Bộ Công Thương đề xuất 'đổi cách tính' khung giá điện sau sáp nhập tỉnh

Đề xuất thay cách chia 3 miền

Theo dự thảo Thông tư sửa đổi một số quy định về xác định, phê duyệt khung giá phát điện và khung giá nhập khẩu điện, Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh phương pháp xác định khung giá đối với một số loại hình nguồn điện.

Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất thay cách gọi “miền Bắc, miền Trung, miền Nam” bằng “các vùng kinh tế - xã hội” tại một số quy định của Thông tư 09/2025.

Theo Bộ Công Thương, cách tính khung giá theo 3 miền trước đây có thể không còn phù hợp sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh, điều chỉnh địa giới hành chính.

Bộ Công Thương đề xuất “đổi cách tính” khung giá điện sau sáp nhập tỉnh.

Trong khi đó, các dự án điện mặt trời và điện gió chịu ảnh hưởng lớn bởi điều kiện tự nhiên như bức xạ mặt trời, tốc độ gió. Những yếu tố này có sự khác biệt đáng kể giữa các địa phương.

Do đó, việc tính toán theo địa bàn từng tỉnh hoặc theo vùng kinh tế - xã hội được kỳ vọng phản ánh sát hơn đặc điểm và điều kiện đầu tư của từng khu vực.

Với điện mặt trời, dự thảo đưa ra 2 phương án xác định khung giá. Phương án thứ nhất xác định theo phân vùng kinh tế - xã hội tại Quy hoạch tổng thể quốc gia từng thời kỳ. Phương án thứ hai xác định theo địa bàn từng tỉnh, thành phố.

Đối với điện gió trên đất liền và điện gió gần bờ, khung giá được đề xuất xác định theo phân vùng kinh tế - xã hội.

Dự thảo cũng làm rõ khái niệm điện mặt trời nổi. Theo đó, đây là nhà máy có các tấm quang điện được lắp đặt trên cấu trúc nổi trên mặt nước, không bao gồm hệ thống điện mặt trời lắp trên mặt kênh thủy lợi.

Nhiều thay đổi với thủy điện, điện rác

Đối với nhà máy thủy điện và thủy điện mở rộng, mức giá điện tối đa được xác định trên cơ sở “biểu giá chi phí tránh được”.

Đây là mức giá phản ánh chi phí mà hệ thống điện có thể tiết kiệm được khi sử dụng điện từ nhà máy thủy điện thay cho việc huy động các nguồn điện khác.

Theo dự thảo, biểu giá này do Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện tính toán, báo cáo Bộ Công Thương hằng năm.

Đối với các nhà máy điện đã hết đời sống kinh tế hoặc hết thời hạn áp dụng cơ chế giá mua điện, khung giá được xác định bằng khung giá của loại hình nhà máy điện tương ứng.

Dự thảo cũng bổ sung phương pháp xác định khung giá đối với các nhà máy phải đàm phán lại giá điện theo vốn đầu tư quyết toán. Khi đó, tổng mức đầu tư được tính theo vốn quyết toán đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Với điện rác, Bộ Công Thương đưa ra 2 phương án.

Phương án 1 là không tính khoản trợ giá thu gom, vận chuyển và xử lý rác vào giá điện. Theo cách này, nhà máy có hai nguồn thu gồm tiền bán điện và tiền xử lý rác.

Phương án 2 là tính khoản trợ giá này vào giá điện, đồng thời khấu trừ tiền xử lý rác do địa phương trả cho nhà máy khỏi doanh thu bán điện.

Chuyển trách nhiệm tính khung giá khỏi EVN

Một nội dung đáng chú ý khác trong dự thảo là đề xuất chuyển trách nhiệm tính toán, trình khung giá phát điện hằng năm từ EVN sang Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện.

Theo cơ quan soạn thảo, việc điều chỉnh này nhằm tăng tính khách quan trong quá trình xác định giá, bởi đơn vị tính toán khung giá không đồng thời là bên mua điện.

Đối với giá điện nhập khẩu, dự thảo xác định đây là mức giá trần.

Trường hợp nhập khẩu điện trực tiếp từ nhà máy điện, giá tối đa được tính theo khung giá của loại hình nhà máy điện tương ứng tại Việt Nam, không bao gồm chi phí truyền tải từ nhà máy đến biên giới.

Nếu điện được nhập khẩu không trực tiếp từ nhà máy, giá tối đa được xác định theo chi phí biên của hệ thống điện trong kịch bản cơ sở của quy hoạch điện quốc gia gần nhất.

Theo Bộ Công Thương, những quy định mới nhằm hoàn thiện cơ sở xác định khung giá điện, phù hợp hơn với điều kiện thực tế và bối cảnh thay đổi địa giới hành chính.

Cần lưu ý, khung giá phát điện và khung giá nhập khẩu điện là mức giá tối đa, được sử dụng làm cơ sở để các bên đàm phán giá điện. Đây không phải là giá bán lẻ điện mà người tiêu dùng trực tiếp phải thanh toán.

Dự thảo hiện đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến trước khi hoàn thiện, ban hành.