Bộ Công Thương đề xuất thay đổi khung giờ tính giá điện

Bộ Công Thương đề xuất thay đổi tính khung giờ cao điểm, thấp điểm, bình thường của hệ thống điện quốc gia. Ảnh: Lê Hiếu.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo quyết định mới về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia, trong bối cảnh cơ cấu nguồn và phụ tải điện đã thay đổi đáng kể sau hơn một thập kỷ.

Theo dự thảo, khung giờ cao điểm được đề xuất điều chỉnh theo mùa. Cụ thể, từ tháng 1 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12, giờ cao điểm kéo dài từ 14h đến 19h trong các ngày từ thứ hai đến thứ bảy, tổng cộng 5 giờ mỗi ngày.

Trong khi đó, giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8 - thời kỳ nắng nóng, nhu cầu điện tăng cao, giờ cao điểm được chia thành hai khung: từ 14h30 đến 16h30 và từ 19h30 đến 22h30. Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.

Khung giờ thấp điểm vẫn giữ từ 0h đến 6h các ngày trong tuần (tức 6 giờ). Các khung giờ còn lại được tính là giờ bình thường, tương ứng 13 giờ mỗi ngày đối với các ngày từ thứ hai đến thứ bảy và 18 giờ/ngày đối với ngày chủ nhật.

Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong việc triển khai các khung giờ này, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp báo cáo Bộ Công Thương trước ngày 15/10 hàng năm hoặc khi có biến động lớn về biểu đồ phụ tải. Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia có trách nhiệm phối hợp cung cấp dữ liệu công suất, sản lượng và các thông số kỹ thuật phục vụ việc tính toán, đề xuất điều chỉnh.

Theo Bộ Công Thương, khung giờ hiện hành được quy định tại Thông tư 16/2014/TT-BCT đã áp dụng suốt 12 năm và không còn phù hợp với thực tế. Từ năm 2019, sự phát triển nhanh của điện mặt trời và điện gió đã làm thay đổi đáng kể biểu đồ cung ứng điện. Đồng thời, cơ cấu phụ tải cũng dịch chuyển mạnh, khi tỷ trọng tiêu thụ điện công nghiệp tăng từ khoảng 30% lên hơn 50%, trong khi điện sinh hoạt giảm từ 50% xuống còn khoảng 33%.

Những thay đổi này khiến biểu đồ phụ tải không còn phù hợp với cách phân chia khung giờ cũ, đòi hỏi phải điều chỉnh để phản ánh đúng quan hệ cung - cầu điện năng trong bối cảnh mới, đặc biệt khi năng lượng tái tạo ngày càng chiếm tỷ trọng lớn.

Đơn vị soạn thảo cho rằng việc xác định lại khung giờ sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng điện, thông qua cơ chế giá điện theo thời gian. Khi đó, các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh có động lực dịch chuyển hoạt động sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường để tối ưu chi phí.

Đáng chú ý, với hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo đáng kể như Việt Nam, việc thiết kế giờ cao điểm ngược với thời điểm phát điện mạnh của điện mặt trời và điện gió sẽ khuyến khích đầu tư vào các giải pháp lưu trữ năng lượng, góp phần cân bằng hệ thống. Việc điều chỉnh cũng được kỳ vọng giúp giảm áp lực huy động các nguồn điện truyền thống trong giờ cao điểm, hạn chế tình trạng dư thừa công suất vào giờ thấp điểm, từ đó nâng cao độ an toàn và tính linh hoạt của hệ thống điện.

Theo quy định tại Quyết định 14/2025/QĐ-TTg, cơ chế giá điện theo khung giờ chỉ áp dụng với nhóm khách hàng sản xuất và kinh doanh như công nghiệp, thương mại - dịch vụ, nhà hàng, khách sạn. Khách hàng sinh hoạt tiếp tục áp dụng biểu giá bậc thang.

Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, do phụ tải công nghiệp hiện chiếm tỷ trọng lớn và ổn định, việc bố trí giờ cao điểm trùng với cao điểm của phụ tải sinh hoạt sẽ tác động dịch chuyển hành vi sử dụng điện của khối sản xuất - kinh doanh sang các khung giờ khác, nhường công suất nguồn cho phụ tải sinh hoạt.