cao trách nhiệm, hành động quyết liệt, hiệu quả với tinh thần 'nói ít, làm nhiều, làm đến cùng' nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế nhà nước.
Sáng 25/2, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị.
Quan điểm mới, yêu cầu cao
Làm rõ những điểm mới, cốt lõi của Nghị quyết số 79, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về kinh tế nhà nước.
Theo đó, lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, qua đó làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày tại hội nghị
Kinh tế nhà nước được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, như đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm, hệ thống kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp công lập.
Nghị quyết 79 khẳng định kinh tế nhà nước vừa trực tiếp sản xuất, kinh doanh, vừa là nền tảng nguồn lực vật chất quan trọng, đồng thời là công cụ chiến lược, thiết yếu để Nhà nước thực hiện vai trò định hướng, điều tiết và dẫn dắt nền kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.
Điểm lại thực trạng kinh tế nhà nước sau 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt sau gần 40 năm Đổi mới và những hạn chế, tồn tại của kinh tế Nhà nước như chính sách pháp luật về kinh tế Nhà nước, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Nghị quyết 79 đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống, bao trùm và toàn diện về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới.
Trong đó, nghị quyết đổi mới và cụ thể hóa quan điểm về nội hàm “vai trò chủ đạo” của kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới; đổi mới căn bản mối quan hệ giữa kinh tế nhà nước và các khu vực kinh tế khác nhằm phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của từng khu vực.
Lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự hội nghị.
Bộ Chính trị lần này cũng đề ra quan điểm mới: "Các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường; đánh giá tác động và phân tích lợi ích - chi phí xã hội của đầu tư nguồn lực vật chất của Nhà nước theo thông lệ quốc tế".
Kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh…
Về mục tiêu và tầm nhìn phát triển kinh tế Nhà nước, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, Nghị quyết 79 đề ra một số chỉ tiêu định lượng cần đạt được đến năm 2030: Phấn đấu 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số.
Về tổ chức tín dụng Nhà nước, nghị quyết đề ra mục tiêu phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị, chủ đạo về quy mô, thị phần, điều tiết thị trường.
“Nói ít, làm nhiều, làm đến cùng”
Nêu nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu, ông Nguyễn Thanh Nghị thông tin, Nghị quyết 79 đề ra 7 nhóm giải pháp chung. Trong đó, đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý kinh tế nhà nước với trọng tâm là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại; nâng cao trách nhiệm, hành động quyết liệt, hiệu quả với tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng” nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế nhà nước.
Cùng với đó, Bộ Chính trị nhấn mạnh cần bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, trọng tâm là tiếp cận các nguồn lực công bằng, minh bạch; đẩy mạnh hợp tác công - tư; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; giảm giảm chi phí tuân thủ, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 71, thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, đồng thời, xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và quy trình đánh giá minh bạch.
Cùng với đó, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về kinh tế nhà nước, liên thông, an toàn; phát huy vai trò dữ liệu trong hoạch định chính sách, kiểm tra, thanh tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, tài sản công.
Để khắc phục những hạn chế hiện nay, Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp liên quan đến 7 lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản; kinh tế biển; nguồn lợi vùng trời, kinh tế không gian vũ trụ và kinh tế tầm thấp; không gian ngầm; tài nguyên số và tài nguyên viễn thông.
Trong đó, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, cần quán triệt và thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp mới và trọng tâm. Cụ thể, ngay trong năm 2026 ban hành Luật Đất đai sửa đổi và văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý đất đai, khơi thông nguồn lực từ đất đai.
Với cổ phần hóa, ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh cần quán triệt định hướng mới trong Nghị quyết số 79 về việc cổ phần hóa không ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong những lĩnh vực then chốt và chiến lược, không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín.
Về thoái vốn, quan điểm rất mới của Nghị quyết số 79 là: Đối với doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối thì có cơ chế, lộ trình phù hợp nhằm sáp nhập với các DNNN hoặc chuyển giao cho doanh nghiệp đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước ở trung ương hoặc địa phương.
