ASEAN đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh lam

Làng chài Miangas thuộc quần đảo Talaud (tỉnh Bắc Sulawesi, Indonesia) . Ảnh: Đỗ Quyên - PV TTXVN tại Indonesia

“Chúng ta phải bảo đảm rằng kinh tế xanh lam về cốt lõi hướng tới con người”, Thứ trưởng Bộ Thương mại Philippines Allan Gepty phát biểu tại lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Xanh lam ASEAN lần thứ 4.

Ông Gepty cho rằng các cộng đồng ven biển phải được hưởng lợi từ những cơ hội kinh tế mới. Vì vậy, mọi đổi mới sáng tạo cần phải đến được với những cộng đồng cần đến chúng nhất.

Theo truyền thông Trung Quốc, sự kiện được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, diễn ra từ 24-25/8 tại Manila. Philippines vốn đảm nhận vai trò Chủ tịch luân phiên ASEAN vào năm 2026, đồng thời đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Lực lượng đặc trách điều phối ASEAN về Kinh tế Xanh lam.

Sự kiện đóng vai trò là diễn đàn cấp cao của khu vực, thúc đẩy đối thoại chính sách về Kế hoạch triển khai Kinh tế Xanh lam ASEAN giai đoạn 2026-2030 - lộ trình coi đại dương, biển và nguồn nước ngọt là những động lực thúc đẩy tăng trưởng toàn diện và bền vững.

Cựu Ngoại trưởng Indonesia kiêm Đặc phái viên của Liên hợp quốc về nước - bà Retno Marsudi cho rằng chương trình nghị sự về kinh tế xanh lam “không chỉ là chương trình nghị sự kinh tế, mà còn thể hiện những gì chủ nghĩa đa phương hiệu quả có thể mang lại cho người dân, sự thịnh vượng và hành tinh”.

Bà cho rằng tính bao trùm không nên chỉ dừng lại ở việc tham vấn cộng đồng hay các bên liên quan sau khi chính sách đã được xây dựng. Các cộng đồng cần được tham gia ngay từ quá trình xây dựng và triển khai chính sách, đồng thời cuối cùng phải được hưởng lợi từ những chính sách đó.
Theo bà Marsudi, lợi ích của người dân “luôn phải là ưu tiên hàng đầu”.

Ông Zhang Nianshan tại Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), nhận định nền kinh tế xanh lam duy trì sinh kế cho hàng triệu người, hỗ trợ an ninh lương thực và bảo tồn bản sắc văn hóa của các cộng đồng khác nhau trên khắp ASEAN. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng các nguồn tài nguyên thiên nhiên này đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm và các thảm họa khác.

Ông Zhang cho rằng kế hoạch triển khai này đánh dấu bước chuyển quan trọng từ tầm nhìn chung của khu vực sang hành động phối hợp, đồng thời nêu bật các ưu tiên có thể giúp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này.

Ông nhấn mạnh rằng trước hết ASEAN cần xây dựng danh mục các dự án kinh tế xanh lam bền vững và có khả năng thu hút vốn đầu tư, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác và hội nhập khu vực theo hướng thiết thực và chú trọng nguồn lực.

Theo ông Zhang, thành công không chỉ được đo lường bằng giá trị vốn đầu tư huy động được hay cơ sở hạ tầng đã xây dựng, mà còn phải được đánh giá qua khả năng chống chịu của các cộng đồng ven biển, khả năng tiếp cận tài chính và thị trường tốt hơn cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, cũng như các cơ hội việc làm bền vững cho phụ nữ và thanh niên.

Bà Aimee Gonzales, lãnh đạo tổ chức quốc tế Quản lý tổng hợp bền vững Biển Đông Á (PEMSEA) có trụ sở tại Manila, lưu ý rằng nếu giúp thúc đẩy GDP quốc gia nhưng lại khiến các cộng đồng ngư dân ven biển mất sinh kế thì không thể coi là nền kinh tế xanh lam bền vững.

“Các chỉ số kinh tế vĩ mô chẳng có ý nghĩa gì đối với một cộng đồng ven biển nếu vùng nước nơi họ sinh sống bị khai thác cạn kiệt và đất đai của họ bị nhấn chìm do mực nước biển dâng”, bà Gonzales nói.

Bà cho rằng điều quan trọng là phải bảo vệ và chính thức hóa sinh kế của người dân, bởi hơn 80% ngư dân trong khu vực hoạt động trong lĩnh vực đánh bắt quy mô nhỏ và phi chính thức. Các chương trình tài chính vi mô có mục tiêu cụ thể, chương trình phát triển năng lực lãnh đạo và các biện pháp bảo vệ pháp lý có thể trao quyền cho phụ nữ - những người vốn thường bị gạt ra ngoài lề trong việc tiếp cận tài chính và đảm nhận các vai trò lãnh đạo.